wiadomości ceny zwierzęta uprawy maszyny finanse i prawo biznes Wieś
Obserwuj nas na:
RolnikInfo.pl > Wiadomości > Uprawy mogą nie przetrwać zimy. Niepokojące ostrzeżenie dla rolników
Wiktoria Klóska
Wiktoria Klóska 18.11.2026 00:33

Uprawy mogą nie przetrwać zimy. Niepokojące ostrzeżenie dla rolników

Uprawy mogą nie przetrwać zimy. Niepokojące ostrzeżenie dla rolników
Zima (zdj. ilustracyjne), fot. Fotokon/Shutterstock

Meteorolodzy ostrzegają przed możliwością napływu arktycznego powietrza nad Europę. Zimą mogą wystąpić długotrwałe mrozy. Zagrożone są uprawy ozime, szczególnie rzepak. Poważne straty mogą przynieść również gwałtowne wahania temperatur wiosną.

Skala możliwych strat może przewyższyć skutki niekorzystnych zjawisk pogodowych obserwowanych w ostatnich latach. O odporności upraw decydują między innymi ich rozwój jesienią oraz warunki panujące podczas zimy. Szczególne znaczenie mają obecność pokrywy śnieżnej, stan gleby i przebieg wiosennego ocieplenia. Eksperci wskazują dwa podstawowe sposoby ograniczania zagrożenia: odpowiednią agrotechnikę oraz finansowe zabezpieczenie gospodarstwa.

Arktyczne mrozy mogą zagrozić uprawom rzepaku i zbóż ozimych

Jednym z największych zagrożeń dla upraw ozimych jest wystąpienie silnych mrozów w okresie, gdy pola pozostają pozbawione pokrywy śnieżnej. W takich warunkach rośliny są bardziej narażone na uszkodzenia powodowane przez niskie temperatury. Szczególnie wrażliwy na niekorzystny przebieg zimy może okazać się rzepak, którego zdolność do przezimowania zależy w dużym stopniu od rozwoju osiągniętego jeszcze jesienią.

Znaczenie ma przede wszystkim kondycja roślin przed nadejściem mrozów. Rzepak powinien odpowiednio rozwinąć zarówno części nadziemne, jak i system korzeniowy. Niedostateczny rozwój w połączeniu z niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi zwiększa prawdopodobieństwo strat na plantacji.

– Jesienią rzepak wykształca rozetę oraz system korzeniowy, które decydują o jego zdolności do przetrwania zimy. W przypadku niedostatecznego rozwoju tych części rośliny, braku okrywy śnieżnej oraz wystąpienia silnych mrozów, ryzyko uszkodzeń znacząco wzrasta. Dodatkowo częste i gwałtowne zmiany temperatury w okresie wiosennym mogą prowadzić do poważnych strat, nawet w przypadku odmian uznawanych za odporne. Najbardziej narażone są plantacje zlokalizowane na lekkich i przesuszonych glebach – mówi Magdalena Leszczyńska, Kierownik Zespołu Underwritingu w AGRO Ubezpieczeniach.

Problemy nie muszą ograniczać się wyłącznie do rzepaku. Zagrożone są również inne uprawy ozime, w tym zboża, które zazwyczaj uznaje się za bardziej odporne na niskie temperatury. Silny mróz bez ochronnej warstwy śniegu może prowadzić do uszkodzenia także tych roślin. Dodatkowym niebezpieczeństwem są następujące po sobie okresy ocieplenia i przymrozków, szczególnie w czasie wiosennego wznowienia wegetacji.

Pierwszym sposobem ograniczenia ryzyka jest właściwe przygotowanie upraw jeszcze przed nadejściem zimy. Eksperci zwracają uwagę na znaczenie jesiennych zabiegów agrotechnicznych, przede wszystkim odpowiedniego nawożenia. Ich celem jest zapewnienie roślinom warunków sprzyjających przetrwaniu okresu niskich temperatur.

W przypadku rzepaku i zbóż ozimych szczególnie ważne jest dostarczenie odpowiedniej ilości potasu oraz boru, które wpływają na odporność roślin na mróz. Jednocześnie należy zachować ostrożność przy stosowaniu azotu. Jego nadmierna ilość może zwiększać podatność upraw na uszkodzenia mrozowe. Właściwe nawożenie stanowi więc jeden z podstawowych elementów przygotowania plantacji do trudnych warunków zimowo-wiosennych.

