Mało kto sadzi w ogrodzie, a szkoda. Wytwarza pachnące, miododajne kwiaty i pyszne owoce
W polskich przydomowych sadach wciąż królują jabłonie i porzeczki, choć ocieplający się klimat otwiera drzwi dla znacznie bardziej intrygujących roślin. Właściciele działek coraz częściej poszukują gatunków, które nie wymagają ciągłego opryskiwania i nawożenia, a jednocześnie dają obfite plony. Odpowiedzią na te potrzeby jest oliwnik baldaszkowy, roślina z Dalekiego Wschodu, która potrafi sama użyźnić glebę. Czy ten niezwykły krzew ma szansę stać się nowym hitem na polskiej wsi?
Wybór odpowiednich roślin do przydomowego ogródka to dla wielu gospodarzy coroczny dylemat. Z jednej strony marzą nam się własne, zdrowe owoce bez chemii, z drugiej - mało kto ma dziś czas na ciągłe przycinanie, podlewanie i walkę ze szkodnikami. Tradycyjne krzewy jagodowe bywają kapryśne, zwłaszcza podczas coraz częstszych wiosennych susz lub nagłych przymrozków. Właśnie dlatego ogrodnicy z zaciekawieniem spoglądają w stronę mniej znanych gatunków, które w naturze radzą sobie bez ludzkiej ingerencji.
Zapomniany kuzyn rokitnika wraca do łask
Jednym z najciekawszych kandydatów do posadzenia przy domu jest pochodzący z Chin, Japonii i Korei oliwnik baldaszkowy, nazywany również oliwką jesienną.
Choć należy do tej samej rodziny co popularny u nas rokitnik, w polskich ogrodach wciąż widuje się go stosunkowo rzadko.
To błąd, bo roślina ta łączy w sobie cechy krzewu ozdobnego, pożytku dla pszczół oraz niezwykle wydajnego krzewu owocowego. Dorasta do około 2-4 metrów wysokości i podobnej szerokości, tworząc gęstą, rozłożystą koronę, której liście - zielone z wierzchu i srebrzyste od spodu - efektownie mienią się w słońcu.
Prawdziwy spektakl zaczyna się w maju i czerwcu, kiedy pędy obsypują się drobnymi, kremowymi kwiatami. Wydzielają one intensywny, słodki zapach, który działa jak magnes na pszczoły i inne pożyteczne zapylacze.
Miododajne kwiaty, bogate w likopen owoce i „żelazna” wytrzymałość
Z niepozornych kwiatów oliwnika już we wrześniu rozwijają się kuliste owoce o średnicy do 1 centymetra, pokryte charakterystycznymi srebrnymi kropkami. Krzew owocuje tak obficie, że jagody dosłownie oblepiają gałązki, bijąc pod tym względem na głowę nawet dobrze zadbaną porzeczkę.
Co istotne, aby cieszyć się zbiorami, trzeba posadzić obok siebie dwie różne odmiany, ponieważ roślina jest obcopylna.
W pełni dojrzałe owoce tracą początkową cierpkość i stają się soczyste oraz przyjemnie słodkie. Można je jeść prosto z krzaka albo przerabiać na dżemy, syropy i nalewki - stanowią prawdziwą bombę witaminową (zawierają witaminy A, C i E) oraz bogate źródło likopenu.
Zimą niezebrane jagody stają się natomiast darmową stołówką dla ptaków. Największym atutem tego gatunku jest jednak jego pancerna wręcz odporność. Krzew wytrzymuje mrozy do -30 stopni Celsjusza, niestraszna mu susza, porywisty wiatr czy zasolenie podłoża.
Co więcej, potrafi wiązać azot z powietrza w glebie dokładnie tak samo jak fasola, dzięki czemu sam się nawozi i nie potrzebuje żadnych oprysków.
Zobacz też: Te rzeczy musisz zrobić w ogrodzie w listopadzie. To ostatni dzwonek przed zimą
Oliwnik baldaszkowy w praktyce - jak go posadzić i wykorzystać?
Uprawa tej rośliny jest na tyle prosta, że poradzi sobie z nią nawet początkujący działkowicz.
Nie potrzebuje żyznej ziemi - świetnie czuje się na glebach lekkich, piaszczystych i jałowych, byle były przepuszczalne. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, choć poradzi sobie także w półcieniu.
O podlewaniu i okrywaniu agrowłókniną warto pamiętać wyłącznie w pierwszym roku po posadzeniu; starsze egzemplarze są całkowicie samowystarczalne. Zbędne jest również coroczne formowanie - wystarczy późną zimą wyciąć pędy słabe lub uszkodzone.
W przydomowej przestrzeni oliwnik baldaszkowy ma szerokie zastosowanie:
- Żywopłot obronny: gęsty pokrój i obecność ostrych cierni na pędach sprawiają, że świetnie izoluje działkę od wiatru, kurzu i hałasu z ulicy.
- Umocnienie terenu: rozbudowany system korzeniowy doskonale stabilizuje skarpy i zbocza, zapobiegając erozji gleby.
- Dobre sąsiedztwo: krzew świetnie komponuje się z innymi niewymagającymi gatunkami, takimi jak dereń jadalny, aronia czy świdośliwa, pod warunkiem zachowania odpowiednich odstępów.
Warto podkreślić, że mimo ogromnej żywotności i wykorzystywania w niektórych krajach do rekultywacji terenów poprzemysłowych, w Polsce gatunek ten nie jest uznawany za inwazyjny i nie figuruje na liście IGO.
Zasadzenie go przy domu to prosty sposób na stworzenie bezobsługowego zakątka, który przez lata będzie odwdzięczał się plonami bez generowania dodatkowych kosztów.
