Zakazane rośliny w Polsce. Nigdy nie sadź ich w ogródku, kara to nawet milion złotych
Nie każdy gatunek, który trafia do przydomowego ogrodu, można legalnie uprawiać. Przepisy obejmują rośliny, których obecność może powodować poważne szkody w środowisku. Ich lista jest długa, a konsekwencje naruszenia regulacji mogą być dotkliwe.
Problem dotyczy tzw. inwazyjnych gatunków obcych, które rozprzestrzeniają się poza naturalnym zasięgiem i zagrażają rodzimym ekosystemom. Niektóre z nich można spotkać nie tylko na terenach naturalnych, ale również w ogrodach i na działkach. Warto wiedzieć, które gatunki znalazły się na liście oraz jakie obowiązki mogą spoczywać na właścicielach nieruchomości.
Inwazyjne gatunki obce. Dlaczego ich obecność jest problemem?
Inwazyjne gatunki obce, określane skrótem IGO, to rośliny, które po przedostaniu się do nowego środowiska zaczynają rozprzestrzeniać się w sposób niekontrolowany. Mogą wypierać rodzime gatunki i zaburzać funkcjonowanie lokalnych ekosystemów. Ich wpływ nie ogranicza się jednak do przyrody. Jak wskazuje materiał WP Dom, inwazyjne rośliny mogą powodować również straty w rolnictwie, obniżać jakość plonów i zwiększać wydatki związane z ochroną upraw. Niektóre gatunki stanowią ponadto zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt.
Rośliny te pojawiają się w różnych miejscach: na terenach naturalnych, wałach przeciwpowodziowych, poboczach dróg czy nad brzegami rzek. Ich rozprzestrzenianie może prowadzić do szkód gospodarczych i przyrodniczych. Z tego powodu w Unii Europejskiej oraz w Polsce wprowadzono przepisy regulujące sprowadzanie, posiadanie i postępowanie z gatunkami uznanymi za stwarzające zagrożenie. Ograniczenia mają zapobiegać dalszemu rozprzestrzenianiu się takich roślin. Dla właścicieli ogrodów oznacza to konieczność zwracania uwagi nie tylko na wygląd i wymagania uprawianych gatunków, ale również na ich status prawny.

Lista zakazanych roślin w Polsce. Te gatunki znalazły się w wykazie
Lista roślin inwazyjnych objętych zakazami uprawy, rozmnażania, handlu i wprowadzania do środowiska obejmuje kilkadziesiąt gatunków. Wśród wymienionych w materiale WP Dom znajdują się zarówno rośliny wodne, jak i gatunki spotykane na lądzie. Na wykazie znalazły się między innymi:
- azolla drobna (azolla karolińska),
- barszcz Sosnowskiego,
- bożodrzew gruczołowaty,
- chmiel japoński,
- hiacynt wodny,
- kolcolist zachodni,
- kolczurka klapowana,
- nawłoć kanadyjska,
- niecierpek gruczołowaty,
- niecierpek pomarańczowy,
- rdestowiec czeski (rdestowiec pośredni),
- rdestowiec japoński (rdestowiec ostrokończysty),
- rdestowiec sachaliński,
- tojeść amerykańska.
Warto mieć na uwadze, że to nie jest pełny wykaz wszystkich gatunków objętych przepisami. Wśród nich są rośliny, które mogą pojawić się w otoczeniu domów, na działkach lub w pobliżu terenów zielonych. Sam fakt, że dany gatunek wygląda atrakcyjnie albo jest spotykany w przestrzeni publicznej, nie oznacza, że można go legalnie sadzić. Przed wprowadzeniem nowej rośliny do ogrodu warto zatem sprawdzić, czy nie podlega ograniczeniom.
Nawet milion złotych kary za zakazane rośliny. Kto odpowiada za ich usunięcie?
Naruszenie przepisów dotyczących inwazyjnych gatunków obcych może wiązać się z poważnymi konsekwencjami. Jak podaje WP Dom, osoby świadomie sadzące, hodujące, przechowujące, sprzedające lub wprowadzające do środowiska zakazane rośliny mogą podlegać karze pieniężnej w wysokości do 1 mln zł, nakładanej przez Inspekcję Ochrony Środowiska. W przypadku poważnych naruszeń, na przykład handlu zakazanymi gatunkami, materiał wskazuje również na możliwość grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do pięciu lat.
Odpowiedzialność może dotyczyć także sytuacji, w których roślina pojawiła się na posesji bez celowego posadzenia. Według materiału WP Dom właściciel terenu odpowiada za usunięcie zakazanego gatunku, nawet jeśli znalazł się on w ogrodzie przypadkowo, na przykład jako samosiejka lub zanieczyszczenie nasion. Inaczej wygląda sytuacja, gdy ktoś zauważy taką roślinę w lesie, parku albo na terenie publicznym. Wówczas powinien zgłosić jej obecność do urzędu miasta lub gminy. Warto więc pamiętać, że przepisy dotyczą nie tylko osób prowadzących uprawę, ale również postępowania z roślinami, które już pojawiły się w otoczeniu.
