Klamka zapadła. Będą zmiany w obrocie ziemią. Grunty KOWR kupisz łatwiej, ale jest warunek
Nowelizacja przepisów ma odblokować obrót ziemią dla rolników indywidualnych, którzy od lat czekali na stabilizację swoich gospodarstw. Kluczowym ułatwieniem jest uproszczenie procedur przetargowych, jednak ustawodawca wprowadził bezpiecznik, czyli nabyty grunt nie może zostać zbyty przez okres 5 lat pod rygorem wysokich kar.
- KOWR priorytetowo traktuje sprzedaż gruntów rolnych rolnikom indywidualnym na powiększenie gospodarstw rodzinnych.
- Nabywca nieruchomości ma ustawowy zakaz sprzedaży ziemi przez 5 lat od dnia jej zakupu.
- Cena sprzedaży ustalana jest na podstawie operatów szacunkowych, z uwzględnieniem średnich cen rynkowych GUS.
Nowa hierarchia KOWR. Sprzedaż przed dzierżawą
Przez ostatnie lata polityka gruntowa państwa opierała się głównie na wieloletnich dzierżawach. Obecnie następuje zwrot o 180 stopni. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa otrzymał jasne wytyczne. Tam, gdzie to możliwe, grunty mają trafiać do rolników na własność. Ma to na celu nie tylko zasilenie budżetu państwa, ale przede wszystkim umożliwienie rolnikom inwestowania w infrastrukturę na własnym terenie, co przy dzierżawie było obarczone dużym ryzykiem inwestycyjnym.
Decyzja ta wynika z ogromnego zapotrzebowania na ziemię w województwach takich jak zachodniopomorskie, wielkopolskie czy warmińsko-mazurskie, gdzie zasób KOWR jest największy, a głód ziemi wśród lokalnych producentów nie maleje.

Warunek 5 lat. Koniec ze spekulacją ziemią rolną
Najważniejszą zmianą, która ma chronić polską ziemię przed spekulacyjnym wykupem, jest restrykcyjny okres karencji. Każdy, kto kupi ziemię z zasobu państwowego, musi podpisać zobowiązanie, że przez minimum 5 lat nie sprzeda jej ani nie odda w posiadanie innym podmiotom.
Dlaczego wprowadzono ten mechanizm?
- Ochrona przed funduszami inwestycyjnymi. Ziemia ma służyć produkcji żywności, a nie być lokatą kapitału.
- Stabilność gospodarstw rodzinnych. Preferencje zakupowe otrzymują osoby faktycznie prowadzące działalność rolniczą.
- Weryfikacja celu zakupu. KOWR ma prawo skontrolować, czy na nabytym gruncie faktycznie prowadzona jest produkcja rolna.
Niedotrzymanie tego terminu wiąże się z koniecznością zapłaty kary umownej, która często przekracza wartość rynkową gruntu w momencie naruszenia przepisów.
Kto może stanąć do przetargu? Kryteria i pierwszeństwo
Pierwszeństwo w nabyciu ziemi z KOWR mają rolnicy indywidualni zamieszkali w gminie, w której położona jest nieruchomość, lub w gminie graniczącej.
Kluczowe wymagania dla kupujących:
- Posiadanie kwalifikacji rolniczych (wykształcenie lub staż pracy).
- Powierzchnia gospodarstwa po zakupie nie może przekroczyć 300 hektarów użytków rolnych.
- Osobiste prowadzenie gospodarstwa przez okres co najmniej 5 lat.
Warto zaznaczyć, że w przypadku ofert na tę samą działkę, KOWR stosuje system punktowy, w którym premiowane są m.in. młode wiekiem osoby oraz gospodarstwa o mniejszej powierzchni, które chcą się powiększyć do średniej krajowej.
Finansowanie zakupu: Rozłożenie na raty i zabezpieczenia
Ceny ziemi z KOWR nie są „okazyjne". Odpowiadają one średnim stawkom rynkowym publikowanym przez GUS, jednak ogromnym ułatwieniem jest system płatności. Rolnik może ubiegać się o rozłożenie płatności na raty, co przy obecnych stopach procentowych i trudnej sytuacji w sektorze zbóż jest kluczowym argumentem za zakupem.
Zasady spłaty długu wobec KOWR:
- Wpłata własna (zazwyczaj minimum 10-20% ceny).
- Okres spłaty wynoszący nawet do 20 lat.
- Zabezpieczenie w formie hipoteki na nabytej nieruchomości oraz weksla in blanco.
Dzięki temu rozwiązaniu rolnicy nie muszą blokować całego kapitału obrotowego na start, co pozwala na jednoczesny zakup maszyn czy nawozów niezbędnych do uprawy nowo pozyskanych hektarów.
Co dalej?
Zmiany w obrocie ziemią to szansa na uporządkowanie struktury agrarnej w Polsce. Ułatwienia w wykupie gruntów KOWR przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznika w postaci 5-letniego zakazu zbywania to kompromis między wolnym rynkiem a ochroną interesu narodowego. Rolnicy zainteresowani zakupem powinni na bieżąco monitorować wykazy nieruchomości publikowane w placówkach terenowych KOWR oraz w serwisach urzędowych.
źródło: gov.pl