zupa szczawiowa przepis
wikimedia / Mariusz Zuberski
Autor Albert Długoszewski - 25 Września 2020

Zupa szczawiowa u babci na wsi smakowała najlepiej, pamiętacie? Niestety nie wszyscy mogą ją jeść

Zupa szczawiowa to jedna z tradycyjnych polskich potraw najbardziej kojarzona ze wsią. W minionych czasach zbierało się dziko rosnący szczaw, z którego potem robiło się nie tylko wyjątkowo smaczną, ale także zdrową zupę. Mało kto jednak jest świadomy faktu, iż nie każdy może ją jeść. Nawet dla całkowicie zdrowych osób, większe ilości tego wybornego pierwszego dania mogą być szkodliwe.

Każdy kto miał sposobność przebywać na wsi, miał najprawdopodobniej również okazję spróbować przyrządzoną w tradycyjny sposób zupę szczawiową z dodatkiem najczęściej świeżo zebranych z kurnika jaj, a nierzadko też własnoręcznie zrobioną kiełbasą.

Szczaw jest rośliną znaną nie tylko ze swoich walorów smakowych, ale także - co być może nie każdy wie - cech leczniczych. Występuje pospolicie na łąkach i wiejskich polach, a także w okolicach leśnych czy w pobliżu potoków i rzek. Pojawia się wszędzie tam, gdzie gleba jest żyzna i bogata w azot oraz dobrze nasłonecznionych. Trudno pomylić go z innymi roślinami, wszak jego liście mają charakterystyczny podłużny kształt i wyjątkowo intensywny zielony kolor. Jego kwiaty z kolei są niewielkich rozmiarów i układają się w wąskie czerwone wiechy.

Niezwykle prosta i wyjątkowo smaczna zupa

Samo przygotowanie zupy szczawiowej jest niezwykle łatwe. Gotuje się ją albo na żeberkach wieprzowych, albo na skrzydełkach i szyi indyczej. Gdy rosół jest już gotowy, odcedzamy go (zostawiamy w nim pokrojoną w kostkę marchew oraz obrane z kości mięso). Do stojącego na średnim ogniu rosołu dodajemy następnie drobno posiekany szczaw, a po kilku minutach gdy zmieni kolor podbijamy zupę śmietaną. Czekamy kolejne kilka minut i tradycyjna wiejska zupa jest gotowa. Zwykle podaje się ją z ziemniakami z wody oraz jajkiem, ale spotyka się również wersje z dodatkiem kiełbasy czy boczku. Co najlepsze w zupie szczawiowej - można ją podawać zarówno na ciepło, by się rozgrzać w chłodniejsze wieczory, jak i na zimno jako chłodnik w upalne dni.

Co ciekawe, szczaw można wykorzystywać nie tylko w kuchni. Liście można użyć również do czyszczenia srebra, czyszczenia z rdzy a także wywabiania plam z pleśni. Roślina ta ma też właściwości lecznicze.

Szczaw - właściwości lecznicze, ale nie dla wszystkich

Szczaw (w postaci naparu) można wykorzystywać również w celu łagodzenia oraz hamowania przykrych przypadłości takich jak biegunka. Natomiast zmielone liście można stosować do zmniejszania obrzęków.

Należy również wspomnieć, że roślina ta jest bogata w witaminę C, żelazo, błonnik, beta-karoten oraz inne składniki mineralne. W naturalnej medycynie ludowej nierzadko był wykorzystywany do leczenia grypy czy zapalenia gardła, a także w terapii anemii czy czerwonki. Inne zastosowania szczawiu w medycynie naszych babć i dziadków to leczenie zapalenia ucha, łagodzenia wysypki czy jako wsparcie leczenia ran, hemoroidów i żylaków.

Niestety pomimo pozytywnych aspektów, nie wszyscy mogą korzystać z niezwykle szerokiego wachlarzu właściwości szczawiu. Wszystko przez duże ilości kwasu szczawiowego zawartego w tej roślinie, który może być wyjątkowo szkodliwy dla zdrowia. W dużych stężeniach w reakcji z wapniem obecnym w naszym organizmie tworzy szczawian wapnia, który prowadzi do powstawania wyjątkowo bolesnych kamieni nerkowych. Dlatego też odradza się spożywania szczawiu osobom cierpiącym na niedobory wapnia, chorującym na reumatyzm, osteoporozę oraz posiadających choroby nerek. Szczaw - w zbyt dużych ilościach - może być również szkodliwy dla całkiem zdrowych osób.

Wskazane jest z tego powodu łączenie potraw ze szczawiu z nabiałem lub jajami, które minimalizują szkodliwość kwasu szczawiowego.

Następny artykuł