Gwałtowny wzrost cen pszenicy na rynku. Czy Polska odczuje zmiany cen?

Sytuacja na Morzu Czarnym ma coraz większe znaczenie dla światowego handlu zbożem. Problemy z transportem ograniczają dostępność pszenicy na rynkach międzynarodowych i zmuszają część importerów do poszukiwania alternatywnych dostawców. To z kolei może mieć wpływ na ceny także w innych częściach świata.

Problemy na Morzu Czarnym uderzają w rynek pszenicy

Znaczenie zakłóceń na Morzu Czarnym jest szczególnie duże, ponieważ Rosja i Ukraina odpowiadają łącznie za około jedną trzecią światowego eksportu pszenicy. Ograniczenie dostaw z tego regionu zmusza importerów do poszukiwania ziarna na innych rynkach, co może dodatkowo zwiększać presję na ceny.

- Jeśli nabywcy nie mogą sprowadzać stamtąd ziarna, muszą szukać dostaw gdzie indziej, co dodatkowo podbije ceny - ocenił Ole Hansen, odpowiedzialny za strategię na rynkach surowcowych w Saxo Banku.

Problemy z bezpieczeństwem żeglugi narastają od początku wojny, gdy Rosja rozpoczęła ataki na ukraińskie porty i statki. Latem 2026 roku doszło do kolejnej eskalacji działań na Morzu Czarnym, obejmujących wzajemne ataki Rosji i Ukrainy na jednostki oraz infrastrukturę portową. Jak informował portal Politico, tylko w lipcu na tym akwenie zginęło więcej członków załóg niż wcześniej podczas całej wojny.

Eksport pszenicy gwałtownie spadł. Azja odczuje to najmocniej

Skutki problemów z żeglugą są już wyraźnie widoczne w danych dotyczących eksportu. Według szacunków firmy Kpler Rosja wyśle we wrześniu około 1 mln ton pszenicy, podczas gdy rok wcześniej było to 5 mln ton. Eksport z Ukrainy również ma wynieść około 1 mln ton, czyli o połowę mniej niż we wrześniu 2025 roku. Według ekspertów Reutersa w krótkim terminie ograniczenie dostaw najmocniej odczuje Azja.

- Bardzo niewiele statków wpływa do portów w celu załadunku, a te niewielkie ilości, które są eksportowane z Rosji i Ukrainy, trafiają do odbiorców na Bliskim Wschodzie i w Afryce. Nic nie płynie do Azji - wskazał Ishan Bhanu, analityk rynku rolnego w firmie Kpler.

Skalę problemu pokazuje sytuacja Indonezji, drugiego największego importera na świecie. We wrześniu kraj ten otrzymał z regionu Morza Czarnego zaledwie około 60 tys. ton zboża, wobec około 500 tys. ton w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Ograniczony eksport podbija ceny

Ograniczone dostawy z Morza Czarnego zmuszają importerów do poszukiwania pszenicy na innych rynkach, co wiąże się jednak ze znacznie wyższymi kosztami. Indonezyjscy odbiorcy zwracają się m.in. w stronę Australii, gdzie ziarno jest obecnie o około 20–25 proc. droższe niż wcześniej zakontraktowane dostawy z Rosji i Ukrainy.

- Ceny znacznie wzrosły, a my nie jesteśmy w stanie przerzucić całości kosztów na odbiorców naszej mąki - przyznał przedstawiciel jednego z importerów z Azji Południowo-Wschodniej.

Podobne problemy dotyczą Egiptu, największego importera pszenicy na świecie. Od września do października kraj ma otrzymać z Rosji i Ukrainy mniej niż jedną dziesiątą ubiegłorocznego wolumenu. Tylko w pierwszej połowie września egipski import spadł z 876,1 tys. ton przed rokiem do 143,8 tys. ton.