Tych roślin lepiej nie sadź w ogrodzie. Przyciągają kleszcze jak magnes

Kleszcze przyciąga przede wszystkim cień, wilgoć i gęsta roślinność. Właściciele ogródków mogą nieświadomie stworzyć warunki wręcz idealnie dla tych pasożytów. Warto wiedzieć, jakich gatunków unikać.

Kiedy jest sezon na kleszcze w Polsce?

Jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu o sezonie na kleszcze mówiło się przede wszystkim w kontekście wiosny i lata. Największej aktywności tych pajęczaków spodziewano się od kwietnia do października, a wraz z nadejściem pierwszych przymrozków ryzyko ukąszenia wyraźnie malało. Dziś ten schemat coraz częściej się zmienia. Łagodniejsze zimy, krótsze okresy mrozu i zmiany klimatyczne sprawiają, że kleszcze mogą pozostawać aktywne przez znacznie większą część roku.

Jeśli temperatura utrzymuje się na poziomie około 5-7 stopni Celsjusza lub wyższym, mogą wybudzać się z zimowego odrętwienia i szukać żywicieli. W praktyce oznacza to, że na spotkanie z kleszczem możemy natknąć się nie tylko wiosną i latem, ale również podczas ciepłych dni jesienią, a nawet zimą. Dlatego czujność warto zachować przez cały rok.

Kleszcze są poważnym zagrożeniem dla ludzi i zwierząt

Niepozorne, niewielkie i często trudne do zauważenia - kleszcze należą do jednych z najbardziej niebezpiecznych pasożytów występujących w naszym otoczeniu. Zagrożenie wynika przede wszystkim z przenoszonych przez nie chorób zakaźnych. W Polsce największe znaczenie mają borelioza oraz kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).

Borelioza jest chorobą bakteryjną, która może prowadzić m.in. do problemów ze stawami, układem nerwowym i sercem. KZM to z kolei choroba wirusowa atakująca ośrodkowy układ nerwowy, mogąca powodować zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. U zwierząt z kolei szczególnie niebezpieczna jest babeszjoza, która może prowadzić do uszkodzenia narządów, a nieleczona nawet do śmierci. Niebezpieczeństwo polega również na tym, że samo ukąszenie kleszcza jest zazwyczaj bezbolesne, dlatego łatwo je przeoczyć. 

Co więcej, pasożyty mogą ukrywać się w sierści zwierząt, przez co ich znalezienie bywa trudniejsze. Dlatego po każdym spacerze warto dokładnie obejrzeć zarówno własną skórę, jak i sierść pupila. Warto pamiętać, że nie każdy kleszcz przenosi choroby, jednak każde wkłucie powinno skłonić do dokładnego obejrzenia skóry, szybkiego usunięcia pasożyta i obserwowania miejsca ukąszenia.

Masz te rośliny w ogrodzie? Mogą być magnesem na kleszcze

Warto podkreślić, że kleszcze przyciągają warunki siedliskowe, które tworzą dane gatunki roślin. Pasożyty “wabią” między innymi rośliny okrywowe, które są dla nich naturalną kryjówką. To między innymi barwinek pospolity, runianka japońska czy bluszcz pospolity.

Kleszcze przyciągają także paprocie i mszaki. To rośliny, które uwielbiają cień i wilgoć. Rosną zwykle w takich miejscach, gdzie gleba długo utrzymuje wilgoć, co zdecydowanie sprzyja przeżywalności kleszczy.

Kleszcze mogą masowo czaić się także w gęstych krzewach i żywopłotach (np. berberys japoński, bez czarny czy jeżyny i inne kolczaste zarośla) oraz w wysokich trawach ozdobnych. Warto mieć też na uwadze, że krzewy owocowe przyciągają drobne ssaki, które są naturalnymi żywicielami kleszczy. To może znacznie zwiększać ryzyko występowania pasożytów w ogrodzie.