Musisz to wiedzieć, jeżeli chcesz zamieszkać na wsi w 2026 roku. Resort chroni interesy rolników, nowe prawo zmieni zasady sąsiedzkich sporów
W obliczu postępującej urbanizacji obszarów wiejskich oraz finalizacji międzynarodowych porozumień handlowych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje kroki mające na celu zabezpieczenie stabilności polskiego sektora agrofood. Kluczowym elementem strategii resortu jest wdrożenie regulacji chroniących funkcję produkcyjną wsi oraz negocjowanie korzystnych warunków dostępu do nowych rynków zbytu w Ameryce Południowej. Poniższa analiza przybliża planowane zmiany prawne oraz potencjalne mechanizmy wsparcia dla producentów rolnych w kontekście zmieniającej się dynamiki społeczno-ekonomicznej.
Jakie zmiany prawne ochronią rolników przed konfliktami z nowymi mieszkańcami wsi?
Minister Stefan Krajewski zwrócił uwagę na narastającą liczbę incydentów związanych z próbami ograniczania działalności gospodarstw przez nowych mieszkańców wsi, którym przeszkadzają specyficzne dla produkcji rolnej zapachy i dźwięki. W odpowiedzi na te zjawiska przygotowywane są regulacje mające na celu ochronę rolników przed roszczeniami osób osiedlających się na terenach wiejskich. Projektowana ustawa ma wymusić na nowych rezydentach akceptację charakteru produkcji rolniczej, co wiąże się z koniecznością wprowadzenia stosownych zmian w Kodeksie karnym.
Głównym założeniem nowych przepisów jest zabezpieczenie interesów osób, które od pokoleń prowadzą na wsi działalność produkcyjną lub okołorolniczą. Resort dąży do tego, aby procesy osiedleńcze, inicjowane często przez osoby pochodzące z ośrodków miejskich, nie skutkowały wymuszonym zamykaniem istniejących gospodarstw rolnych.
Kiedy ustawa o ochronie funkcji produkcyjnej wsi wejdzie w życie?
Prace nad ustawą chroniącą funkcje produkcyjne wsi znajdują się obecnie na etapie międzyresortowym, a wewnątrz rządu panuje zgoda co do konieczności jej przyjęcia. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zakłada, że proces legislacyjny zakończy się uchwaleniem przepisów w 2026 roku. Kierownictwo resortu wyraziło nadzieję, że ostateczne przyjęcie dokumentu nastąpi w pierwszej połowie wspomnianego roku, zapewniając jednocześnie o pełnej determinacji w dążeniu do wdrożenia tych rozwiązań.
Projekt ten jest klasyfikowany przez polski rząd jako jedna z kluczowych inicjatyw legislacyjnych. Stanowi on fundament nowej polityki przestrzennej i społecznej na terenach wiejskich, mającej na celu harmonizację współistnienia różnych grup mieszkańców przy zachowaniu prymatu produkcji żywności.
Jakie polskie produkty rolne zyskają dostęp do rynków Mercosur?
Mimo sprzeciwu części państw członkowskich, w tym Polski, oraz masowych protestów środowisk rolniczych, Komisja Europejska zawarła 17 stycznia w Asuncion umowę z krajami organizacji Mercosur. W rezultacie wejścia w życie tego porozumienia, rynki Ameryki Południowej zostaną odblokowane dla polskiego eksportu jabłek, słodyczy oraz wyrobów alkoholowych. Szczególne zainteresowanie konsumentów brazylijskich budzą polskie słodycze i alkohole, co stwarza nowe perspektywy dla tych gałęzi przemysłu.
Jednocześnie rząd podejmuje intensywne starania o rozszerzenie wykazu produktów objętych ochroną na rynku Mercosuru. Proponowana lista ma uwzględniać między innymi jabłka grójeckie, żywność ekologiczną wysokiej jakości oraz dodatkowe rodzaje wyrobów spirytusowych.
Jakie rekompensaty przewidziano dla rolników poszkodowanych przez umowę z Mercosurem?
Otwarcie rynku unijnego na tańsze produkty z Ameryki Południowej, które nie podlegają restrykcyjnym standardom sanitarnym UE, budzi uzasadnione obawy wśród krajowych producentów. Minister Stefan Krajewski zapowiedział w związku z tym działania zmierzające do wypłaty rekompensat dla gospodarstw, które poniosą straty finansowe w wyniku zwiększonego importu. Zgodnie z propozycją resortu, środki na ten cel miałyby pochodzić z zysków wygenerowanych przez inne branże korzystające na umowie z Mercosurem.
Co więcej, choć inicjatywa ta spotkała się z oporem ministrów rolnictwa Niemiec i Danii, uzyskała ona poparcie przedstawicieli wielu innych państw członkowskich. Polska zamierza kontynuować zabiegi na forum unijnym, aby mechanizm ten stał się realnym narzędziem stabilizującym dochody rolników dotkniętych liberalizacją handlu.