KRUS podkręca składki. Takich podwyżek dla rolników nie było od dawna, zacznie się już w kwietniu

Nowe składki w KRUS od 1 kwietnia 2026. Skąd wynika podwyżka

Od 1 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie nowe stawki składki zdrowotnej dla wybranych grup ubezpieczonych w Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zmiana nie jest decyzją administracyjną podjętą „uznaniowo”, lecz efektem obowiązującego mechanizmu waloryzacyjnego.

Podstawą do przeliczenia składki są dane publikowane przez Główny Urząd Statystyczny. Chodzi konkretnie o przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale poprzedniego roku. W IV kwartale 2025 roku wyniosło ono 9 228,64 zł. To właśnie ta kwota uruchamia przepis, który automatycznie aktualizuje podstawę wymiaru składki zdrowotnej dla określonych grup ubezpieczonych w KRUS.

W praktyce oznacza to, że wysokość składki nie zależy od decyzji urzędników, lecz od wskaźników ekonomicznych. Gdy rośnie przeciętne wynagrodzenie w gospodarce, rośnie również podstawa do naliczania składki zdrowotnej dla części osób objętych systemem rolniczym.

Warto podkreślić, że zmiana nie dotyczy całego środowiska rolniczego. Obejmuje wyłącznie ściśle określoną grupę, która nie rozlicza się według standardowego systemu hektarowego.

Składka zdrowotna. Kto zapłaci więcej i jak wyliczono nową kwotę

Od kwietnia 2026 roku miesięczna składka zdrowotna dla wskazanej grupy wyniesie 277 zł. Kwota ta została obliczona zgodnie z ustawowym wzorem.

Podstawę wymiaru stanowi 33,4 proc. przeciętnego wynagrodzenia z czwartego kwartału. Następnie od tej podstawy nalicza się 9 proc. składki zdrowotnej. Właśnie w ten sposób wyliczono nową stawkę 277 zł miesięcznie.

Podwyżka obejmie:

• domowników w gospodarstwach prowadzących działy specjalne produkcji rolnej,
• pomocników rolnika zgłoszonych do ubezpieczenia w KRUS.

W porównaniu z dotychczasową stawką oznacza to wzrost o około 20 zł miesięcznie na jedną osobę. W skali roku daje to około 240 zł więcej.

Dla gospodarstw zatrudniających kilku pomocników rolnika koszt roczny może wzrosnąć o kilkaset złotych, a w większych podmiotach nawet o ponad tysiąc złotych. W przypadku działów specjalnych produkcji rolnej – takich jak fermy drobiu, hodowle zwierząt futerkowych, uprawy w szklarniach czy pieczarkarnie – dodatkowe obciążenia mogą być odczuwalne, szczególnie przy rosnących kosztach energii, nawozów i pracy.

Choć 20 zł miesięcznie nie wydaje się dużą kwotą, dla gospodarstw operujących na niskiej marży każdy wzrost stałych kosztów ma znaczenie.

Rolnicy na systemie hektarowym bez zmian. Kto nadal korzysta z dopłat państwa

Dobra wiadomość dla większości rolników jest taka, że system rozliczany według hektarów przeliczeniowych pozostaje bez zmian.

W standardowym modelu składka zdrowotna zależy od wielkości gospodarstwa. Obowiązują następujące zasady:

• Gospodarstwa do 6 hektarów przeliczeniowych – składka zdrowotna finansowana jest z budżetu państwa. Rolnik nie ponosi kosztu bezpośrednio.
• Powyżej 6 hektarów – rolnik opłaca składkę samodzielnie, a jej wysokość zależy od liczby hektarów przeliczeniowych.
• Stawki w systemie hektarowym nie są powiązane bezpośrednio z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw. Oznacza to, że kwietniowa waloryzacja wynikająca z danych GUS nie wpływa na zdecydowaną większość gospodarstw rolnych w Polsce.

Zmiana dotyczy wyłącznie tych, którzy:

• prowadzą działy specjalne produkcji rolnej,
• zatrudniają pomocników rolnika objętych ubezpieczeniem w KRUS,
• nie podlegają klasycznemu systemowi naliczania składki według areału.

W praktyce oznacza to, że wielu rolników nie odczuje żadnej różnicy w miesięcznych obciążeniach. Jednak gospodarstwa wyspecjalizowane, intensywne produkcyjnie, mogą zauważyć wzrost kosztów stałych.