Liście sąsiada na twoim trawniku. Kto według prawa ma je posprzątać?
Wystarczy kilka wietrznych dni, by ogród pokrył się liśćmi z drzewa rosnącego po sąsiedzku. Wielu właścicieli działek jest przekonanych, że to sąsiad powinien po sobie posprzątać. Przepisy są jednak bezlitosne. Jak wynika z Kodeksu cywilnego i opinii ekspertów cytowanych przez Program 1 Polskiego Radia oraz portal Bezprawnik.pl, pochodzenie liści nie przesądza o tym, kto chwyci za grabie.
Prawo nie zostawia złudzeń, liście uprząta właściciel działki, na którą spadły. Jak zaznacza Bezprawnik.pl, nie ma podstaw, by domagać się od sąsiada posprzątania ani zwrotu kosztów. O wszystkim przesądza miejsce, w którym wylądowały.
Kto musi sprzątać liście sąsiada? Decyduje miejsce, nie drzewo
Wzajemne oddziaływanie sąsiednich nieruchomości, czyli tak zwane immisje, reguluje artykuł 144 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim właściciel powinien powstrzymać się od działań, które zakłócają korzystanie z sąsiednich działek ponad przeciętną miarę. Problem w tym, że jak wyjaśnia Bezprawnik.pl, w orzecznictwie przyjmuje się, iż jesienny opad liści to po prostu działanie przyrody, którego nie da się nikomu przypisać.
Są jednak sytuacje skrajne. Jak zwraca uwagę radczyni prawna Karolina Trzeciak-Wach w rozmowie z Programem 1 Polskiego Radia, kluczowe jest to, czy liści jest „ponad przeciętną miarę“. Gdy jest ich tyle, że realnie utrudniają korzystanie z posesji, na przykład zapychają odwodnienie albo niszczą dach, sąsiada można wezwać do ich usunięcia. Trzeba to jednak udowodnić, a w praktyce takie przypadki są rzadkością.
Warto wiedzieć, że owoce rządzą się innymi zasadami niż liście. Te, które same spadną z drzewa sąsiada na nasz teren, stają się naszą własnością. Liście jednak owocami nie są, więc nic z nich nie mamy, poza obowiązkiem sprzątania.
Liście na chodniku i przycinanie gałęzi. Co mówią przepisy
Inne reguły obowiązują po drugiej stronie ogrodzenia. Artykuł 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na właściciela obowiązek sprzątania liści z chodnika biegnącego wzdłuż jego działki. Wyjątkiem są chodniki z płatnym postojem lub parkowaniem, gdzie porządku pilnuje zarządca drogi.
Kto sprząta liście? Decyduje miejsce, w którym wylądowały:
Twoja działka: sprzątasz sam, bez względu na to, skąd przyleciały liście.
Chodnik przy posesji: to Twój obowiązek, z jednym wyjątkiem: na chodnikach z płatnym postojem porządek utrzymuje zarządca drogi.
Jezdnia: leży wyłącznie po stronie zarządcy drogi.
Tego obowiązku nie warto lekceważyć, bo jeśli ktoś poślizgnie się na mokrych, nieuprzątniętych liściach, właściciel posesji może odpowiadać za powstałą szkodę.
Inaczej jest z gałęziami i korzeniami przechodzącymi przez granicę. Jak podaje sip.lex.pl, artykuł 150 Kodeksu cywilnego pozwala je obciąć i zatrzymać, ale dopiero gdy sąsiad sam tego nie zrobi w wyznaczonym terminie. Nie wolno jednak ciąć tak, by zagrozić drzewu, więc lepiej najpierw się dogadać.
Co zrobić z liśćmi? Zakaz palenia i porozumienie z sąsiadem
Zebranych liści nie wolno palić w ogrodzie. Za spalanie odpadów zielonych grozi mandat, a dym może dodatkowo naruszać przepisy o immisjach, tym razem już z naszej strony wobec sąsiadów.
Zebrane liście można za to wykorzystać na kilka sposobów:
- przeznaczyć na kompost jako naturalny nawóz,
- rozłożyć jako ściółkę chroniącą glebę przed mrozem,
- zostawić w kącie ogrodu na schronienie dla jeży,
- wyrzucić do pojemnika na bioodpady lub oddać do punktu selektywnej zbiórki.
Najprostszym wyjściem bywa jednak zwykła rozmowa. Eksperci radzą, by w sporach o liście dogadać się z sąsiadem, na przykład co do przycięcia gałęzi, montażu osłon na ogrodzeniu albo podziału kosztów firmy porządkowej.
