Do 31 grudnia i ani dnia dłużej. Rolnicy muszą pamiętać o tym obowiązku

Dlaczego 31 grudnia to data graniczna?

Zgodnie z krajowym rozporządzeniem wdrażającym program azotanowy, do końca roku wszystkie gospodarstwa utrzymujące zwierzęta muszą posiadać odpowiednie systemy do przechowywania nawozów naturalnych. Choć Ministerstwo Rolnictwa zabiega o przedłużenie terminu do 2027 r., Komisja Europejska nie wyraziła dotąd zgody. Obowiązujące przepisy pozostają więc bez zmian.

Wymogi dotyczą w szczególności gospodarstw do 210 DJP, czyli małych i średnich hodowli bydła, trzody chlewnej i drobiu. To właśnie tam najczęściej brakuje szczelnych płyt obornikowych i zbiorników na gnojowicę.

Co trzeba zbudować i kto podlega przepisom?

Każde gospodarstwo hodowlane powinno posiadać:

• szczelną płytę obornikową z systemem odprowadzania odcieków,
• zbiornik na gnojówkę lub gnojowicę, mieszczący minimum sześć miesięcy produkcji.

Rozmiary obiektów ustala się indywidualnie. Dla typowego gospodarstwa mlecznego to ok. 100 m² płyty i zbiornik o objętości ponad 100 m³. Wymagane są dokumenty: pozwolenie budowlane, dziennik budowy, deklaracja zgodności betonu. Bez nich inwestycja uznana będzie za samowolę.

Skąd wziąć finansowanie i jak przyspieszyć formalności?

Najczęściej wybieranym źródłem finansowania jest kredyt inwestycyjny gwarantowany przez ARiMR z dopłatą do oprocentowania. Wnioski można składać w trybie ciągłym, ale banki wymagają podpisanej umowy z wykonawcą i zaakceptowanego kosztorysu. Obsługa trwa minimum cztery tygodnie.

Alternatywą są pożyczki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska, gdzie procedury są szybsze, choć środki ograniczone. W formalnościach pomagają gotowe wzory dokumentów dostępne na stronach izb rolniczych. Ważne, by wszystkie załączniki były spójne i kompletne.

Jakie są konsekwencje spóźnień?

Od stycznia 2026 r. Inspekcja Ochrony Środowiska może nakładać mandaty do 4404,80 zł za niewłaściwe przechowywanie nawozów. Brak planu nawożenia i dokumentacji obniża dopłaty bezpośrednie – nawet o 15 proc. Śledzenie odbywa się przez ARiMR, która weryfikuje zgodność danych z kontroli środowiskowych z wnioskami o dopłaty.

Brak numeru ewidencyjnego obiektu budowlanego lub daty odbioru może zablokować wypłatę ekoschematu "Dobrostan zwierząt". Straty finansowe mogą sięgnąć kilkunastu tysięcy złotych.

Ministerstwo Rolnictwa nadal prowadzi rozmowy z KE o przesunięciu daty do 2027 r., powołując się na sytuację małych gospodarstw i inflację w budownictwie. Na razie jednak przepisy pozostają bez zmian.

Eksperci radzą, by nie liczyć na odroczenie i działać natychmiast. Gotowa infrastruktura to nie tylko zgodność z prawem, ale też poprawa bilansu azotu, niższe koszty nawożenia i spokojne korzystanie z dopłat w kolejnych latach. Kto zdąży przed 31 grudnia, zyskuje przewagę i uniknie dotkliwych sankcji.