Rolnicy mają czas tylko do 30 listopada. Rusza nadzór kontroli budowlanej

Do 30 listopada 2026 roku pozostało niewiele czasu. Właściciele niektórych obiektów muszą dopilnować obowiązkowych formalności związanych ze stanem technicznym budynków. Niedotrzymanie terminu może oznaczać problemy podczas kontroli, dlatego warto wcześniej sprawdzić, jakie przepisy dotyczą konkretnego gospodarstwa.

Nadzór budowlany sprawdzi stan techniczny dużych obiektów

Obowiązek, o którym przypomina Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, dotyczy właścicieli i zarządców obiektów wielkopowierzchniowych. Chodzi o budynki, których powierzchnia zabudowy przekracza 2000 mkw., a także inne obiekty budowlane, których powierzchnia dachu jest większa niż 1000 mkw. 

Przepisy obejmują również obiekty znajdujące się na terenach gospodarstw rolnych, jeżeli spełniają te kryteria. Nie oznacza to jednak, że każdy rolnik musi przeprowadzać taki przegląd dwa razy w roku. Jak wyjaśnia Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, obowiązek zależy od rodzaju i wielkości obiektu.

Podczas okresowej kontroli sprawdzany jest stan techniczny elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe działanie warunków atmosferycznych oraz czynników związanych z użytkowaniem obiektu. Weryfikacji podlegają również instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska, a także instalacje gazowe oraz przewody kominowe: dymowe, spalinowe i wentylacyjne. Przegląd ma pomóc wykryć nieprawidłowości, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu osób korzystających z budynku.

Przepisy wymagają przeprowadzenia takich kontroli co najmniej dwa razy w roku. Pierwsza powinna odbyć się do 31 maja, a druga do 30 listopada. Co istotne, chodzi o kontrolę okresową w zakresie określonym w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. 

Nie jest to automatycznie pełny przegląd pięcioletni obejmujący dodatkowo między innymi badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej. Właściciele i zarządcy powinni zatem sprawdzić, jakie obowiązki dotyczą poszczególnych obiektów w ich gospodarstwach.

Co rolnicy powinni zrobić do 30 listopada?

Przede wszystkim właściciel lub zarządca obiektu objętego obowiązkiem powinien zlecić przeprowadzenie kontroli osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje. Nie wystarczy samodzielnie obejrzeć budynku ani ograniczyć się do sprawdzenia, czy nie widać uszkodzeń. Przegląd musi zostać wykonany w wymaganym zakresie, a osoba przeprowadzająca go powinna ocenić stan techniczny wskazanych w przepisach elementów i instalacji.

Warto również zweryfikować dokumentację wcześniejszych przeglądów oraz sprawdzić, czy wykonano zalecenia z poprzedniej kontroli. Zgodnie z Prawem budowlanym podczas kolejnych kontroli należy bowiem sprawdzać realizację wcześniejszych zaleceń. 

Jeżeli w gospodarstwie znajduje się kilka budynków lub innych obiektów, trzeba ustalić, które z nich podlegają obowiązkowi kontroli dwa razy w roku, a które innym zasadom okresowych przeglądów. O kwalifikacji decydują parametry konkretnego obiektu, a nie sam fakt prowadzenia działalności rolniczej.

Po zakończeniu kontroli obiektu wielkopowierzchniowego osoba, która ją przeprowadziła, ma dodatkowy obowiązek. W terminie siedmiu dni powinna zawiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego o wykonaniu przeglądu.

Zawiadomienie przekazuje się za pośrednictwem systemu Cyfrowa Książka Obiektu Budowlanego albo w formie pisemnej, jeżeli dla danego obiektu nie prowadzi się książki w postaci elektronicznej. Obowiązek ten wynika z art. 62b ust. 2 Prawa budowlanego. Właściciel lub zarządca powinien więc dopilnować nie tylko samego przeglądu, ale również prawidłowego dopełnienia formalności.

Jakie kary grożą za brak kontroli i co sprawdzą inspektorzy?

Zaniedbanie obowiązkowych przeglądów może mieć konsekwencje prawne. Zgodnie z art. 93 pkt 8 ustawy Prawo budowlane karze grzywny podlega osoba, która nie spełnia obowiązku przeprowadzania okresowych kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego. Oznacza to, że właściciel lub zarządca nie powinien traktować terminu 30 listopada jako jedynie formalnej daty. 

Brak wymaganego przeglądu może skutkować odpowiedzialnością, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości konieczne może być także podjęcie działań związanych z bezpieczeństwem obiektu.

Podczas weryfikacji znaczenie ma przede wszystkim to, czy kontrolę przeprowadzono w wymaganym terminie i zakresie oraz czy dopełniono obowiązków dokumentacyjnych. Sam przegląd obejmuje ocenę elementów konstrukcyjnych i instalacji narażonych na działanie czynników atmosferycznych i skutków użytkowania, instalacji służących ochronie środowiska, a także instalacji gazowych i przewodów kominowych. 

Kontrolujący sprawdza również wykonanie zaleceń z wcześniejszych przeglądów. Jeżeli wykryte zostaną usterki, ich znaczenie zależy od rodzaju i skali zagrożenia.

Nie należy jednak zakładać, że każdemu rolnikowi, który nie zdąży do 30 listopada, automatycznie grozi taka sama kara finansowa. Obowiązek dwukrotnej kontroli dotyczy określonych kategorii obiektów, a odpowiedzialność wynika z konkretnych przepisów. 

Właściciele i zarządcy powinni zatem ustalić, czy ich budynki spełniają kryteria powierzchniowe i czy wymagany przegląd został już wykonany. Szczegółowe zasady określa ustawa Prawo budowlane, natomiast zakres kontroli i terminy przypomina Główny Urząd Nadzoru Budowlanego.