Zobacz także: Od lat hodował świnie. Teraz chcą od rolnika 60 tys. zł, sąd podjął decyzję

Ubezpieczenie upraw przed mrozem i przymrozkami. Oszczędność na polisie może być kosztowna

Sama agrotechnika nie eliminuje jednak wszystkich zagrożeń związanych z przebiegiem pogody. Drugim sposobem zabezpieczenia gospodarstwa jest odpowiednio dobrane ubezpieczenie upraw, które ma chronić rolnika przed finansowymi konsekwencjami uszkodzenia lub utraty plonów. Znaczenie ma przy tym nie tylko zawarcie umowy, lecz również zakres zdarzeń objętych ochroną.

– To najskuteczniejszy sposób ochrony przed finansowymi skutkami utraty części lub całości plonu. Obserwujemy, że coraz więcej rolników, szczególnie prowadzących duże i nowoczesne gospodarstwa, decyduje się na wybór możliwie najszerszego zakresu ochrony. Pogoda staje się coraz bardziej nieprzewidywalna, dlatego warto zabezpieczyć się przed różnymi scenariuszami. Kompleksowa polisa pozwala prowadzić gospodarstwo z większym poczuciem bezpieczeństwa – podkreśla Magdalena Leszczyńska.

Nie wszyscy rolnicy wybierają jednak szerokie warianty ubezpieczenia. Zdarza się, że podczas zakupu polisy rezygnują z ochrony przed przymrozkami wiosennymi lub ujemnymi skutkami przezimowania. Powodem takich decyzji jest chęć zmniejszenia wysokości składki. Niższy koszt ubezpieczenia oznacza jednak ograniczenie zakresu zabezpieczenia gospodarstwa przed określonymi zdarzeniami pogodowymi.

Konsekwencje takiej oszczędności mogą być szczególnie dotkliwe w przypadku wymarznięcia plantacji. Jeżeli polisa nie obejmuje danego rodzaju szkody, rolnik nie otrzyma z tego tytułu odszkodowania. Ograniczenie wydatków na ubezpieczenie może zatem wiązać się z ryzykiem znacznie większych strat finansowych. W skrajnych przypadkach utrata istotnej części przychodów może nawet zagrozić płynności finansowej gospodarstwa.

Problem dotyczy nie tylko mrozów występujących w środku zimy. Ochrona przed przymrozkami wiosennymi ma znaczenie również wtedy, gdy po wcześniejszym ociepleniu następuje ponowny spadek temperatury. Właśnie dlatego przy wyborze polisy istotne jest uwzględnienie różnych zagrożeń, które mogą pojawić się na kolejnych etapach rozwoju upraw.

AGRO Ubezpieczenia informują o rosnącym zainteresowaniu szerszym zakresem ochrony, szczególnie wśród właścicieli dużych i nowoczesnych gospodarstw. Towarzystwo oferuje również możliwość ubezpieczenia upraw w formule „od wszystkich ryzyk pogodowych”. Takie rozwiązanie ma zapewniać zabezpieczenie finansowe również w sytuacjach, gdy szkody wynikają z mniej typowych zjawisk atmosferycznych.

Czytaj też: Pastę do zębów zanieś do ogrodu. Uciążliwy problem zniknie w mig

Mokry śnieg zniszczył rzepak na Mazurach. Nietypowe zjawiska pogodowe także powodują straty

Przykładem zagrożenia, którego rolnicy nie zawsze uwzględniają przy wyborze ubezpieczenia, jest zdarzenie z Mazur. Po rozpoczęciu wiosennej wegetacji na tamtejszych plantacjach wystąpiły intensywne opady mokrego i ciężkiego śniegu. Rzepak znajdował się już w zaawansowanej fazie rozwoju, a rośliny nie były przygotowane na takie warunki atmosferyczne.

Zalegający śnieg obciążał wyrośnięte rośliny, powodując mechaniczne uszkodzenia łodyg i ich łamanie. Jak wskazuje Magdalena Leszczyńska z AGRO Ubezpieczeń, skutki tego zdarzenia były poważne. Na uszkodzonych plantacjach doszło do znacznego ograniczenia potencjału plonowania, a w niektórych miejscach konieczna okazała się nawet likwidacja części upraw.

