Polacy chcą pomóc, a tylko szkodzą. Nigdy nie dokarmiaj ptaków zimą w ten sposób

Dlaczego dokarmianie ptaków chlebem przynosi więcej szkody niż pożytku

Chleb i resztki pieczywa to najczęściej podawany ptakom „pokarm”, ale jednocześnie jeden z najbardziej szkodliwych. Dla ptaków jest to żywność całkowicie nieprzystosowana do ich potrzeb. Pieczywo, zwłaszcza białe, suche lub spleśniałe, pęcznieje w przewodzie pokarmowym i nie dostarcza żadnych wartości odżywczych.

Ptak po zjedzeniu chleba czuje się syty, ale jego organizm nie otrzymuje energii ani składników potrzebnych do przetrwania zimy. Efektem są osłabienie, niedobory pokarmowe i większa podatność na choroby. W skrajnych przypadkach może dojść do problemów trawiennych, a nawet śmierci zwierzęcia.

Szczególnie groźne skutki obserwuje się u ptaków wodnych, takich jak kaczki czy łabędzie. Regularne karmienie ich chlebem prowadzi do choroby znanej jako „anielskie skrzydło”. To deformacja kości skrzydeł, która uniemożliwia lot. W naturze taki ptak nie jest w stanie uciec przed drapieżnikiem ani odlecieć w cieplejsze rejony, co praktycznie skazuje go na śmierć.

Warto jasno powiedzieć: dokarmianie ptaków chlebem nie jest neutralne. To realne zagrożenie dla ich zdrowia, nawet jeśli robione jest z najlepszych intencji.

Jak robić to dobrze – pięć zasad bezpiecznego dokarmiania

Jeśli decydujemy się pomagać ptakom, trzeba robić to odpowiedzialnie. Dokarmianie ma sens tylko wtedy, gdy jest prowadzone właściwie i w odpowiednim czasie.

Pierwsza zasada to regularność. Ptaki szybko uczą się, gdzie znajduje się źródło pożywienia. Jeśli zaczniemy je dokarmiać zimą, musimy robić to systematycznie aż do momentu, gdy warunki się poprawią. Nagłe przerwanie karmienia w środku zimy może być dla nich niebezpieczne.

Druga zasada dotyczy jedzenia. Zamiast chleba należy podawać produkty naturalne i niesolone. Najbezpieczniejsze są:

• nasiona słonecznika (czarne, nieprażone),
• ziarna zbóż,
• płatki owsiane,
• suszone owoce (np. jabłka),
• orzechy bez soli i bez obróbki termicznej.

Trzecia zasada to woda. Ptaki potrzebują jej przez cały rok, nie tylko latem. Zimą można wystawiać płytkie pojemniki z letnią wodą, pamiętając o jej regularnej wymianie, aby nie zamarzała i nie była zanieczyszczona.

Czwarta zasada to czystość. Karmnik musi być regularnie sprzątany. Resztki jedzenia i odchody to idealne środowisko dla bakterii i pasożytów. Brudny karmnik może stać się źródłem chorób dla całej ptasiej populacji w okolicy.

Piąta zasada to umiar. Dokarmianie powinno być wsparciem w trudnych warunkach, a nie codziennym nawykiem przez cały rok. Szczególnie dotyczy to ptaków wodnych, które w naturalnych warunkach powinny migrować, a nie pozostawać w jednym miejscu z powodu stałego dostępu do pożywienia.

Lepsza alternatywa niż karmnik, czyli jak realnie pomóc ptakom

Najskuteczniejszą i najbezpieczniejszą formą pomocy ptakom jest tworzenie warunków zbliżonych do naturalnych. Jeśli mamy ogród lub działkę, warto sadzić rośliny, które same stanowią źródło pożywienia.

Krzewy takie jak dzika róża, jarząb, dereń, bez koralowy czy głóg zachowują owoce przez zimę i są cennym pokarmem dla wielu gatunków ptaków. Dodatkowo zapewniają schronienie przed wiatrem i drapieżnikami.

W miastach warto wspierać inicjatywy związane z tworzeniem łąk kwietnych, zadrzewień czy montażem budek lęgowych. Takie działania przynoszą długofalowe efekty i pomagają ptakom przez cały rok, a nie tylko zimą.

Dokarmianie powinno być traktowane jako rozwiązanie tymczasowe, stosowane głównie podczas silnych mrozów i długotrwałej pokrywy śnieżnej. Całoroczne karmienie, zwłaszcza ptaków wodnych, zaburza ich naturalne zachowania i może prowadzić do uzależnienia od człowieka.