Ponad 350 zł więcej. Wystarczy wniosek do KRUS, aby powiększyć emeryturę

Zadania i cele KRUS

Aby zrozumieć wagę wprowadzonego dodatku, należy najpierw spojrzeć na krajobraz polskiej wsi, który w ostatnich dekadach przeszedł gigantyczną metamorfozę. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, instytucja kojarzona głównie z wypłatą emerytur rolniczych, pełni znacznie szerszą rolę w ekosystemie gospodarczym kraju. To nie tylko ubezpieczyciel, ale także organ odpowiedzialny za prewencję wypadkową, rehabilitację leczniczą oraz systemowe wsparcie dla rolników. Ich liczba, choć malejąca, wciąż stanowi istotny odsetek populacji. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, liczba gospodarstw rolnych w Polsce sukcesywnie spada, co jest naturalnym trendem konsolidacyjnym obserwowanym w całej Europie. Mimo to, w systemie ubezpieczeniowym KRUS wciąż zarejestrowanych jest ponad milion osób, co pokazuje skalę wyzwań stojących przed tą instytucją.

Współczesna wieś to już nie tylko rolnictwo, ale skomplikowany organizm społeczno-gospodarczy, w którym ścierają się tradycja z nowoczesnością. W tym dynamicznie zmieniającym się środowisku KRUS musi ewoluować, dostosowując swoje instrumenty wsparcia do rzeczywistych potrzeb mieszkańców terenów wiejskich. Kompetencje Kasy wykraczają daleko poza proste transfery pieniężne; to także dbałość o zachowanie ciągłości pokoleniowej i stabilności finansowej rodzin rolniczych. Wprowadzenie dodatków dla osób pełniących funkcje publiczne wpisuje się w szerszą strategię doceniania kapitału społecznego, który na wsiach jest wciąż silniejszy niż w dużych aglomeracjach. Warto pamiętać, że polscy rolnicy to grupa zawodowa o specyficznej strukturze demograficznej, gdzie średnia wieku rośnie, co sprawia, że kwestie zabezpieczenia emerytalnego stają się tematem numer jeden w debacie publicznej dotyczącej rozwoju obszarów wiejskich.

Sołtys pełni najważniejsze funkcje na polskiej wsi

W samym sercu wiejskiej społeczności stoi sołtys, postać, która w polskiej tradycji samorządowej obecna jest od stuleci. To funkcja niezwykle specyficzna, łącząca w sobie rolę reprezentanta mieszkańców, mediatora w sąsiedzkich sporach, a często także inkasenta podatków lokalnych. W Polsce funkcjonuje ponad 40 tysięcy sołectw, a na ich czele stoją ludzie, którzy cieszą się największym zaufaniem sąsiadów. Przez dekady jednak pozycja ta wiązała się z paradoksem: olbrzymią odpowiedzialnością i nienormowanym czasem pracy towarzyszył brak stałego wynagrodzenia. Sołtysom przysługuje jedynie dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowych, co w żaden sposób nie wliczało się do stażu emerytalnego ani nie budowało kapitału na jesień życia.

Rola sołtysa to praca u podstaw, która wymaga nie lada umiejętności dyplomatycznych i organizacyjnych. To oni są pierwszym kontaktem dla mieszkańców w sprawach urzędowych, organizują zebrania wiejskie, decydują o podziale funduszu sołeckiego czy wreszcie mobilizują społeczność do działań w sytuacjach kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe. Mimo tak szerokiego wachlarza obowiązków, przez lata ich praca była traktowana w kategoriach wolontariatu obywatelskiego. Brakowało systemowego rozwiązania, które w wymierny sposób podziękowałoby tym osobom za ich wkład w rozwój społeczeństwa obywatelskiego na najniższym szczeblu. Dopiero niedawne regulacje prawne dostrzegły ten problem, próbując zrekompensować lata społecznej służby konkretnym gratyfikacjami finansowymi, które mają wymiar nie tylko ekonomiczny, ale przede wszystkim godnościowy.

Zobacz też: Polskie rodziny bez 800 plus w 2026 roku. Tak narazisz się na utratę świadczenia

Tyle wynosi dodatek dla byłych sołtysów

Przełom nastąpił wraz z wprowadzeniem świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, o którym KRUS regularnie przypomina, widząc, że wciąż nie wszyscy uprawnieni zgłosili się po należne im pieniądze. Świadczenie to, wprowadzone na mocy ustawy z 2023 roku, nie jest, co warto podkreślić, elementem emerytury rolniczej czy pracowniczej, ale całkowicie odrębnym dodatkiem. Pierwotnie kwota bazowa wynosiła 300 złotych miesięcznie, jednak co niezwykle istotne, podlega ona corocznej waloryzacji w marcu, na takich samych zasadach jak emerytury i renty. W roku 2025 wyniosła 354,86 zł, a wiele wskazuje na to, że już za dwa miesiące ponownie wzrośnie. Oznacza to, że realna wartość tego wsparcia rośnie wraz ze wskaźnikiem inflacji, stanowiąc zauważalny zastrzyk gotówki dla domowego budżetu seniora. Pieniądze te są wypłacane dożywotnio i co kluczowe, są niezależne od wysokości pobieranej emerytury podstawowej.

Aby jednak zobaczyć przelew na koncie, należy spełnić kilka rygorystycznych warunków, a samo świadczenie nie jest przyznawane z automatu. Przede wszystkim beneficjent musi osiągnąć powszechny wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, oraz wykazać się odpowiednim stażem. W aktualnym stanie prawnym ustawodawca określił, że dodatek przysługuje osobom, które pełniły funkcję sołtysa przez okres co najmniej 7 lat. Co ciekawe, kadencje te nie muszą po sobie następować, liczy się sumaryczny czas sprawowania urzędu. Wymagane jest także zaświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem tej funkcji. Wniosek należy złożyć w oddziale KRUS właściwym dla miejsca zamieszkania, dołączając zaświadczenie z urzędu gminy potwierdzające okres bycia sołtysem.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że proces ten wymaga aktywności ze strony samego zainteresowanego. Wielu byłych sołtysów, szczególnie tych, którzy zakończyli swoją misję wiele lat temu, może nie być świadomych przysługujących im praw. KRUS, dysponując ograniczonymi bazami danych historycznych samorządów, nie jest w stanie dotrzeć do każdego indywidualnie, stąd apele w mediach i kampanie informacyjne. Wniosek o przyznanie świadczenia należy złożyć osobiście, pocztą, przez KRUS-ePUAP lub jako dokument elektroniczny podpisany profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.