Ważne zmiany dla rolników od marca 2026. Koniec z dotychczasowym obowiązkiem TUZ
Od marca 2026 roku polscy rolnicy zyskają znacznie większą elastyczność w zarządzaniu Trwałymi Użytkami Zielonymi (TUZ). Nowelizacja przepisów łagodzi dotychczasowe restrykcje dotyczące m.in. przekształcania gruntów, co jest bezpośrednią odpowiedzią na postulaty środowisk rolniczych walczących z nadmierną biurokracją Wspólnej Polityki Rolnej.
- Rolnicy zyskują prawo do zaorywania TUZ bez konieczności odtwarzania ich w innym miejscu.
- Nowe przepisy wprowadzają elastyczny system monitorowania okrywy glebowej.
- Zmiany mają na celu zwiększenie rentowności gospodarstw poprzez lepsze dostosowanie upraw do warunków rynkowych.
Koniec z sztywnym obowiązkiem utrzymania TUZ
Najistotniejszą zmianą, która wejdzie w życie w marcu 2026 roku, jest rezygnacja z restrykcyjnego obowiązku utrzymania trwałych użytków zielonych na poziomie gospodarstwa w dotychczasowej formie. Do tej pory rolnicy, którzy zdecydowali się na zaoranie łąki lub pastwiska, musieli często liczyć się z koniecznością wyznaczenia nowego obszaru o analogicznej powierzchni pod TUZ.
Wprowadzane regulacje zakładają, że wskaźnik TUZ będzie monitorowany na poziomie krajowym lub regionalnym, a nie indywidualnym. Oznacza to, że dopóki ogólny areał użytków zielonych w Polsce nie spadnie poniżej wyznaczonego progu bezpieczeństwa (zazwyczaj 5% w stosunku do roku referencyjnego), indywidualny rolnik nie będzie blokowany w decyzjach o zmianie profilu produkcji na konkretnej działce. To przełom, który pozwala na dynamiczne planowanie zasiewów w oparciu o aktualne ceny zbóż czy rzepaku.
Uproszczone procedury i mniej biurokracji
Nowelizacja kładzie silny nacisk na uproszczenie procedur administracyjnych. Po zmianach, rolnicy nie będą już musieli składać skomplikowanych wniosków o zgodę na przekształcenie gruntu w każdym przypadku.
System kontroli zostanie oparty w większym stopniu na monitoringu satelitarnym (system AMS), co wyeliminuje konieczność uciążliwych kontroli terenowych w wielu aspektach. Zasada warunkowości została przedefiniowana tak, aby promować dobre praktyki rolnicze bez nakładania na producentów nierealnych terminów agrotechnicznych. Dzięki temu zarządzanie strukturą zasiewów stanie się bardziej intuicyjne, a ryzyko utraty dopłat bezpośrednich z powodu drobnych uchybień formalnych zostanie zminimalizowane
Wpływ na ekoschematy i dobrostan zwierząt
Zmiany w TUZ od marca 2026 roku mają bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie ekoschematów. Użytki zielone, dla wielu praktyk prośrodowiskowych, są fundamentem, za które rolnicy otrzymują dodatkowe płatności. Nowe przepisy pozwalają na lepsze łączenie produkcji zwierzęcej z ochroną różnorodności biologicznej. Oznacza to, że rolnicy prowadzący intensywną hodowlę bydła zyskają możliwość łatwiejszego odnawiania pastwisk, co bezpośrednio przełoży się na jakość paszy i dobrostan zwierząt.
Dlaczego marzec 2026 jest datą kluczową?
Marzec, jako termin wejścia w życie nowych przepisów nie jest przypadkowy. To moment rozpoczęcia nowego cyklu wegetacyjnego oraz okresu składania wniosków o dopłaty w ramach Kampanii 2026. Dzięki temu rolnicy będą mogli uwzględnić nowe możliwości planistyczne już na etapie deklarowania upraw we wnioskach o płatności bezpośrednie. Liberalizacja przepisów o TUZ może przyczynić się do wzrostu wartości rynkowej gruntów, które dotychczas były obarczone „skazą” trwałego użytku. Możliwość przywrócenia ich do produkcji polowej (np. pod uprawę kukurydzy czy zbóż) w okresach wysokiej koniunktury to potężne narzędzie w rękach nowoczesnego managera gospodarstwa. Jednocześnie zachowane zostaną mechanizmy chroniące TUZ cenne przyrodniczo (obszary Natura 2000), gdzie ochrona pozostanie na dotychczasowym, wysokim poziomie, co gwarantuje balans między produkcją a ekologią.
źródło: MRiRW
Obserwuj w Google News