Przypadek ten pokazuje, że zagrożenie dla rzepaku nie kończy się wraz z ustąpieniem zimowych mrozów. Straty mogą wystąpić również wiosną, kiedy rośliny rozpoczęły już intensywniejszy rozwój. Nie muszą być przy tym następstwem samego spadku temperatury. Uszkodzenia może powodować także ciężar mokrego śniegu, czyli zjawisko rzadziej kojarzone z poważnymi stratami w uprawach.

Właśnie tego rodzaju zdarzenia są jednym z argumentów przemawiających za rozważeniem szerszej ochrony ubezpieczeniowej. Formuła „od wszystkich ryzyk pogodowych”, oferowana przez AGRO Ubezpieczenia, ma odpowiadać na zagrożenia związane także z nietypowym przebiegiem pogody. Według ubezpieczyciela coraz więcej gospodarstw interesuje się rozwiązaniami pozwalającymi ograniczyć finansowe konsekwencje nieprzewidzianych szkód.

Znaczenie odpowiedniego zabezpieczenia rośnie również ze względu na wydatki ponoszone podczas prowadzenia produkcji rolnej. Rolnicy inwestują w nawozy, środki ochrony roślin, materiał siewny oraz paliwo. Uszkodzenie lub utrata plonu oznacza więc zagrożenie nie tylko dla oczekiwanych przychodów, ale także dla środków wcześniej przeznaczonych na uprawę.

– Nie warto ryzykować efektów całorocznej pracy dla niewielkiej oszczędności na składce. Rolnicy ponoszą dziś bardzo wysokie koszty związane z zakupem nawozów, środków ochrony roślin, materiału siewnego czy paliwa. Przy wyborze polisy warto zabezpieczyć ten wysiłek i poniesione nakłady. Najlepszym rozwiązaniem jest kompleksowe ubezpieczenie upraw – podsumowuje Magdalena Leszczyńska, Kierownik Zespołu Underwritingu w AGRO Ubezpieczeniach.

Ubezpieczenia upraw oferowane przez AGRO Ubezpieczenia są dostępne w tysiącach punktów sprzedaży na terenie całej Polski. Informacje o lokalizacji najbliższego punktu dystrybucji można znaleźć na stronie internetowej towarzystwa.

Uprawy mogą nie przetrwać zimy. Niepokojące ostrzeżenie dla rolników
Zima (zdj. ilustracyjne), fot. Canva
Tworzymy dla Ciebie. To jeden klik, a dla Nas wielkie wsparcie.
Obserwuj
Wiktoria Klóska
O autorze
Wiktoria Klóska
Redaktor RolnikInfo

Redaktorka w Grupie Iberion i autorka publikacji w serwisie RolnikINFO. Do redakcji dołączyła w listopadzie 2025 roku. Ukończyła filologię polską o specjalizacji publicystyczno-dziennikarskiej na Uniwersytecie Gdańskim. Pierwsze doświadczenie redakcyjne zdobywała podczas praktyk w „Dzienniku Bałtyckim”. W swojej pracy stawia na rzetelność, zrozumiały język i weryfikowanie informacji. Prywatnie interesuje się literaturą i światem perfum.

Zobacz wszystkie artykuły autora >
Wybór Redakcji
Działka ROD zakaz
Tych rzeczy nie wolno trzymać na działce ROD. Słono zapłacisz, jeśli złamiesz zakaz
Euro emerytura
Lata temu wyjechali "na tulipany". Takie emerytury dostają Polacy, którzy pracowali w Holandii
Grabienie liści
Te rzeczy musisz zrobić w ogrodzie w listopadzie. To ostatni dzwonek przed zimą
kwiaty zimą
Nie każda roślina przetrwa zimę przy grzejniku. Te gatunki poradzą sobie lepiej
Kanny
Koniecznie wykop te rośliny przed zimą. W innym wypadku więcej nie zakwitną
owoce
Owocowy quiz. Na pewno jadłeś je choć raz, ale 100 proc. zdobędzie tylko omnibus
Wybór Redakcji
RolnikInfo.pl
Obserwuj nas na: