Rolnicy zajmują się uprawą ziemi, produkcją płodów rolnych, a także chowem i hodowlą zwierząt. Praca rolnika wymaga nierzadko wysiłku, zamiłowania do pracy na łonie przyrody, a także cierpliwości. W końcu na efekty swej pracy rolnik musi nieco poczekać. Oprócz wiedzy na temat uprawy roślin oraz hodowli zwierząt, rolnik musi także mieć znajomość rynku rolnego, a także posiadać wiedzę z zakresu handlu. Jednym z największych problemów z jakim zmagają się rolnicy jest niewątpliwie pogoda. Długotrwałe ulewy lub susze potrafią bardzo skutecznie zaprzepaścić ich ciężką pracę. Rolnictwem zajmuje się dział nauk rolniczych, w którego skład wchodzi np. agrotechnika, agronomia, agrobiologia, agrochemia, agrotechnika, czy też zootechnika.
Początki pracy rolniczej datuje się na okres neolitu (10 000 do 3 000 p.n.e.), choć najnowsze doniesienia sugerują, iż historia rolnictwa jest jeszcze starsza. Wcześniej zajmowano się głównie łowiectwem oraz zbieractwem, a tworzenie przydomowych ogrodów było jedynie chwilowym zabezpieczeniem na wypadek nieurodzaju.
Rolnictwo dzieli się na ekstensywne, nazywane także tradycyjnym, oraz intensywne, inaczej uprzemysłowione. Rolnictwo ekstensywne spotykane jest głównie w krajach mało rozwiniętych, a także takich, które posiadają dużą powierzchnię gospodarstw rolnych. Rolnictwo intensywne występuje przeważnie w krajach wysoko rozwiniętych o małej powierzchni.
Do zawodów związanych z rolnictwem należą takie tytuły jak: rolnik chmielarz, rolnik łąkarz, rolnik pracujący na własne potrzeby, rolnik produkcji roślinnej i zwierzęcej, rolnik producent kwalifikowanych nasion rolniczych, rolnik upraw polowych, rolnik upraw mieszanych, technik rolnik, technik agrobiznesu, a także technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki.
Do zawodu rolnika w Polsce przygotowują rolnicze uniwersytety oraz techniczne szkoły rolne. Uniwersytety rolnicze znajdują się w Warszawie, Krakowie, Bydgoszczy, Poznaniu, Wrocławiu oraz w Lublinie, natomiast wydziały rolnicze można znaleźć na uniwersytecie w Szczecinie, Siedlcach, Rzeszowie oraz w Olsztynie. Za szkolenie średnie odpowiadają zaś szkoły rolnicze, założone przez resort rolnictwa.
Wśród specjalizacji rolniczych funkcjonujących w Polsce wymienić można np. doradcę rolniczego, gleboznawcę, klasyfikatora gruntów, czy też inżynierów z zakresu leśnictwa, rolnictwa, zootechniki lub ogrodnictwa.
W Polsce, aby zostać rolnikiem należy spełniać kilka warunków. Osoba ubiegająca się o miano rolnika musi posiadać kwalifikacje rolnicze. Dodatkowo musi mieć w posiadaniu lub dzierżawić grunty rolne o powierzchni, która nie przekracza 300 ha. Ostatnim wymogiem jest posiadanie oraz prowadzenie gospodarstwa przez minimum 5 lat.
Pokaż więcej
Raporty Głównego Urzędu Statystycznego są bezlitosne: polscy rolnicy się starzeją, a następców brakuje. Zjawisko to, określane mianem "wymierania wsi", staje się jednym z największych wyzwań dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Mimo miliardów płynących z Brukseli i Warszawy, młodzi ludzie coraz częściej wybierają życie w mieście, zostawiając ojcowiznę bez spadkobierców.Miliardy na zachętę. Czy premie dla młodych to pułapka?Walka o każdy hektar. Ziemi ubywa, a ceny szybująRozczarowujące dane GUS. Polska wieś siwieje
Końcówka stycznia to dla rolników tradycyjnie czas regulowania zobowiązań wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W bieżącym roku kalendarz wpłynął jednak na przesunięcie ostatecznej daty płatności. Pomimo ustawy, rolnicy mają dodatkowy czas. Ten jednak już wkrótce się kończy, trzeba o tym pamiętać.KRUS ubezpiecza polskich rolnikówTak wyglądają składki w KRUSRolnicy muszą pamiętać o tym terminie
Przeprowadzka na wieś to nie tylko sielskie widoki, lecz także ryk ciągnika o świcie i zapach obornika. Dla wielu nowych mieszkańców to szok, który kończy się w sądzie. Ministerstwo Rolnictwa chce przeciąć te spory nową ustawą o ochronie funkcji produkcyjnej wsi. Sprawdzamy, jakie zmiany czekają wieś w 2026 roku oraz co z widmem taniej żywności z Ameryki Południowej.Wieś to nie skansen. Zasady nowego prawaRewolucja w prawie
Początek 2026 roku przynosi polskiej wsi mieszankę ostrożnego optymizmu z twardym zderzeniem z nowymi regulacjami kosztowymi. Choć inflacja w rolnictwie wyraźnie wyhamowała, a ceny części środków produkcji ustabilizowały się po latach szaleńczych wzrostów, to właściciele gospodarstw muszą mierzyć się z nową architekturą wydatków. Nowe przepisy podatkowe, zmiany w systemie dopłat oraz rosnące koszty energii sprawiają, że planowanie budżetu stało się zadaniem dla analityka, a nie tylko praktyka agrotechniki.Koniec mrożenia cen i nowe realia energetyczneStabilizacja cen nawozów przy rosnących kosztach pracyNowa definicja rolnika i ryzyko utraty dopłat
Obraz polskiej wsi w statystykach drastycznie różni się od tego, co rolnicy widzą w swoich portfelach. Choć oficjalne dane o dochodzie z hektara sugerują stabilizację, rosnące koszty energii i pracy w 2026 roku stawiają pod znakiem zapytania rentowność tysięcy gospodarstw.Teoria statystyczna a twarda rzeczywistośćKrajobraz po hossie kosztowejSkala ma znaczenie: od mikrogospodarstw do potentatów
Wielu gospodarzy wciąż kojarzy załatwianie spraw w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z koniecznością osobistej wizyty w placówce, wypełnianiem stosu druków i wyczekiwaniem w kolejkach. Okazuje się jednak, że era teczek pękających w szwach powoli odchodzi do lamusa, a rolnicza rzeczywistość przenosi się do sieci.KRUS apeluje do rolnikóweKRUS z myślą o polskich rolnikachRolnicy doczekali się dużego ułatwienia
Prowadzenie gospodarstwa rolnego w Polsce wiąże się z dużym ryzykiem również finansowym. Niewypłacalność punktów skupu może poważnie zagrozić płynności gospodarstw. W najbliższych dniach poszkodowani rolnicy będą mogli ubiegać się o odzyskanie należnych środków w ramach nowego naboru wniosków. Wiadomo, jak się do tego zabrać.Gospodarstwa rolne w PolsceZ tym zmagają się polscy rolnicyRolnicy będą mogli odzyskać pieniądze, wkrótce rusza nabór wniosków
Przedsiębiorcy oraz producenci rolni, którzy w ubiegłym roku korzystali z mechanizmów osłonowych w zakresie cen energii, stoją przed koniecznością dopełnienia formalności administracyjnych. Prawidłowe i terminowe dostarczenie dokumentów jest kluczowe dla zachowania preferencyjnych stawek rozliczeniowych i uniknięcia korekt faktur. Poniżej przedstawiamy szczegółowe wytyczne dotyczące grup objętych tym obowiązkiem oraz procedur składania wymaganych oświadczeń.
Mija drugi miesiąc od zakończenia szczytu WHO w Genewie, a europejscy rolnicy wciąż nie wiedzą, czy ich sektor został przeznaczony do likwidacji. Przedstawiciele branży mówią o „ścianie milczenia” i składają oficjalne wnioski o ujawnienie dokumentów, podejrzewając, że unijni urzędnicy mogli przekroczyć swoje uprawnienia, godząc się na radykalne rozwiązania uderzające w podstawy egzystencji tysięcy gospodarstw.
Choć Bruksela ogłosiła sukces, w Strasburgu wrze, a na stole leży zapowiedź skierowania wniosku o opinię do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wniosek o wotum nieufności wobec Komisji Europejskiej. Pytanie, czy europejskim rolnikom uda się zatrzymać napływ taniej żywności z Ameryki Południowej, zanim Ursula von der Leyen sfinalizuje porozumienie.Brukselski sprint kontra demokratyczny opórHarmonogram, który może zmienić wszystkoKlauzule ochronne czy „papierowy tygrys”?
Początek roku w rolnictwie to czas planowania sezonu, przeglądów maszyn i analizy kosztów. W styczniu 2026 r. KRUS opublikowała nowe stawki ubezpieczeń społecznych, które mają znaczenie dla wielu gospodarstw. Zmiany te wpływają bezpośrednio na budżet gospodarstwa, dlatego warto zapoznać się z aktualnymi kwotami. Przelew musi wyjść wkrótce.KRUS ubezpiecza polskich rolnikówNa tym opiera się współczesne rolnictwoTe stawki KRUS muszą znać rolnicy
Polskie rolnictwo od lat przechodzi intensywną transformację, napędzaną w dużej mierze przez środki unijne, które pozwoliły tysiącom gospodarstw na zakup nowoczesnych maszyn czy budowę zmechanizowanych obór. Jednak unijna pomoc to nie tylko przelew na konto, ale przede wszystkim szereg rygorystycznych zobowiązań, o których wielu gospodarzy zapomina tuż po zakończeniu inwestycji. Obecnie nad wieloma beneficjentami wisi widmo zwrotu otrzymanych funduszy, a zegar nieubłaganie odlicza czas do kluczowego terminu.Umowa z ARiMR to zobowiązanie na lataPięcioletni okres pod specjalnym nadzoremOstatni dzwonek na dopełnienie formalności
Czy granica między rolniczym protestem a agresją została ostatecznie przekroczona? Podczas gdy tysiące gospodarzy manifestowało w Warszawie swój sprzeciw wobec umowy z krajami Mercosuru, pod domem wiceministra rolnictwa Stefana Krajewskiego rozegrały się sceny rodem z kryminału. Rozlana gnojówka, próba sforsowania ogrodzenia i tablice z wyrokami na polityka to tylko początek tej sprawy. Kto stoi za tymi działaniami? Służby właśnie poinformowały o zatrzymaniu podejrzanego.Gorący piątek w stolicy i incydent na Podlasiu„Krajewski zdrajca wsi” i próba wyrwania płotuPolicja ujęła 35-latka. Wiadomo, skąd pochodzi
Wsparcie finansowe w najtrudniejszych chwilach po stracie bliskiej osoby od lat budziło kontrowersje ze względu na zamrożoną stawkę świadczenia. Od stycznia 2026 roku wchodzą w życie kluczowe zmiany, które znacząco podnoszą kwotę wypłacaną przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, dostosowując ją do realiów rynkowych.Systemowe wsparcie dla mieszkańców wsiNowa stawka i kluczowa rola terminów w wypłatachKto dostanie pełną kwotę, a kto tylko zwrot kosztów?
Unia Europejska szykuje się do powrotu do bardziej restrykcyjnych zapisów w kontrowersyjnej umowie z krajami Mercosur. Jak zapowiedział minister rolnictwa Stefan Krajewski podczas wizyty w Brukseli, kluczowy mechanizm bezpieczeństwa ma zostać wyraźnie zaostrzony.Rolnicy pełni obaw. O co chodzi w sporze o Mercosur?Nowe limity bezpieczeństwa. „Będą zmiany”Co to oznacza dla polskiego rolnika?
Nadchodzące miesiące będą dla polskich producentów żywności okresem intensywnej nauki i technologicznego przeskoku, którego wielu z nich wolałoby uniknąć. Skala planowanych zmian w systemie rozliczeń, sposobie dokumentowania własności gruntów oraz mechanizmach wsparcia finansowego jest znacząca. Nie chodzi już tylko o kosmetyczne poprawki w unijnych formularzach, ale o fundamentalną przebudowę relacji na linii rolnik–państwo.Cyfrowa rewolucja w gospodarstwie. KSeF zapuka do drzwi rolnikówObowiązek opodatkowania w dzierżawie gruntówARiMR będzie monitorować pole
Marzenie o własnym domu z ogrodem dla wielu Polaków kończy się dopiero na linii ogrodzenia. Przez lata wyznaczenie terytorium było kwestią priorytetową, a płot miał chronić prywatność. Jednak najnowsze regulacje oraz mogą być zimnym prysznicem dla inwestorów planujących zamienić swoją posesję w niedostępną twierdzę. Te ogrodzenia są zakazane.Polacy chętnie się ogradzająW tym przypadku to samowola budowlanaNowe regulacje mówią jasno, takie ogrodzenie jest zakazane
KRUS wystosował specjalny apel do seniorów. Chodzi o emerytury, które regularnie trafiają do jednej grupy z nich. Warto zaznaczy, że w tym przypadku chodzi o wielkie pieniądze.
