Pieniądze to powszechnie akceptowalne środki płatnicze, oznaczające wartość danej usługi lub produktu, w teorii będąc symbolem odzwierciedlającym również jakość i przydatność czyjejś pracy lub czyjegoś biznesu. Pieniądze od początków cywilizacji stanowią podwalinę dobrowolnej wymiany handlowej, stanowiąc narzędzie ułatwiające przeprowadzanie operacji gospodarczych.
W czasach najdawniejszych ludzie nie posługiwali się pieniądzem, zamiast tego stosując barter – czyli handel wymienny. To właśnie dla wygody barter został zastąpiony pieniądzem kruszcowym. Początkowo monety bito z brązu, miedzi czy nawet żelaza, szybko jednak przechodząc na złoto i srebro. Współcześnie zastosowanie znajduje pieniądz fiducjarny (bez pokrycia w złocie), który może przybierać różnorodne formy.
Aby pieniądz mógł należycie pełnić swoją funkcję, to musi posiadać pewne cechy. Do siedmiu podstawowych cech należy jego poręczność, stabilność, jednolitość, trwałość, podzielność, rozpoznawalność i powszechna akceptowalność.
Choć niegdyś pieniądze znajdowały pokrycie w złocie, co w dużej mierze zabezpieczało je przed inflacją, dzisiaj możemy mówić jedynie o pieniądzu fiducjarnym, a więc emitowanym przez banki centralne wedle ich woli.
W swej formie pieniądze nie odbiegają jednak od korzeni, choć pojawiło się wiele nowych form. Wyróżniamy dziś banknoty i monety (gotówkę), ale także pieniądz bezgotówkowy, a więc przede wszystkim pieniądz elektroniczny. Czymś pośrednim pomiędzy pieniądzem, a instrumentem finansowym są weksle, czeki, obligacje czy bony.
Szczególnym i najnowszym rodzajem pieniędzy są kryptowaluty (pieniądz emitowany w ramach kryptografii) jednak nie cieszy się on powszechną akceptowalnością.
W oszczędzaniu pieniędzy możemy mieć różne cele. Nierzadko zadowoli nas po prostu ograniczenie konsumpcji na rzecz krótkotrwałych i niewielkich – acz stabilnych – zysków. W wielu sytuacjach chcielibyśmy jednak nieco bardziej przyłożyć się do oszczędzania, by potencjalnie zgromadzić fortunę w przeciągu kilku kolejnych lat.
Jeżeli zależy nam na tym, by osiągnąć relatywnie szybki jak na standardy oszczędzania zysk, a nie dysponujemy zbyt dużym kapitałem, to możemy postawić na lokaty bankowe czy obligacje Skarbu Państwa. Jeżeli mamy trochę więcej gotówki, to warto zainwestować ją w nieruchomości.
Jeśli jednak chcielibyśmy upewnić się, że gromadzone przez nas pieniądze nie tylko nie stracą na wartości, ale znacznie na niej zyskają w przeciągu na przykład dwóch dekad, to zdecydowanie najlepszą z opcji będzie zainwestowanie w złoto.
Pokaż więcej
Rolnicy coraz częściej składają wnioski o dopłaty do nawozów i paliwa. Do 6 października ARiMR otrzymała około 70,5 tys. zgłoszeń. Nabór potrwa do 23 października 2026 r. Kluczowe są także zasady przyznawania wsparcia i terminy wypłat.
Już od 7 października będzie można składać wnioski o kluczowe dofinansowanie dla rolników. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rusza z naborem dotyczącym inwestycji poprawiających dobrostan bydła i świń. Wiemy, na co dokładnie będzie można otrzymać dofinansowanie.
Organizacje rolnicze przedstawiły własny pomysł dotyczący akcyzy na alkohol etylowy. Podczas konferencji prasowej pod przewodnictwem OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych zaapelowano o obniżenie stawki podatku o 10 proc. Rolnicy przekonują, że obecna polityka może uderzyć nie tylko w legalnych producentów alkoholu, ale również w krajowe gospodarstwa. Wskazują też na problem szarej strefy i domagają się powrotu do prac nad ustawą o wychowaniu w trzeźwości.
Ministerstwo Rolnictwa szykuje duże zmiany w zwrotach akcyzy za paliwo rolnicze. Projekt nowej ustawy w tej sprawie trafił już do dalszych prac rządowych. Resort chce, by modyfikacje zostały wprowadzone w życie wraz z początkiem 2027 roku. Co dokładnie ma się zmienić? Przedstawiamy szczegóły.
