Plantatorzy tytoniu apelują do rządu. Sześć państw UE broni rolników, a Polska milczy
Sześć państw Unii Europejskiej wystąpiło ze wspólną inicjatywą dotyczącą ochrony interesów plantatorów tytoniu w związku z planowanymi zmianami unijnych przepisów. Wśród nich zabrakło Polski, choć nasz kraj należy do największych producentów tego surowca w UE. Teraz cztery organizacje rolnicze apelują do ministra Stefana Krajewskiego o przyłączenie się do inicjatywy. Stawką jest przyszłość tysięcy polskich gospodarstw.
Włochy, Grecja, Bułgaria, Czechy, Litwa i Słowacja wystąpiły ze wspólnym stanowiskiem dotyczącym przyszłości unijnych regulacji tytoniowych. Domagają się, aby przed wprowadzeniem zmian w dyrektywie tytoniowej TPD (Tobacco Products Directive) Komisja Europejska przeprowadziła rzetelną ocenę ich skutków gospodarczych, społecznych i zdrowotnych. Chodzi przede wszystkim o wpływ nowych przepisów na europejskie rolnictwo, zatrudnienie, konkurencyjność produkcji oraz sytuację gospodarstw utrzymujących się z uprawy tytoniu. Wśród państw popierających inicjatywę zabrakło Polski.
Rolnicy apelują do ministra Krajewskiego
Przedstawiciele czterech organizacji plantatorów skierowali 18 listopada list do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego oraz sekretarz stanu Małgorzaty Gromadzkiej. Domagają się, aby polski rząd oficjalnie poparł inicjatywę sześciu państw i aktywnie zaangażował się w ochronę interesów krajowych producentów tytoniu.
Polska, jako jeden z największych producentów surowca tytoniowego w Unii Europejskiej, ma szczególne powody, aby aktywnie uczestniczyć w kształtowaniu przyszłych regulacji dotyczących tego sektora - czytamy w liście.
Autorzy apelu oczekują również, że resort rolnictwa uwzględni argumenty dotyczące ochrony polskiej produkcji tytoniu podczas międzyresortowych uzgodnień nad stanowiskiem rządu.
Cztery postulaty plantatorów
W liście do ministerstwa organizacje rolnicze wskazują cztery kluczowe kwestie, które powinny zostać uwzględnione podczas prac nad nowymi regulacjami.
Pierwszym postulatem jest ochrona europejskiej produkcji rolnej i jej konkurencyjności. Plantatorzy ostrzegają, że nadmierne ograniczenia mogą doprowadzić do przenoszenia produkcji poza UE i zwiększenia uzależnienia od importowanego surowca. Ich zdaniem należy utrzymać produkcję w Europie, z zachowaniem wysokich standardów jakościowych, środowiskowych i społecznych.
Drugim postulatem jest stabilność i przewidywalność przepisów. Uprawa tytoniu wymaga wieloletnich inwestycji, dlatego rolnicy potrzebują możliwości planowania produkcji i kontraktacji surowca. Nagłe zmiany regulacyjne mogą zagrozić rentowności gospodarstw.
Trzeci postulat dotyczy proporcjonalności regulacji i oparcia ich na dowodach naukowych. Plantatorzy podkreślają, że nowe przepisy powinny uwzględniać wyniki badań, ocenę skuteczności dotychczasowych rozwiązań oraz różnice między poszczególnymi kategoriami wyrobów tytoniowych i nikotynowych.
Czwarty postulat zakłada ocenę wpływu zmian na cały łańcuch dostaw. Analizy nie powinny ograniczać się do producentów gotowych wyrobów, lecz obejmować również gospodarstwa rolne, firmy skupujące i przetwarzające surowiec oraz przedsiębiorstwa współpracujące z sektorem.
Organizacje zaznaczają, że nie sprzeciwiają się zmianom przepisów, ale oczekują rzetelnej oceny ich konsekwencji gospodarczych i społecznych.
Zagrożona przyszłość polskich gospodarstw
Uprawa tytoniu ma istotne znaczenie gospodarcze, szczególnie w województwach lubelskim i podkarpackim. Według danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa przywołanych w liście, na 30 września 2026 roku w Polsce zarejestrowanych było 3182 producentów surowca tytoniowego. Powierzchnia upraw w 2025 roku wynosiła blisko 9 tys. hektarów.
Produkcja tytoniu jest pracochłonna i wymaga specjalistycznego zaplecza. Dla wielu rodzin stanowi ważne źródło dochodów, a zastąpienie jej inną, równie opłacalną uprawą może być trudne lub w wielu przypadkach niemożliwe.
Plantatorzy obawiają się, że nowe regulacje ograniczą możliwości sprzedaży surowca i pogorszą rentowność gospodarstw. Konsekwencje mogą odczuć również przedsiębiorstwa zajmujące się skupem, transportem i przetwarzaniem tytoniu.
Europejski tytoń zastąpi import spoza UE?
Plantatorzy zwracają uwagę na ryzyko osłabienia konkurencyjności europejskiego rolnictwa wobec producentów z państw trzecich. Rolnicy w UE muszą spełniać wysokie wymagania dotyczące jakości, ochrony środowiska i warunków produkcji, jednocześnie konkurując z importowanym surowcem.
Zdaniem organizacji rolniczych dalsze zaostrzanie przepisów może ograniczyć możliwości zbytu europejskiego tytoniu, nie eliminując zapotrzebowania na surowiec pochodzący spoza UE. W rezultacie krajowi producenci mogliby tracić rynek na rzecz zagranicznych dostawców.
Plantatorzy czekają na reakcję rządu
Pod apelem podpisali się Bartłomiej Konieczny z Ogólnopolskiego Związku Plantatorów Tytoniu, Józef Pluskwa z Łukowsko-Obszańskiego Okręgowego Związku Plantatorów Tytoniu, Lech Ostrowski z Okręgowego Związku Plantatorów Tytoniu w Augustowie oraz Bartłomiej Larwa z Ruchu Młodych Plantatorów Tytoniu.
Sygnatariusze przekonują, że poparcie przez Polskę inicjatywy sześciu państw wzmocniłoby głos krajów domagających się uwzględnienia interesów rolników podczas prac nad unijnymi regulacjami.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na razie nie przedstawiło stanowiska w odpowiedzi na apel plantatorów.
Źródło: Ruch Młodych Plantatorów Tytoniu: https://tytonzpolski.pl/szesc-panstw-ue-ostrzega-przed-pochopnymi-zmianami-przepisow-tytoniowych-a-co-z-polska/