Podróżujący jedną z najważniejszych tras w Polsce byli świadkami niebezpiecznej sytuacji. Na ruchliwej drodze w okolicach Siedlec, wprost pod koła nadjeżdżających samochodów, z przyczepy wydostał się przewożony ładunek. Nie były to jednak materiały budowlane, lecz żywe stworzenie, które cudem uniknęło śmierci pod kołami innych aut.Jak zabezpieczyć przewożone zwierzęta?Z pojazdu wypadło zwierzęTo może grozić właścicielowi zwierzęcia
Polscy rolnicy przygotowują się do największej akcji protestacyjnej ostatnich miesięcy, która ma stać się jasnym sygnałem dla Brukseli i Warszawy. Tuż przed końcem roku, gdy większość Polaków planuje sylwestrowe zabawy, tysiące maszyn rolniczych wyjedzie na drogi w całym kraju, by zamanifestować sprzeciw wobec kontrowersyjnego porozumienia handlowego z państwami Ameryki Południowej.Walka o polskie rolnictwo w cieniu unijnych przepisówDeklaracje polskiego rząduWielki protest rolników — utrudnienia obejmą całą Polskę
Decyzją urzędników, tuż przed Bożym Narodzeniem, wprowadzono drastyczne ograniczenia. Rolnicy, zamiast przygotowywać się do świętowania, liczą straty i z niedowierzaniem patrzą na rozwój sytuacji, w której system zwalczania wirusa uderzył rykoszetem w ich dorobek życia. Paradoks całej sytuacji polega na tym, że źródło zagrożenia znajduje się w lesie, a konsekwencje ponoszą ci, którzy trzymają zwierzęta w zamkniętych chlewniach. Część polityków wskazuje na celowe działanie bioterrorystyczne.ASF na terenie powiatu piotrkowskiego. Święta pod znakiem blokady i niepewnościTajemnica oskórowanego dzika i bezradność służb. Padają zarzuty o "bioterroryzm"Paraliż decyzyjny i ręce związane przepisamiEkonomiczny cios i walka w ministerstwie
Problemy finansowe w gospodarstwie rolnym to scenariusz, którego każdy gospodarz woli unikać. Gdy jednak sytuacja staje się podbramkowa i do drzwi puka urzędnik, warto znać swoje prawa. Polskie przepisy skonstruowano bowiem tak, by egzekucja długu nie oznaczała natychmiastowego końca produkcji żywności. Istnieje konkretna lista maszyn, zwierząt i zapasów, których komornik pod żadnym pozorem nie może zająć.Dlaczego prawo chroni majątek rolnika?Maszyny i zwierzęta, których nie ruszy komornikCo z emeryturą i świadczeniami z KRUS?Procedura zajęcia komorniczego na gospodarstwie
Praca w rolnictwie to tysiące dni fizycznego wysiłku, który stanowi fundament polskiej gospodarki żywnościowej. Jednak system zabezpieczenia społecznego dla rolników rządzi się swoimi, odrębnymi prawami, które często budzą emocje wśród beneficjentów. Konstrukcja świadczenia wypłacanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) różni się zasadniczo od systemu powszechnego ZUS, co bezpośrednio przekłada się na wysokość comiesięcznych wypłat. Jaka kwota emerytury przysługuje po 40 latach pracy?Emerytura za pracę na roli. Specyfika świadczenia rolniczego i niezbędne wymogiIle wynosi emerytura podstawowa i świadczenie po 25 latach?40 lat pracy w polu. Na jaką kwotę mogą liczyć rolnicy przechodzący na emeryturę?Co z osobami o krótszym stażu ubezpieczeniowym?
