żniwa
zbiory Narodowego Centrum Cyfrowego
Autor Magdalena Więckowska - 16 Września 2020

Żniwa w PRL na wakacjach u dziadków miały swój wyjątkowy urok. Pamiętacie?

Żniwa dawniej i dziś to zupełnie dwa różne światy. Przekonać się mogli o tym wszyscy ci, którzy na przestrzeni lat obserwować mogli wielkie zmiany, jakie zachodziły na polskiej wsi. W niepamięć odeszły sierpy, kosy i ręcznie sporządzane powrósła - ich miejsce zajął szereg maszyn. Na wsi ludzi jest nieco mniej, średnia wieku jest coraz wyższa. Wspomnienia rodzinnych żniw powracają jednak każdego lata, gdy nadchodzi czas zbioru dojrzałego zboża.

Żniwa - oczywiście te w tradycyjnym sensie - wzbudzają zrozumiałą nostalgię pośród starszych mieszkańców wsi. To prawda, były bardziej czasochłonne, być może mniej efektywne, ale niewątpliwie łączyły całe pokolenia przy wspólnej pracy. I to właśnie ten czynnik socjologiczno-społeczny sprawia, że tak wielu z nas chętnie wróciłoby do starych czasów PRL-u, by na nowo chwycić kosę w dłoń i wyruszyć bladym świtem na pole.

Żniwa jednoczyły całe pokolenia

Ciężka praca fizyczna uczyła dzieci od najmłodszych lat szacunku do pożywienia. Nie bez powodu to właśnie dzieci zbierały nawet pojedyncze kłosy, które pozostawiali przypadkowo dorośli podczas pracy przy koszeniu zboża. Na polach w czasach PRL-u można było zobaczyć kosy i kosiarki ciągnięte przez traktory. To właśnie był synonim ówczesnej mechanicyzacji. Z czasem polska wieś powitała na żniwach snopowiązałki, które znacznie ułatwiały ręczną pracę. Kombajny, wielkie maszyny, które kompletnie zrewolucjonizowały wymiar żniw, pojawiły się u polskich rolników dopiero za czasów Gierka.

Ludowe tradycje

Żniwom towarzyszyło wiele lokalnych zwyczajów. Jednym z nich, niezwykle urokliwym, było przyozdabianie jednego ze snopków kwiatami. Nazywał się on “plonem” i przy znoszeniu go z pola w pewnych częściach kraju nad Wisłą śpiewano:


„Plon niesiemy, plon niesiemy
A gdzie my go postawiemy?
Postawimy go na stole..”.

Miłe wspomnienia wracają każdego roku. Pomimo tego, że gospodarstwa rolne są teraz zupełnie innym światem, to zawsze warto zachowywać w sercu pamięć o dobrych, dawnych czasach.

Następny artykuł