Rolnicy mają czas do 30 kwietnia na wymianę. Potem mogą stracić nawet 140 tys. zł

Problem, którego nie da się już ukryć

Przez dziesięciolecia były fundamentem polskiego chmielarstwa, dumnie podtrzymując pnącza, z których słynie nasz kraj na całym świecie. Mało kto jednak głośno mówił o tym, co kryje się wewnątrz drewnianych pali. Mowa o kreozocie – silnie toksycznej, rakotwórczej substancji, którą nasączano drewno, by służyło latami. Dziś te „toksyczne pomniki przeszłości” stały się dla rolników największym przekleństwem.

Unia Europejska oraz polskie ministerstwo postawiły sprawę jasno: rakotwórczy środek musi zniknąć z pól. Jednak proces ten okazał się znacznie trudniejszy, niż zakładano w urzędniczych gabinetach. Rolnicy, którzy zdecydowali się na modernizację, weszli na drogę pełną biurokratycznych pułapek i logistycznych wyzwań. Każdy dzień zwłoki przybliża ich do finansowej katastrofy, która dla wielu oznaczać będzie konieczność ogłoszenia upadłości.

Wyścig z naturą i przepisami. Ministerstwo wydaje kluczowy dokument

Kiedy wydawało się, że sytuacja jest już beznadziejna, a setki wniosków o płatność zostaną odrzucone z powodu niedotrzymania terminów, nadeszła nagła decyzja z Warszawy. Wszystko przez warunki pogodowe, które w ostatnich miesiącach uniemożliwiły ciężkiemu sprzętowi wjazd na plantacje. Grząski teren i ekstremalne zjawiska sprawiły, że wymiana konstrukcji stała się fizycznie niemożliwa.

Zgodnie z najnowszym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2025 r., termin realizacji inwestycji oraz złożenia wniosku o płatność końcową został oficjalnie wydłużony. To „być albo nie być” dla branży. Nowa, ostateczna data to 30 kwietnia 2026 roku. Choć wydaje się, że czasu jest sporo, eksperci ostrzegają: to pułapka. Firmy zajmujące się utylizacją kreozotu i montażem nowych, betonowych lub kompozytowych słupów, mają już teraz wypełnione kalendarze. Kto nie zaklepie terminu teraz, w kwietniu przyszłego roku obudzi się z ręką w nocniku – i z rakotwórczym problemem na własnym podwórku.

Gigantyczne stawki na stole. Ile można stracić w jedną noc?

Dlaczego emocje wokół słupów chmielowych sięgają zenitu? Odpowiedź kryje się w liczbach, które ministerstwo dawkowało ostrożnie, a które teraz budzą prawdziwy zawrót głowy. Program realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) to jedna z najbogatszych ofert wsparcia dla rolnictwa w ostatnich latach.

Gra toczy się o niebagatelne kwoty. Wsparcie na wymianę słupów impregnowanych kreozotem może wynieść nawet 140 tysięcy złotych na każdy hektar plantacji. Przy średniej wielkości gospodarstwach chmielarskich mówimy o milionowych dotacjach. Warunek jest jednak bezlitosny: pełna utylizacja starego drewna i certyfikowany montaż nowych systemów nośnych.

Jeśli rolnik nie zamknie inwestycji i nie rozliczy się przed 30 kwietnia 2026 r., nie tylko nie otrzyma środków, ale może zostać zmuszony do zwrotu już pobranych zaliczek wraz z odsetkami. To finansowy wyrok śmierci. Walka o czyste pola stała się walką o przetrwanie, w której każda faktura i każdy wywieziony z pola rakotwórczy słup są na wagę złota.

Źródło: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia na wymianę słupów nośnych impregnowanych kreozotem na plantacjach chmielu w ramach KPO.