Duża zmiana w emeryturach rolniczych? Chodzi o lata pracy i wpłacone pieniądze
Rolnicy domagają się istotnych zmian w zasadach przyznawania emerytur z KRUS. Obecne przepisy sprawiają, że osoby, które przez wiele lat opłacały składki, nie zawsze mogą otrzymać samodzielne świadczenie rolnicze. Problem dotyczy szczególnie tych, którzy część życia zawodowego spędzili w gospodarstwie, a następnie podjęli pracę poza rolnictwem. Krajowa Rada Izb Rolniczych skierowała do resortu rolnictwa postulaty, których realizacja mogłaby zmienić sytuację finansową wielu przyszłych emerytów.
Podział aktywności zawodowej między dwa systemy ubezpieczeniowe od lat budzi zastrzeżenia samorządu rolniczego. Teraz ponownie pojawiły się propozycje, które mogłyby zmienić sposób uwzględniania przepracowanych lat i odprowadzanych składek.
Emerytura rolnicza z KRUS. Jakie warunki trzeba obecnie spełnić?
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odpowiada za obsługę systemu ubezpieczeń społecznych rolników, w tym wypłatę emerytur i rent. Prawo do świadczeń zależy jednak od spełnienia określonych warunków ustawowych. Sama wieloletnia praca w gospodarstwie nie zawsze wystarcza, aby uzyskać emeryturę rolniczą.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoba ubiegająca się o emeryturę z KRUS musi osiągnąć powszechny wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Konieczne jest również wykazanie co najmniej 25 lat odpowiedniego ubezpieczenia emerytalno-rentowego w systemie rolniczym.

Dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku okresy zatrudnienia poza rolnictwem, za które odprowadzano składki do ZUS, zasadniczo nie są zaliczane do stażu wymaganego do przyznania emerytury rolniczej. Oznacza to, że osoba, która przez 18 lat opłacała składki w KRUS, a następnie przez 20 lat pracowała na etacie, nie nabywa automatycznie prawa do odrębnej emerytury rolniczej.
Nie oznacza to jednak, że wcześniejsze składki rolnicze zawsze pozostają bez znaczenia. W określonych sytuacjach emerytura wypłacana przez ZUS może zostać powiększona o tzw. zwiększenie rolne.
KRUS przypomina jednocześnie, że osoby zbliżające się do wieku emerytalnego powinny dokładnie sprawdzić swoją historię ubezpieczenia. Przerwy w opłacaniu składek mogą bowiem wpłynąć na możliwość osiągnięcia wymaganego stażu.
Rolnicy chcą zmian w KRUS. Chodzi o połączenie składek z dwóch systemów
Krajowa Rada Izb Rolniczych ponownie zwróciła uwagę na sytuację osób, które przez część życia zawodowego pracowały w gospodarstwie, a następnie przeszły do systemu powszechnego. Zarząd KRIR 29 lipca 2026 roku wystąpił do ministra rolnictwa i rozwoju wsi o rozpoczęcie prac legislacyjnych dotyczących tzw. emerytur proporcjonalnych.
Samorząd rolniczy wskazuje, że obecne rozwiązania nie zawsze pozwalają odpowiednio uwzględnić lata opłacania składek w dwóch odrębnych systemach. W szczególnie trudnej sytuacji mogą znajdować się osoby, które nie osiągnęły wymaganego stażu w KRUS, mimo wieloletniej pracy w rolnictwie.
Jednym z postulatów jest wprowadzenie przejrzystych zasad proporcjonalnego uwzględniania składek rolniczych przy obliczaniu emerytury z ZUS. KRIR proponuje mechanizm oparty na zasadach kapitałowych, określany jako "złotówka za złotówkę”. W założeniu każda wpłacona składka miałaby odpowiednio przekładać się na wysokość przyszłego świadczenia.

Samorząd postuluje również umożliwienie osobom, które przez co najmniej 10 lat podlegały ubezpieczeniu w KRUS i osiągnęły wiek emerytalny, dopłacenia brakujących składek. Takie rozwiązanie miałoby pozwolić im na uzyskanie prawa do emerytury rolniczej, niezależnie od uprawnień wypracowanych w ZUS.
Na razie nie określono jednak zasad obliczania ewentualnych dopłat. Nie istnieje też powszechny mechanizm pozwalający wykupić brakujące lata ubezpieczenia na warunkach proponowanych przez KRIR.
Zobacz też: Po weekendzie rolnicy mogą stracić szansę na pieniądze. Ważny termin mija dziś
Emerytura z KRUS nawet przy krótszym stażu. Kolejny wniosek trafił do ministerstwa
Sprawa doczekała się kolejnej inicjatywy samorządu rolniczego. 12 listopada 2026 roku Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych skierował do ministra rolnictwa następny wniosek, tym razem dotyczący przyznawania emerytur rolniczych w wysokości proporcjonalnej do okresu opłacania składek.
Propozycja zakłada, że rolnicy, którzy osiągnęli ustawowy wiek emerytalny, ale nie posiadają wymaganego 25-letniego stażu, mogliby otrzymywać świadczenie odpowiednio niższe od emerytury przysługującej za pełny okres ubezpieczenia.
KRIR przedstawiła również proponowany sposób obliczania takich emerytur. Punktem odniesienia miałaby być kwota świadczenia za 25 lat opłacania podstawowych składek. Przy takim rozwiązaniu osoba posiadająca 10 lat ubezpieczenia otrzymywałaby 40 proc. kwoty referencyjnej, za 15 lat przysługiwałoby 60 proc., a za 20 lat - 80 proc.
Samorząd proponuje, aby świadczenia te podlegały corocznej waloryzacji, ale nie były automatycznie podwyższane do pełnej kwoty najniższej emerytury. Nowe zasady miałyby obejmować również uprawnionych domowników rolników oraz osoby, które zakończyły już pracę w gospodarstwie.
KRIR wystąpiła ponadto o zrównanie rolniczej emerytury podstawowej z najniższą emeryturą w systemie powszechnym.
Wszystkie te rozwiązania pozostają na etapie postulatów. Nie przyjęto nowych przepisów, a rolnicy nie mogą obecnie ubiegać się o emeryturę proporcjonalną na proponowanych zasadach. Ewentualne zmiany będą wymagały przeprowadzenia procesu legislacyjnego.
