Wyglądają niepozorne i znajdziesz je na polu. Płacą za nie nawet 21 tys. zł za gram

Nie każde kosmiczne znalezisko oznacza jednak szansę na duży zarobek. Rynek meteorytów jest mocno zróżnicowany, a ich rozpoznawanie wymaga wiedzy i odpowiednich badań.

Najrzadsze meteoryty osiągają zawrotne ceny. Rekordowy okaz sprzedano za miliony

Wśród meteorytów szczególną pozycję zajmują te, które pochodzą z Marsa i Księżyca. Ich obecność na Ziemi jest następstwem gwałtownych zderzeń w przestrzeni kosmicznej. Kiedy asteroida lub inne ciało niebieskie uderza w powierzchnię planety albo jej naturalnego satelity, może wyrzucić w kosmos fragmenty skał. Niektóre z nich przemierzają później ogromne odległości i ostatecznie docierają do naszej planety. Takie okazy należą do najbardziej poszukiwanych przez kolekcjonerów.

Jak informuje Interia.pl, jednym z wyjątkowych znalezisk jest meteoryt NWA 16788. Ważący 24,67 kg fragment odkryto na Saharze w 2023 roku. Uznawany jest za największy odnaleziony na Ziemi fragment Marsa. Jego wartość potwierdziła aukcja zorganizowana w lipcu 2025 roku przez dom Sotheby's. Skała została sprzedana za 5,3 mln dolarów, co według ówczesnego kursu odpowiadało około 19,4 mln zł. To przykład tego, jak ogromne zainteresowanie mogą wzbudzać wyjątkowo rzadkie materiały pochodzące spoza Ziemi.

Jak podaje Interia.pl w przypadku najrzadszych fragmentów marsjańskich i księżycowych wyceny mogą dochodzić do 5 tys. euro za gram, czyli około 21,5 tys. zł. Dla porównania niesklasyfikowane okazy z Sahary bywają dostępne za około 2 zł za gram. Nieco więcej kosztują fragmenty pochodzące z dobrze udokumentowanych spadków. Przykładem są meteoryty Sikhote-Alin z Rosji, których ceny wynoszą około 7–11 zł za gram.

Nie każdy kamień jest meteorytem. Te cechy mogą pomóc w rozpoznaniu

O cenie meteorytu nie decyduje wyłącznie jej pochodzenie. Jak informuje Interia.pl znaczenie mają również skład mineralny, obecność określonych pierwiastków, masa oraz stan zachowania. Kolekcjonerzy zwracają szczególną uwagę na możliwość potwierdzenia autentyczności znaleziska. Bez odpowiedniej klasyfikacji trudno bowiem jednoznacznie określić, z jakiego ciała niebieskiego pochodzi dany fragment. Istotne jest także to, czy okaz nie został uszkodzony przez warunki panujące na Ziemi. Kontakt z wodą, wilgocią i postępujące procesy wietrzenia mogą stopniowo zmieniać jego powierzchnię, obniżając atrakcyjność kolekcjonerską.

Jedną z cech, na które zwracają uwagę specjaliści, jest skorupa obtopieniowa. Powstaje ona w trakcie przelotu meteorytu przez atmosferę ziemską i zazwyczaj ma od 1 do 2 mm grubości. Na niektórych większych fragmentach można dostrzec również charakterystyczne wgłębienia przypominające odciski palców. Nazywane są regmagliptami i stanowią jedną z rozpoznawalnych cech powierzchni meteorytów. Nie oznacza to jednak, że samo zauważenie takich struktur wystarczy do potwierdzenia autentyczności znaleziska.

Pomocny może być również magnes. Około 95 proc. meteorytów zawiera żelazo i nikiel, dlatego wykazuje właściwości magnetyczne. To jednak jedynie wstępna wskazówka, a nie wiarygodny test potwierdzający kosmiczne pochodzenie. Niektóre skały występujące naturalnie na Ziemi także mogą być przyciągane przez magnes. Podejrzany okaz powinien zatem trafić do analizy i klasyfikacji. Warto pamiętać, że meteoryty mogą mieć bardzo różny wygląd, a ich identyfikacja nie zawsze jest możliwa na podstawie samej obserwacji.

Zobacz także: Właściciele domów i mieszkań muszą o tym pamiętać. Za brak przeglądu grozi 500 zł kary

Znalazłeś meteoryt na polu? Przepisy określają, co możesz z nim zrobić

Poszukiwanie kosmicznych skał nie jest zajęciem zarezerwowanym dla mieszkańców pustynnych regionów świata. Takie znaleziska pojawiają się również w Polsce. Jak przypomina Interia.pl w 2025 roku na Lubelszczyźnie odkryto meteoryt o masie około 93 gramów. Przykład ten pokazuje, że na interesujący okaz można natrafić także na rodzimych terenach. Nie oznacza to jednak, że każda osoba, która podniesie nietypowy kamień z ziemi, automatycznie uzyskuje pełne prawo do dysponowania nim.

Jak podaje Interia, w Polsce obrót meteorytami jest dozwolony, ale istotne znaczenie mają okoliczności ich odnalezienia. Zgodnie z art. 181 Kodeksu cywilnego własność rzeczy niczyjej można nabyć przez objęcie jej w posiadanie samoistne. Taką interpretację przedstawia Andrzej Kotowiecki, prokurator w stanie spoczynku i współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Meteorytowego. W przypadku poszukiwań prowadzonych na cudzym terenie znaczenie ma między innymi pisemna zgoda właściciela gruntu. Dodatkowe komplikacje mogą pojawić się wtedy, gdy działania poszukiwawcze doprowadzą do zniszczenia działki, na przykład poprzez wykonanie głębokich wykopów. Właściciel nieruchomości może wówczas dochodzić swoich praw do znaleziska przed sądem.

Osobne ograniczenia dotyczą poszukiwań z wykorzystaniem wykrywaczy metali. W zależności od miejsca konieczne mogą być odpowiednie zgody, a szczególne regulacje obejmują stanowiska archeologiczne i zabytki. Naruszenie obowiązujących przepisów może wiązać się z odpowiedzialnością prawną. Trzeba również pamiętać o zasadach dotyczących wywozu znalezisk poza granice kraju. W przypadku meteorytów taka czynność może wymagać uzyskania zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Dla rolników szczególnie interesujące mogą być prace wykonywane na własnych gruntach. Orka, bronowanie czy inne zabiegi agrotechniczne odsłaniają kolejne warstwy gleby, dzięki czemu nietypowy kamień może zostać zauważony podczas codziennych obowiązków w gospodarstwie. Warto więc zwracać uwagę na przedmioty, które wyróżniają się wyglądem spośród zwykłych polnych kamieni. Nie każdy ciężki lub nietypowy fragment skały będzie jednak meteorytem. Jeśli znalezisko wzbudzi podejrzenia, zamiast traktować je jak zwykły kamień, warto zabezpieczyć okaz i skonsultować jego pochodzenie ze specjalistami.