ludowe
commons.wikimedia.org
Autor Magdalena Więckowska - 1 Października 2020

Nadal ubieracie ludowe stroje? Wspaniała tradycja, za którą trzeba sporo zapłacić

Ludowe stroje są piękne i głęboko zakorzenione w polskiej tradycji. Tak jak lata temu podczas przenoszenia się ludności wiejskiej do miast były widziane jako balast pochodzenia, teraz przeżywają swój renesans. Doceniane przez Polaków i obcokrajowców, są wspaniałą wizytówką polskiej kultury. W naszym kraju jest wiele różnych rodzajów ludowych strojów, lecz niektóre z nich - takie jak podhalański czy łowicki - zdobyły szczególną popularność.

Ludowe motywy, stroje, materiały, ceramika, elementy wyposażenia wnętrz - współczesna estetyka czerpie pełnymi garściami z przeszłości polskiej wsi. Moda na folklor trwa już całkiem sporo lat, odkrywając coraz to nowe oblicza przeszłości. Ludowe stroje można kupić, lecz są to naprawdę drogie inwestycje, sięgające kilku tysięcy złotych.

Ludowe stroje i ich fascynująca historia

Warto zacząć od tego, że ludowy strój miał wartość nieomal porównywalną do obecnego dowodu osobistego - był dopasowany do wieku właściciela, mówił o jego pozycji społecznej, zamożności, miejscu pochodzenia (wieś, parafia). Czasami poprzez analizę szczegółów ubioru można było zidentyfikować profesję danej osoby. Młodsi mieszkańcy wsi nosili jaśniejsze i bardziej jaskrawe stroje, które ustępowały bardziej stonowanym, ciemnym barwom wraz z wiekiem człowieka. Obecnie w powszechnym wyobrażeniu uważa się, że strój ludowy był jednakowy dla wszystkich, lecz tak naprawdę był to pewien szerszy kanon - wewnątrz niego istniały niezliczone odmiany ozdób, kolorów i zestawień elementów. Odzież, która potrzebna była na co dzień, wykonywana była w domowym zaciszu. Uroczyste stroje, które przywdziewało się na uroczystości takie jak śluby, chrzty, pogrzeby zlecano do wykonania rzemieślnikom. Z czasem takie praktyki okazały się zbyt kosztowne, zwłaszcza w świetle intensywnego rozwoju włókiennictwa.

Moda przemija i wraca, folklor trwa

W pewnym momencie najmłodsi mieszkańcy wsi woleli podążać na ogólnopolską modą i nie chcieli ubierać tradycyjnych strojów ludowych, uważając je za przestarzałe i stygmatyzujące. Mimo to starsi pozostawali na ogół wierni tradycji i dawnym przyzwyczajeniom. Stroje w naturalny sposób ewoluowały na przestrzeni lat - niebagatelną rolę odgrywały tutaj również hafciarki i tkaczki, dyktujące lokalne trendy. Warto zaznaczyć, że pomimo pewnych zmian społeczność wiejska niechętnie przyjmowała rewolucyjne zmiany w swoich ludowych strojach. Traktowała je jako jeden z wyznaczników tożsamości, której nie można było modyfikować bez wyraźnego powodu. Mieszkańcy wsi pozostali wierni swoim odzieżowym zwyczajom na terenach pogranicza, gdzie bliskość odmiennych kultur sprawiała, że chcieli podkreślić swoją odrębność. Przykładem takiej sytuacji są np. podhalańskie stroje ludowe. Polska wieś kryje wiele tajemnic i interesujących faktów. Obecnie, po wielu latach mogą być dla nas zaskakujące, chociaż dla wielu ludzi stanowiły element codzienności.

Następny artykuł