To może być koniec taniej żywności. Te podatki ekologiczne zmienią ceny

Za co zapłacimy jak za luksus?

Dopiero wczytując się w szczegóły propozycji, dowiadujemy się, co jest na celowniku urzędników. Głównym założeniem nowej koncepcji jest uzależnienie ceny produktu od jego śladu węglowego. Obecnie produkcja żywności odpowiada za znaczną część globalnej emisji gazów cieplarnianych, a liderem w tej statystyce jest hodowla zwierząt.

Jeśli przepisy weszłyby w życie w najbardziej radykalnej formie, drastyczne podwyżki dotknęłyby przede wszystkim:

• Mięsa (zwłaszcza wołowiny i wieprzowiny).
• Wędlin i przetworów mięsnych.
• Nabiał (sery czy masło w niektórych wariantach projektu).

Według szacunków analityków, ceny tych produktów mogłyby wzrosnąć o kilkadziesiąt procent, co w praktyce przesunęłoby tradycyjny niedzielny obiad do kategorii „na specjalne okazje”.

Marchewka zamiast kija?

Zwolennicy zmian uspokajają, że nie chodzi o prosty drenaż budżetów domowych, ale o tzw. przesunięcie podatkowe. Pieniądze uzyskane z wyższych opłat za produkty wysokoemisyjne miałyby zostać przeznaczone na dotowanie produkcji roślinnej.

W nowym modelu tanieć miałyby:

• Świeże owoce i warzywa.
• Produkty pełnoziarniste.
• Rośliny strączkowe.

Bruksela argumentuje, że taki ruch upiekłby dwie pieczenie na jednym ogniu: pomógłby w realizacji celów klimatycznych (Europejski Zielony Ład) oraz odciążyłby systemy opieki zdrowotnej, promując zdrowszą dietę.

Polska wieś i konsument w kropce

Dla Polski, będącej jednym z europejskich liderów w produkcji żywności, takie regulacje to ogromne wyzwanie. Rolnicy obawiają się spadku popytu i konieczności kosztownego przebranżowienia. Z kolei konsumenci zadają proste pytanie: czy tańsza marchewka zrekompensuje droższą szynkę?

Krytycy pomysłu wskazują na ryzyko ubóstwa żywieniowego. Dla wielu rodzin tańsze produkty przetworzone są wciąż podstawą diety. Nagły skok cen, bez realnej i dostępnej alternatywy, może uderzyć w najsłabsze grupy społeczne.

Na razie projekt pozostaje w fazie dyskusji eksperckich. Jednak biorąc pod uwagę determinację UE w walce ze zmianami klimatu, pytanie nie brzmi „czy”, ale „kiedy” i „w jakiej formie” zmiany te dotrą do naszych sklepów.