Rolnicy chcą niższej akcyzy. "Państwo powinno walczyć z nielegalnym handlem"

Sprawa dotyczy nie tylko wysokości obciążeń nakładanych na producentów alkoholu. Organizacje rolnicze zwracają uwagę na powiązania pomiędzy funkcjonowaniem legalnego rynku a sytuacją krajowych gospodarstw, dla których polskie gorzelnie są odbiorcami zbóż, kukurydzy, ziemniaków, melasy i innych surowców. W ich ocenie kondycja tego sektora ma więc znaczenie również dla popytu na produkty pochodzące z krajowego rolnictwa.

Rolnicy złożyli projekt w Sejmie. Chcą obniżenia akcyzy o 10 proc.

Podczas wtorkowej konferencji prasowej organizacje rolnicze przedstawiły własną propozycję dotyczącą polityki akcyzowej. Ich przedstawiciele poinformowali, że skierowali do Sejmu na ręce marszałka Włodzimierza Czarzastego oraz wicemarszałka Piotra Zgorzelskiego z PSL pisma przedstawiające przygotowany przez organizacje rolnicze projekt. Zakłada on obniżenie akcyzy na alkohol etylowy o 10 proc. Rolnicy chcą, aby propozycja stała się punktem wyjścia do debaty nad poziomem opodatkowania, który – w ich ocenie – pozwoliłby wzmacniać legalny rynek, ograniczać szarą strefę, chronić polskie gorzelnie i zapewniać rynek zbytu dla krajowego rolnictwa.

Jest to kontrpropozycja wobec planów rządu. 22 września przyjęty został projekt przewidujący podwyższenie w 2027 r. stawki akcyzy na alkohol etylowy z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr 100-procentowego alkoholu. Rząd uzasadnia tę zmianę między innymi potrzebą ograniczenia dostępności cenowej alkoholu oraz jego negatywnych skutków zdrowotnych i społecznych. Organizacje rolnicze przedstawiają jednak odmienne podejście i przekonują, że sama polityka podatkowa nie powinna być podstawowym narzędziem realizacji celów zdrowotnych.

Nie wystarczy mówić o ochronie zdrowia przy okazji podnoszenia podatków. Trzeba być konsekwentnym również wtedy, gdy na stole leżą konkretne rozwiązania regulacyjne – powiedział Sławomir Izdebski, przewodniczący OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych.

Rolnicy wskazują przy tym na możliwość reklamowania wybranych typów alkoholi oraz brak prawnych ograniczeń dla tzw. promocji wielopakowych. Ich zdaniem zestawienie takich rozwiązań z jednoczesnym podnoszeniem akcyzy rodzi pytania o spójność prowadzonej polityki. Organizacje przekonują, że jeżeli celem państwa rzeczywiście jest ograniczenie negatywnych skutków spożywania alkoholu, konieczne jest wykorzystanie również instrumentów regulacyjnych dotyczących jego sprzedaży, reklamy i promocji.

Organizacje rolnicze pytają PSL o ustawę. Chcą powrotu do prac

Drugim istotnym elementem stanowiska przedstawionego przez rolników jest postulat dalszego procedowania ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organizacje wskazują, że jeżeli państwo rzeczywiście chce ograniczać negatywne skutki spożywania alkoholu, powinno korzystać z instrumentów polityki zdrowotnej i regulacyjnej, a nie opierać swoich działań przede wszystkim na podnoszeniu podatków.

W sprawie ustawy drugie czytanie projektów odbyło się 15 września. Dwa dni później poprawkami zajmowała się Komisja Zdrowia, natomiast 18 września punkt dotyczący dalszego procedowania został zdjęty z porządku obrad. Jak twierdzą organizacje rolniecze stało się to po wniosku Klubu Parlamentarnego PSL. Rolnicy oczekują od PSL i rządu wyjaśnienia, dlaczego zatrzymano prace nad rozwiązaniami dotyczącymi między innymi zasad sprzedaży oraz reklamy i promocji alkoholu.

Organizacje rolnicze stawiają w tej sprawie pytanie dotyczące spójności polityki państwa. Ich zdaniem trudno jednocześnie uzasadniać podwyższenie akcyzy troską o zdrowie publiczne i odkładać regulacje, które mają bezpośrednio wpływać na dostępność oraz sposób sprzedaży alkoholu. Jednocześnie podkreślają, że nie chcą, aby kwestie dotyczące rolnictwa były wykorzystywane do realizacji partykularnych celów politycznych.

Zobacz także: Co zrobić z krzakami pomidorowymi po owocowaniu? Wielu nie wie, że można je wykorzystać w ten sposób

Obniżka akcyzy ma pomóc polskim gorzelniom. Rolnicy wskazują na szarą strefę

W ocenie organizacji podatek akcyzowy wpływa nie tylko na cenę gotowego alkoholu. Jego wysokość może oddziaływać na cały krajowy łańcuch produkcji. Polskie gorzelnie wykorzystują bowiem krajowe surowce, w tym zboża, kukurydzę, ziemniaki oraz melasę. Rolnicy argumentują, że pogorszenie konkurencyjności legalnych gorzelni może prowadzić do ograniczenia produkcji, a tym samym zmniejszenia zapotrzebowania na surowce pochodzące z polskich gospodarstw.

Kolejnym argumentem jest szara strefa. Zdaniem organizacji rolniczych wraz ze wzrostem obciążeń legalnego produktu zwiększa się różnica pomiędzy jego ceną a ceną alkoholu znajdującego się poza legalnym systemem podatkowym i kontrolnym. 

Państwo powinno walczyć z nielegalnym handlem, a nie tworzyć warunki, w których legalny producent staje się coraz mniej konkurencyjny – podkreślił Jarosław Malczewski, wiceprzewodniczący Rolniczego OPZZ. 

Rolnicy wskazują przy tym na przykład z 2002 r., kiedy akcyzę na alkohol etylowy obniżono o około 30 proc. Wpływy z akcyzy wyniosły wówczas 3,876 mld zł, w 2003 r. 4,093 mld zł, a w 2004 r. 4,562 mld zł. Organizacje zastrzegają, że nie oznacza to, iż obecnie taki sam mechanizm musi zadziałać identycznie, ale ich zdaniem przykład pokazuje, że wyższa stawka podatku nie musi automatycznie oznaczać większych wpływów do budżetu.