Polskie jabłka pod lupą inspektorów. Zaskakujące wyniki badań

Kontrolę przeprowadziła Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Jej celem było sprawdzenie, czy w jabłkach pochodzących z polskiej produkcji nie występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin. To istotne zagadnienie dla bezpieczeństwa żywności, ponieważ preparaty stosowane w sadownictwie muszą być wykorzystywane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Dlaczego zlecono kontrolę polskich jabłek?

Jabłka należą do najważniejszych owoców uprawianych w Polsce, dlatego kontrolowanie ich jakości ma znaczenie zarówno dla sadowników, jak i osób robiących codzienne zakupy. W trakcie uprawy drzew owocowych stosuje się środki ochrony roślin, które pomagają chronić plony przed chorobami i szkodnikami. Ich używanie podlega jednak określonym zasadom, a pozostałości substancji czynnych w owocach nie mogą przekraczać ustalonych prawem limitów.

Jak informuje PIORiN, badania pozostałości środków ochrony roślin w produktach roślinnych pochodzących z produkcji pierwotnej są jednym z elementów urzędowego nadzoru nad bezpieczeństwem żywności. Inspekcja pobiera próbki i przekazuje je do analiz, aby sprawdzić, czy producenci przestrzegają obowiązujących wymagań. W przypadku jabłek objętych najnowszym zestawieniem kontrola dotyczyła owoców pochodzących z krajowej produkcji sadowniczej.

Wyniki przedstawione przez inspekcję obejmują lata 2023–2025. W tym okresie przebadano 458 próbek polskich jabłek. Analizy wykonano w akredytowanych laboratoriach wyznaczonych przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Kontrole jabłek są częścią szerszego programu monitorowania płodów rolnych. Jak podaje PIORiN, każdego roku w ramach takich działań badanych jest około 4 tys. próbek produktów roślinnych. Celem nie jest wyłącznie wykrywanie nieprawidłowości, ale również sprawdzanie, czy stosowanie preparatów w rolnictwie odbywa się zgodnie z wymaganiami.

Wyniki kontroli jabłek. Przebadano 458 próbek

Dane opublikowane przez PIORiN pokazują, że zdecydowana większość przebadanych jabłek nie wykazywała przekroczeń dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin. Spośród 458 próbek pobranych w latach 2023–2025 w 454 przypadkach nie stwierdzono przekroczenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości (NDP). To 99,1 proc. wszystkich analizowanych próbek.

Nieprawidłowości wykryto w czterech próbkach, czyli w około 0,9 proc. badanego materiału. Oznacza to, że przekroczenia norm dotyczyły niewielkiej części próbek. Wyniki te stanowią istotną informację dla polskiego sektora sadowniczego, ale również dla konsumentów, którzy chcą wiedzieć, czy kupowane przez nich owoce spełniają wymagania dotyczące pozostałości pestycydów.

Warto jednak zwrócić uwagę na to, co dokładnie oznaczają przedstawione liczby. Brak przekroczenia NDP nie jest równoznaczny z całkowitym brakiem pozostałości środków ochrony roślin. Oznacza, że w danej próbce nie stwierdzono przekroczenia określonego prawem limitu. Z kolei wykrycie przekroczenia wymaga odpowiedniej oceny i, zależnie od okoliczności, podjęcia działań przez właściwe organy. Sam wynik nie przesądza automatycznie o wystąpieniu zagrożenia dla zdrowia. Kontrole mają właśnie pomóc w wykrywaniu przypadków wymagających dalszego sprawdzenia.

Czy polskie jabłka są bezpieczne do spożycia?

Wyniki kontroli PIORiN wskazują, że pod względem przekroczeń dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin zdecydowana większość przebadanych polskich jabłek spełniała obowiązujące wymagania. W latach 2023–2025 normy nie zostały przekroczone w 454 z 458 próbek. To dobry wynik, który nie daje jednak podstaw do stwierdzenia, że każda partia jabłek dostępna w sprzedaży ma identyczne parametry. Badanie dotyczyło konkretnych próbek pobranych w ramach urzędowej kontroli.

Istotne jest również rozróżnienie między wykryciem pozostałości pestycydów a przekroczeniem dopuszczalnego poziomu. Sama obecność pozostałości nie musi oznaczać, że owoc nie spełnia wymagań. Kluczowe znaczenie ma ich stężenie i porównanie go z obowiązującymi limitami. W przypadku stwierdzenia zagrożenia związanego z żywnością właściwe organy podejmują działania w granicach swoich kompetencji. Informacje o przypadkach objętych systemem wczesnego ostrzegania iRASFF przekazywane są za pośrednictwem Głównego Inspektoratu Sanitarnego do Komisji Europejskiej. System pozwala szybko wymieniać informacje o zagrożeniach związanych z żywnością i koordynować działania ochronne.

Dane inspekcji przemawiają więc za tym, że zdecydowana większość zbadanych polskich jabłek spełniała normy dotyczące pozostałości środków ochrony roślin. Nie oznacza to jednak, że kontrole są zbędne. Przeciwnie, regularne badania pozwalają wychwytywać nieprawidłowości i sprawdzać przestrzeganie przepisów przez producentów. Dla konsumentów najważniejszy wniosek jest taki, że w zdecydowanej większości analizowanych próbek nie wykryto przekroczeń dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów.