Zmiany w funduszach promocji polskiej żywności. Minister zapowiada nowe zasady
Minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział zmiany w funkcjonowaniu funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. Nowe rozwiązania mają przede wszystkim zwiększyć kontrolę nad wydatkami i ograniczyć ryzyko nieprawidłowości. Resort chce również, aby pieniądze przeznaczano na większe kampanie promujące polską żywność, które przyniosą wymierne rezultaty. Wśród zapowiadanych działań znalazły się nowe zasady wyboru wykonawców, dokładniejsze rozliczanie kosztów i ograniczenia dotyczące konfliktu interesów. Zmiany mają być wprowadzane etapami, a pierwsze efekty zostaną ocenione w 2027 roku.
Fundusze promocji działają na podstawie ustawy z 22 maja 2009 roku. Obecnie istnieje 10 takich funduszy, obejmujących między innymi mleko, mięso, zboża, owoce, warzywa i ryby. Pieniądze pochodzą z wpłat związanych z obrotem produktami rolno-spożywczymi. W przypadku większości funduszy składka wynosi 0,1 proc. wartości netto sprzedanego towaru. Oznacza to, że przy transakcji wartej 100 tys. zł wpłata wynosi 100 zł.
Koniec z uproszczonymi rozliczeniami? Minister zapowiada konkretne zmiany
Jednym z najważniejszych elementów planowanej reformy będzie zmiana sposobu wybierania firm realizujących projekty promocyjne. Wszystkie postępowania mają być publikowane w jednym, ogólnodostępnym miejscu. Przy ocenie ofert znaczenie będą miały przejrzyste kryteria, w tym cena oraz zasięg planowanych działań. Organizacje zainteresowane realizacją przedsięwzięć mają otrzymać co najmniej 14 dni na przygotowanie swoich propozycji.
Resort chce również zlikwidować próg 150 tys. zł, który obecnie pozwala stosować uproszczone zasady wyboru wykonawcy. Zapowiedziano ponadto zakaz dzielenia zamówień w celu omijania procedur konkurencyjnych. Zniknąć ma także możliwość rozliczania 5 proc. wydatków bez faktur. Każdy poniesiony koszt będzie musiał mieć odpowiednie potwierdzenie.
Większa kontrola nad pieniędzmi i konfliktami interesów
Planowane zmiany obejmą również wypłacanie zaliczek oraz terminy składania dokumentów. Środki w formie zaliczki mają trafiać do organizacji dopiero po wyłonieniu wykonawcy. Nie będzie też można ubiegać się o dofinansowanie tuż przed zaplanowanym wydarzeniem. Ministerstwo chce w ten sposób uporządkować procedury i zapewnić większą kontrolę nad wydatkowaniem pieniędzy.
Nowe zasady mają ograniczyć również ryzyko konfliktów interesów. Osoby uczestniczące w podejmowaniu decyzji o rozdysponowaniu środków nie będą mogły jednocześnie realizować finansowanych z nich projektów. Ograniczenia obejmą zarówno powiązania osobowe, jak i kapitałowe.
Przewidziano także jawność informacji o wykonawcach, dokładniejszą weryfikację organizacji korzystających z funduszy oraz cyfryzację procedur. Większe uprawnienia w reagowaniu na nieprawidłowości ma otrzymać dyrektor generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Fundusze promocji nie zostaną zlikwidowane
Stefan Krajewski podkreśla, że fundusze promocji powinny nadal funkcjonować. Jego zdaniem problemem nie jest sam mechanizm wspólnego finansowania kampanii, lecz sposób zarządzania zgromadzonymi środkami. Minister wskazuje, że pojedynczy rolnik nie jest w stanie samodzielnie przeprowadzić dużej akcji marketingowej, dlatego wspólne działania branży pozostają potrzebne. Pieniądze mają jednak trafiać przede wszystkim na przedsięwzięcia, których skuteczność będzie można zmierzyć.
Pierwszy etap zmian ma zostać przeprowadzony bez konieczności oczekiwania na nowelizację ustawy. 20 listopada minister spotka się z komisjami zarządzającymi funduszami, aby przedstawić im oczekiwania dotyczące nowych zasad.
W pierwszej kolejności planowane są zmiany rozporządzeń ministra oraz zarządzeń dyrektora generalnego KOWR. Resort będzie również analizował sposób wykorzystania pieniędzy i nie wyklucza zmian ustawowych, jeśli okażą się konieczne. Pierwsza ocena rezultatów reformy ma nastąpić po zakończeniu pierwszego kwartału 2027 roku.
Źródło: gov.pl
