Pieniądze to powszechnie akceptowalne środki płatnicze, oznaczające wartość danej usługi lub produktu, w teorii będąc symbolem odzwierciedlającym również jakość i przydatność czyjejś pracy lub czyjegoś biznesu. Pieniądze od początków cywilizacji stanowią podwalinę dobrowolnej wymiany handlowej, stanowiąc narzędzie ułatwiające przeprowadzanie operacji gospodarczych.
W czasach najdawniejszych ludzie nie posługiwali się pieniądzem, zamiast tego stosując barter – czyli handel wymienny. To właśnie dla wygody barter został zastąpiony pieniądzem kruszcowym. Początkowo monety bito z brązu, miedzi czy nawet żelaza, szybko jednak przechodząc na złoto i srebro. Współcześnie zastosowanie znajduje pieniądz fiducjarny (bez pokrycia w złocie), który może przybierać różnorodne formy.
Aby pieniądz mógł należycie pełnić swoją funkcję, to musi posiadać pewne cechy. Do siedmiu podstawowych cech należy jego poręczność, stabilność, jednolitość, trwałość, podzielność, rozpoznawalność i powszechna akceptowalność.
Choć niegdyś pieniądze znajdowały pokrycie w złocie, co w dużej mierze zabezpieczało je przed inflacją, dzisiaj możemy mówić jedynie o pieniądzu fiducjarnym, a więc emitowanym przez banki centralne wedle ich woli.
W swej formie pieniądze nie odbiegają jednak od korzeni, choć pojawiło się wiele nowych form. Wyróżniamy dziś banknoty i monety (gotówkę), ale także pieniądz bezgotówkowy, a więc przede wszystkim pieniądz elektroniczny. Czymś pośrednim pomiędzy pieniądzem, a instrumentem finansowym są weksle, czeki, obligacje czy bony.
Szczególnym i najnowszym rodzajem pieniędzy są kryptowaluty (pieniądz emitowany w ramach kryptografii) jednak nie cieszy się on powszechną akceptowalnością.
W oszczędzaniu pieniędzy możemy mieć różne cele. Nierzadko zadowoli nas po prostu ograniczenie konsumpcji na rzecz krótkotrwałych i niewielkich – acz stabilnych – zysków. W wielu sytuacjach chcielibyśmy jednak nieco bardziej przyłożyć się do oszczędzania, by potencjalnie zgromadzić fortunę w przeciągu kilku kolejnych lat.
Jeżeli zależy nam na tym, by osiągnąć relatywnie szybki jak na standardy oszczędzania zysk, a nie dysponujemy zbyt dużym kapitałem, to możemy postawić na lokaty bankowe czy obligacje Skarbu Państwa. Jeżeli mamy trochę więcej gotówki, to warto zainwestować ją w nieruchomości.
Jeśli jednak chcielibyśmy upewnić się, że gromadzone przez nas pieniądze nie tylko nie stracą na wartości, ale znacznie na niej zyskają w przeciągu na przykład dwóch dekad, to zdecydowanie najlepszą z opcji będzie zainwestowanie w złoto.
Pokaż więcej
1 marca 2027 r. jak co roku odbędzie się waloryzacja świadczeń emerytur i rent rolniczych. Pojawiły się informacje dotyczące wysokości podwyżek, na które będą mogli liczyć rolnicy w nadchodzącym roku. Jak się okazuje, prognozy nie są zbyt optymistyczne. O ile mogą wzrosnąć świadczenia wypłacane przez KRUS?
To jedne z najbardziej cenionych grzybów, za które w suszonej postaci trzeba słono zapłacić. Smardze można jednak znaleźć wiosną także we własnym ogrodzie. Choć zachwycają orzechowym aromatem, spożywane na surowo mogą być toksyczne. Warto wiedzieć, jak odróżnić je od niebezpiecznych sobowtórów i w jakich miejscach ich zbieranie jest dozwolone.
Ceny świń w Polsce znalazły się na wyjątkowo niskim poziomie, a hodowcy coraz mocniej odczuwają skutki gwałtownej przeceny. Choć spadki cen skupu wyhamowały, sytuacja producentów trzody chlewnej pozostaje bardzo trudna. Stawki są wyraźnie niższe niż jeszcze pod koniec wakacji, a koszty utrzymania zwierząt nie dają rolnikom wytchnienia.
Polscy rolnicy coraz bardziej pesymistycznie oceniają sytuację gospodarczą swoich gospodarstw. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że koniunktura w rolnictwie w pierwszej połowie 2026 r. była wyraźnie gorsza niż rok wcześniej. Na trudną sytuację wpływają przede wszystkim wysokie koszty produkcji, niskie ceny zbytu oraz niekorzystne warunki atmosferyczne. Co więcej, badani nie spodziewają się szybkiej poprawy w kolejnych miesiącach.
Trwa wypłata zaliczek dopłat bezpośrednich i obszarowych za 2026 rok. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przekazała już na konta beneficjentów łącznie 11 mld zł. Nie wszyscy rolnicy otrzymali jednak pieniądze. Z danych Agencji wynika, że część przelewów wróciła do nadawcy, a przyczyna problemu wiąże się z rachunkami bankowymi. Warto sprawdzić, czy dane przekazane ARiMR są aktualne.
Koła gospodyń wiejskich muszą rozliczyć pomoc finansową otrzymaną w 2026 roku. Pieniądze należy wydać najpóźniej do 31 grudnia. Niedotrzymanie wyznaczonych terminów może skutkować koniecznością zwrotu wsparcia. Przygotowanie sprawozdania wymaga również zgromadzenia odpowiednich dokumentów oraz danych rejestrowych.
Wieloletnia praca w gospodarstwie rolnym nie zawsze przekłada się na wysoką emeryturę. Wysokość świadczenia wypłacanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zależy od kilku czynników, w tym długości okresu ubezpieczenia oraz obowiązujących zasad obliczania należnych pieniędzy. W 2026 roku kwoty zostały ponownie zwaloryzowane, co wpłynęło na wysokość wypłat. Przykładowe wyliczenia pokazują, na jakie świadczenie może liczyć osoba, która przez kilkadziesiąt lat opłacała składki.
Na rynku produktów rolnych szykują się kolejne zmiany cen. Analitycy PKO BP przewidują, że w IV kwartale 2026 roku średnia cena skupu pszenicy może być wyższa o 17-28 proc. niż przed rokiem. Z najnowszego raportu „Agro Nawigator” wynika również, że ograniczenie tempa wzrostu światowej produkcji mleka oraz unijnej produkcji wieprzowiny może sprzyjać podwyżkom cen w 2027 roku.
Rosnące koszty prowadzenia gospodarstw, słabsze zbiory i niskie ceny skupu sprawiają, że sytuacja polskich rolników staje się coraz trudniejsza. Organizacje branżowe alarmują, że w wielu gospodarstwach zaczyna brakować pieniędzy na bieżące wydatki, spłatę kredytów i dalsze inwestycje. W odpowiedzi zapowiadają skoordynowane protesty, które mogą objąć różne części kraju.
Unia Europejska szykuje duże zmiany w finansowaniu rolnictwa na lata 2028–2034. Wspólna Polityka Rolna ma zostać włączona do szerszego systemu obejmującego m.in. politykę spójności, rybołówstwo i bezpieczeństwo. Rada UE poparła kierunek reformy, ale zasady podziału pieniędzy wciąż są negocjowane. Co to oznacza dla polskich rolników i przyszłych dopłat?
Rolnicy, których uprawy ucierpiały w wyniku niekorzystnych zjawisk pogodowych, będą mogli liczyć na finansowe wsparcie. Rząd przyjął nowe przepisy, a wysokość pomocy może sięgnąć nawet 3 tys. zł za hektar. Nie wszyscy gospodarze otrzymają jednak pieniądze.
Mateusz Morawiecki przedstawił nowy program skierowany do polskiej wsi. Propozycje obejmują m.in. wsparcie inwestycji, poprawę opłacalności produkcji oraz ułatwienia w sprzedaży lokalnej żywności. Na zmianach mogłoby skorzystać wielu rolników, ale na razie nie podano konkretnych kwot ani terminów uruchomienia pomocy.
Młodzi rolnicy mogą liczyć na wysokie wsparcie finansowe na rozpoczęcie działalności. Ministerstwo opublikowało dane dotyczące dofinansowań, z których wynika, że w latach 2023–2026 złożono aż 18 tys. wniosków o pomoc. Stawką są pieniądze, które mogą ułatwić start i rozwój gospodarstwa.
Tylko do 23 października rolnicy mają czas na złożenie wniosku na dofinansowanie do paliwa rolniczego oraz nawozów. Chętnych nie brakuje, do ARiMR wpłynęło już 117 tys. wniosków.
Na sklepowych półkach białe i brązowe jajka często różnią się nie tylko kolorem skorupki, ale również ceną. Wyższa kwota na etykiecie może sugerować, że brązowe są zdrowsze, smaczniejsze lub mają lepszą jakość. Kolor skorupki nie przesądza jednak o ich wartości odżywczej. Skąd zatem bierze się różnica w cenie i za co tak naprawdę płacimy więcej?
Rolnicy mogą liczyć na wsparcie finansowe, które ma złagodzić skutki rosnących kosztów produkcji rolnej. Rząd przyjął projekt rozporządzenia przewidującego rekompensaty za straty związane z podwyżkami cen oleju napędowego i nawozów mineralnych. Zapowiedziano również ponowną weryfikację cen nawozów uwzględnianych przy ustalaniu wysokości dopłat. Kto będzie mógł skorzystać z pomocy, jakie warunki trzeba spełnić i ile pieniędzy można otrzymać?