Jednym z fundamentalnych zabiegów pielęgnacyjnych podczas zimy jest bielenie pni, które chroni rośliny przed groźnymi uszkodzeniami mrozowymi, wynikającymi z gwałtownych zmian temperatury. Choć sama technika jest znana od lat, niemieccy ogrodnicy opracowali autorską metodę wzbogacania mieszanki o specyficzne dodatki, co czyni ją potężną bronią nie tylko w walce z mrozem, ale także z głodnymi zwierzętami. Zastosowanie tego patentu sprawia, że kora staje się dla szkodników barierą nie do przebycia.Fizyka w służbie sadownictwa i ochrona przed słońcemSekretne składniki przeciwko gryzoniomPrawidłowe przygotowanie i aplikacja mieszankiDługofalowe korzyści i letnia ochrona
Początek roku to tradycyjnie czas planowania wydatków w gospodarstwach rolnych, a Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego właśnie dostarczyła kluczowych danych niezbędnych do stworzenia budżetu na nadchodzące miesiące. Urząd oficjalnie opublikował wysokość stawek ubezpieczeniowych, które będą obowiązywać w pierwszym kwartale 2026 roku. Oprócz zaktualizowanych kwot, rolnicy muszą zwrócić szczególną uwagę na kalendarz, ponieważ specyficzny układ dni w styczniu wymusił przesunięcie ustawowego terminu regulowania należności. Przeoczenie nowej daty może skutkować niepotrzebnymi problemami, dlatego warto zapoznać się ze szczegółami komunikatu.Fundamenty bezpieczeństwa socjalnego rolnikówSkładka emerytalno-rentowa i jej mechanizmProgresja opłat dla największych gospodarstwKalendarzowa roszada w terminach płatności
Początek roku to tradycyjnie czas planowania wydatków w gospodarstwach rolnych, a Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego właśnie dostarczyła kluczowych danych niezbędnych do stworzenia budżetu na nadchodzące miesiące. Urząd oficjalnie opublikował wysokość stawek ubezpieczeniowych, które będą obowiązywać w pierwszym kwartale 2026 roku. Oprócz zaktualizowanych kwot, rolnicy muszą zwrócić szczególną uwagę na kalendarz, ponieważ specyficzny układ dni w styczniu wymusił przesunięcie ustawowego terminu regulowania należności. Przeoczenie nowej daty może skutkować niepotrzebnymi problemami, dlatego warto zapoznać się ze szczegółami komunikatu.
Końcówka roku na rynku zbóż upływa pod znakiem wyraźnego wyhamowania handlu i niepokojącej dla rolników korekty stawek. Zamiast świątecznego ożywienia, w skupach panuje bezruch, a ostatnie notowania przyniosły spadki wartości kluczowych ziaren. Producenci rolni, wchodząc w nowy rok, zadają sobie pytanie o opłacalność sprzedaży zapasów w styczniu. Eksperci rynkowi oraz pośrednicy analizują obecną sytuację, biorąc pod uwagę nie tylko lokalny popyt ze strony młynów i wytwórni pasz, ale także szerszy kontekst geopolityczny, który może wpłynąć na kształtowanie się cen w nadchodzących miesiącach.W ostatnim tygodniu odnotowano spadki cen, w tym jęczmienia aż o 50 zł/t i pszenżyta o 40 zł/t.Obecnie za pszenicę konsumpcyjną można otrzymać maksymalnie 760 zł/t, a za rzepak do 2070 zł/t.Wytwórnie są już zatowarowane na styczeń, co ogranicza popyt na początku 2026 roku.Pośrednicy przewidują stabilizację cen ("rynek płaski") i nie spodziewają się gwałtownych wzrostów po Nowym Roku.
Polski drób to potężna siła eksportowa, a nasi producenci latami budowali ten rynek. Niestety potwierdzone przypadki Wysoce Zjadliwej Grypy Ptaków (HPAI) na terenie kraju błyskawicznie stały się argumentem dla partnerów handlowych. Pierwsza zareagowała Bośnia i Hercegowina, wprowadzając z początkiem grudnia ostry zakaz eksportu, który uderza w produkcję z regionów objętych restrykcjami.