Najgorsze związki w warzywach z działek ROD. Żaden działkowicz się tego nie spodziewał

Szokujące wyniki z warszawskich ogrodów

Instytut Ochrony Środowiska – PIB przebadał warzywa i glebę z 16 ogródków działkowych w Warszawie. Wyniki? W marchwi, burakach i pietruszce średnie stężenie kadmu wynosiło 0,9 mg/kg, a ołowiu aż 14,5 mg/kg. Sałata i szpinak pochłaniały jeszcze więcej – do 1,4 mg/kg kadmu i 11 mg/kg ołowiu. Nawet owoce, takie jak truskawki, zawierały wykrywalne ilości obu pierwiastków.

To więcej, niż znajdowano w samej glebie – tam średnie stężenie kadmu wynosiło 0,8 mg/kg, a ołowiu 12 mg/kg. Oznacza to, że rośliny działają jak pompa: pobierają zanieczyszczenia z podłoża i przekazują je dalej – prosto na nasze talerze.

Kadm, ołów i pestycydy – zagrożenia, które rosną w ziemi

Kadm kumuluje się w kościach i nerkach, zwiększając ryzyko osteoporozy i chorób nerek. Ołów uszkadza układ nerwowy, a jego nadmiar może wpływać na rozwój dzieci i pracę mózgu. Regularne spożywanie warzyw uprawianych na skażonej glebie to cicha droga do przewlekłych problemów zdrowotnych.

W próbkach znaleziono także ślady chloropiryfosu, malationu i diazinonu – popularnych pestycydów. Choć ich stężenia mieściły się w normach (do 0,05 mg/kg), eksperci ostrzegają, że długotrwała ekspozycja nawet na niewielkie ilości może potęgować toksyczne działanie metali ciężkich.

Skąd ten chemiczny koktajl?

Źródłem zanieczyszczeń jest wieloletnia emisja z miejskich ulic, przemysłowe dziedzictwo oraz pyły opadające z powietrza. Eksperci przypominają, że „produkcja żywności w mieście wiąże się z ryzykiem chemicznego skażenia, często niewidocznego gołym okiem”.

Problem nie dotyczy tylko Warszawy. IOŚ-PIB ostrzega, że podobne zagrożenia mogą występować w ogrodach działkowych w innych miastach – zwłaszcza tych położonych w pobliżu arterii komunikacyjnych lub dawnych terenów przemysłowych.

Jak uprawiać i jeść bezpiecznie?

Aby ograniczyć ryzyko, specjaliści zalecają:

• regularne badanie gleby na obecność metali ciężkich,
• unikanie nawozów niewiadomego pochodzenia,
• stosowanie naturalnych środków ochrony roślin.

W kuchni warto:

• dokładnie myć i obierać warzywa korzeniowe,
• wybierać wewnętrzne liście w sałacie i kapuście (tam stężenie toksyn jest niższe).

Dodatkowo:

• rotuj uprawy,
• sadź rośliny fitoremediacyjne (np. gorczycę, nagietek),
• stosuj podniesione grządki z czystym, kontrolowanym podłożem.

To jedyny sposób, by warzywa z działki znów kojarzyły się ze zdrowiem – a nie z chemią prosto z miejskiej gleby.