W polskim rolnictwie wiele rozwiązań stosuje się od dziesięcioleci. Część z nich jest dla gospodarzy tak oczywista, że trudno byłoby uznać je za szczególny sposób gospodarowania odpadami. Przepisy mogą jednak kwalifikować takie działania zupełnie inaczej niż sami rolnicy. W konsekwencji brak odpowiedniego zezwolenia może oznaczać dodatkowe formalności, wydane pieniądze, a w skrajnych przypadkach nawet bardzo wysoką karę.
Rolnicy coraz częściej składają wnioski o dopłaty do nawozów i paliwa. Do 6 października ARiMR otrzymała około 70,5 tys. zgłoszeń. Nabór potrwa do 23 października 2026 r. Kluczowe są także zasady przyznawania wsparcia i terminy wypłat.
Już od 7 października będzie można składać wnioski o kluczowe dofinansowanie dla rolników. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rusza z naborem dotyczącym inwestycji poprawiających dobrostan bydła i świń. Wiemy, na co dokładnie będzie można otrzymać dofinansowanie.
Organizacje rolnicze przedstawiły własny pomysł dotyczący akcyzy na alkohol etylowy. Podczas konferencji prasowej pod przewodnictwem OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych zaapelowano o obniżenie stawki podatku o 10 proc. Rolnicy przekonują, że obecna polityka może uderzyć nie tylko w legalnych producentów alkoholu, ale również w krajowe gospodarstwa. Wskazują też na problem szarej strefy i domagają się powrotu do prac nad ustawą o wychowaniu w trzeźwości.
Ministerstwo Rolnictwa szykuje duże zmiany w zwrotach akcyzy za paliwo rolnicze. Projekt nowej ustawy w tej sprawie trafił już do dalszych prac rządowych. Resort chce, by modyfikacje zostały wprowadzone w życie wraz z początkiem 2027 roku. Co dokładnie ma się zmienić? Przedstawiamy szczegóły.
Pomoc dla rolników poszkodowanych przez kataklizmy pogodowe jest na ostatniej prostej. Rządowy projekt rozporządzenia zakłada wypłatę wsparcia sięgającego tysięcy złotych do każdego hektara, ale przepisy zawierają twarde warunki. Kto naprawdę dostanie wsparcie, a kto obejdzie się smakiem?
Ceny pszenicy w polskich portach przebiły poziom 1000 zł za tonę, co na pierwszy rzut oka może być dobrą wiadomością dla rolników. Wyższe stawki nie oznaczają jednak równie dużego wzrostu opłacalności sprzedaży. Rosnące koszty paliwa, gazu, transportu i suszenia zbóż pochłaniają bowiem znaczną część dodatkowych wpływów.
Prowadzenie gospodarstwa rolnego nie oznacza, że cały majątek rolnika jest wyłączony spod egzekucji komorniczej. Jak opisuje "Tygodnik Poradnik Rolniczy”, przepisy przewidują wprawdzie szczególną ochronę części składników gospodarstwa, jednak przy zaległościach alimentacyjnych obowiązują dodatkowe zasady. W określonych przypadkach egzekucja może objąć również majątek związany z produkcją rolną.
Nawet kilka tysięcy złotych więcej może co miesiąc trafiać do części seniorów. Zmiany, które obowiązują od kwietnia 2026 roku, przekładają się na wyższe przelewy i odczuwalny wzrost dochodów uprawnionych osób. Nie każdy emeryt może jednak mógł liczyć na dodatkowe pieniądze. Komu i na jakich zasadach przysługują?
Na konta rolników płyną miliardy złotych w ramach zaliczek dopłat za 2026 rok. ARiMR rozpoczęła wypłaty, jednak część beneficjentów wciąż czeka na pieniądze. Agencja zwraca uwagę na istotną kwestię, która może mieć znaczenie dla sprawnego otrzymania środków.
Rolnicy wchodzą w ostatni etap tegorocznych rozliczeń z KRUS. Przed nimi składka za czwarty kwartał, czyli za październik, listopad i grudzień. Jak podaje KRUS, w tym roku trzeba pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, termin płatności wypada później niż zwykle. Po drugie, to, ile trzeba zapłacić, zależy od wielkości gospodarstwa.
Główny Urząd Statystyczny opublikował najnowszy przedwynikowy szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych za 2026 rok. Z przedstawionych danych wynika, że tegoroczne zbiory wielu najważniejszych upraw będą niższe niż w poprzednim roku. W niektórych przypadkach różnice są szczególnie wyraźne.