Rewelacja w Tatrach. Odkryli nowy gatunek, badacze są zgodni

Polscy naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia w Tatrach

Tatry od lat pozostają jednym z najlepiej zbadanych obszarów przyrodniczych w Polsce, jednak wciąż potrafią zaskakiwać naukowców. Właśnie tam zidentyfikowano nowy dla nauki gatunek grzyba, który otrzymał nazwę Cytospora tatrensis. Odkrycia dokonali badacze z Katedry Ochrony Ekosystemów Wydziału Leśnego Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie – prof. Robert Jankowiak, dr hab. Piotr Bilański oraz dr hab. inż. Hanna Stępniewska.

Grzyb został znaleziony na zamierających pędach kosodrzewiny (Pinus mugo subsp. mugo) rosnącej w Tatrach. Analizy wykazały, że jest to przedstawiciel grzybów workowych należących do rzędu Diaporthales, a jego opis naukowy opublikowano w specjalistycznym czasopiśmie „Persoonia”.

Nazwa nowego gatunku nawiązuje bezpośrednio do miejsca jego odkrycia. Oznaczenie tatrensis wskazuje na Tatry jako obszar, w którym po raz pierwszy go zidentyfikowano. Tego typu odkrycia są ważne dla nauki, ponieważ nawet w dobrze poznanych ekosystemach mogą wciąż kryć się nieznane organizmy.

Odnalezienie nowego gatunku pokazuje, że różnorodność biologiczna górskich lasów wciąż nie została w pełni poznana. Mikroorganizmy, takie jak grzyby, odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu ekosystemów, choć często pozostają niewidoczne dla obserwatorów w terenie.

Naukowa zagadka z Tatr. Tak badacze odkryli nowy gatunek

Proces identyfikacji nowego gatunku nie polega jedynie na znalezieniu nieznanego organizmu w naturze. W przypadku Cytospora tatrensis badacze przeprowadzili szczegółowe analizy laboratoryjne. Gatunek został opisany na podstawie cech morfologicznych, takich jak sposób zarodnikowania, a także wygląd i tempo wzrostu kolonii hodowanych na specjalnej pożywce laboratoryjnej PDA.

Ważnym elementem badań były również analizy genetyczne. Naukowcy porównali sekwencje kilku genów, m.in. ITS, LSU czy TEF1, dzięki czemu mogli potwierdzić, że organizm rzeczywiście stanowi nowy gatunek i różni się od znanych wcześniej przedstawicieli rodzaju Cytospora.

Badania filogenetyczne wykazały, że nowy grzyb jest blisko spokrewniony z gatunkami występującymi w Azji, takimi jak Cytospora bugeanae, Cytospora pinea czy Cytospora beilinensis, które zasiedlają różne gatunki sosny.

Prace badawcze były częściowo finansowane z funduszu leśnego przekazanego Tatrzańskiemu Parkowi Narodowemu przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Dzięki temu możliwe było przeprowadzenie szczegółowych analiz laboratoryjnych oraz publikacja wyników w międzynarodowym czasopiśmie naukowym.

Naukowcy nie mają wątpliwości. To odkrycie ma duże znaczenie

Choć odkryty organizm jest mikroskopijnym grzybem, jego znaczenie dla nauki może być bardzo duże. Gatunki z rodzaju Cytospora występują głównie na roślinach drzewiastych i mogą pełnić różne funkcje w ekosystemach leśnych. W zależności od warunków działają jako saprotrofy rozkładające martwe tkanki roślin, endofity żyjące wewnątrz roślin bez wywoływania objawów chorobowych albo patogeny powodujące choroby drzew.

Grzyby te mogą pełnić różne role w ekosystemach: od saprotrofów rozkładających martwe tkanki roślin, przez endofity żyjące wewnątrz roślin bez widocznych objawów, aż po patogeny wywołujące choroby. Jako patogeny drzew, gatunki z rodzaju Cytospora są szczególnie znane z powodowania raków drzewnych, choć u porażonych drzew mogą występować także inne objawy chorobowe

–tłumaczy Tatrzański Park Narodowy

Badanie takich organizmów pomaga lepiej zrozumieć procesy zachodzące w ekosystemach leśnych. Mikroorganizmy odpowiadają m.in. za rozkład materii organicznej, krążenie składników odżywczych oraz zdrowie roślin. Dlatego ich poznanie jest ważne zarówno dla nauki, jak i dla praktyki leśnej.

Odkrycie Cytospora tatrensis pokazuje również, że nawet w dobrze poznanych regionach Europy nadal można znaleźć nieznane gatunki. Poszerza to wiedzę o bioróżnorodności i wskazuje, jak wiele elementów przyrody pozostaje jeszcze do odkrycia.