Pomoc dla rolników poszkodowanych przez kataklizmy pogodowe jest na ostatniej prostej. Rządowy projekt rozporządzenia zakłada wypłatę wsparcia sięgającego tysięcy złotych do każdego hektara, ale przepisy zawierają twarde warunki. Kto naprawdę dostanie wsparcie, a kto obejdzie się smakiem?
Ceny pszenicy w polskich portach przebiły poziom 1000 zł za tonę, co na pierwszy rzut oka może być dobrą wiadomością dla rolników. Wyższe stawki nie oznaczają jednak równie dużego wzrostu opłacalności sprzedaży. Rosnące koszty paliwa, gazu, transportu i suszenia zbóż pochłaniają bowiem znaczną część dodatkowych wpływów.
Prowadzenie gospodarstwa rolnego nie oznacza, że cały majątek rolnika jest wyłączony spod egzekucji komorniczej. Jak opisuje "Tygodnik Poradnik Rolniczy”, przepisy przewidują wprawdzie szczególną ochronę części składników gospodarstwa, jednak przy zaległościach alimentacyjnych obowiązują dodatkowe zasady. W określonych przypadkach egzekucja może objąć również majątek związany z produkcją rolną.
Nawet kilka tysięcy złotych więcej może co miesiąc trafiać do części seniorów. Zmiany, które obowiązują od kwietnia 2026 roku, przekładają się na wyższe przelewy i odczuwalny wzrost dochodów uprawnionych osób. Nie każdy emeryt może jednak mógł liczyć na dodatkowe pieniądze. Komu i na jakich zasadach przysługują?
Na konta rolników płyną miliardy złotych w ramach zaliczek dopłat za 2026 rok. ARiMR rozpoczęła wypłaty, jednak część beneficjentów wciąż czeka na pieniądze. Agencja zwraca uwagę na istotną kwestię, która może mieć znaczenie dla sprawnego otrzymania środków.
Rolnicy wchodzą w ostatni etap tegorocznych rozliczeń z KRUS. Przed nimi składka za czwarty kwartał, czyli za październik, listopad i grudzień. Jak podaje KRUS, w tym roku trzeba pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, termin płatności wypada później niż zwykle. Po drugie, to, ile trzeba zapłacić, zależy od wielkości gospodarstwa.
Główny Urząd Statystyczny opublikował najnowszy przedwynikowy szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych za 2026 rok. Z przedstawionych danych wynika, że tegoroczne zbiory wielu najważniejszych upraw będą niższe niż w poprzednim roku. W niektórych przypadkach różnice są szczególnie wyraźne.
Eksport zbóż z rejonu Morza Czarnego został poważnie zakłócony, co szybko odbiło się na światowym rynku pszenicy. Ataki na statki i infrastrukturę portową ograniczyły dostawy z Ukrainy i Rosji, przyczyniając się do gwałtownego wzrostu cen. Jak informuje Reuters, skutki odczuwają już m.in. importerzy z Egiptu i Indonezji.
Rolnicy, którzy chcą sami przetwarzać i sprzedawać swoją żywność, mogą dostać nawet 120 tys. zł bezzwrotnej dotacji, a firmy z branży do 500 tys. zł. Nowy program ARiMR i Ministerstwa Rolnictwa rusza 1 października. Wyjaśniamy, kto dostanie pieniądze, na co można je wydać i jak złożyć wniosek.
W wielu gospodarstwach od lat stosuje się proste rozwiązania, które pomagają przy codziennej pracy i przygotowywaniu paszy dla zwierząt. Część z nich jest tak powszechna, że mało kto zastanawia się nad ich statusem prawnym. Tymczasem przepisy dotyczące odpadów mogą nakładać na rolników dodatkowe obowiązki. Ich niedopełnienie w skrajnych przypadkach wiąże się z bardzo wysokimi sankcjami.
Już 1 grudnia 2026 roku ARiMR rusza z wypłatą płatności końcowych za dopłaty bezpośrednie. Wielu rolników liczy, że właśnie tego dnia zobaczy pieniądze na koncie. Agencja studzi jednak oczekiwania. Data startu wypłat nie oznacza przelewu dla wszystkich jednocześnie, a o terminie zdecyduje to, na jakim etapie jest konkretny wniosek.
Rolnicy mogą mieć problem z ubezpieczeniem upraw i zwierząt z dopłatą z budżetu państwa. Choć nowelizacja przepisów weszła w życie 1 września, nie można jeszcze w pełni stosować jej zapisów. Powodem jest brak decyzji Komisji Europejskiej w sprawie notyfikacji. Sprawę opisał money.pl, który rozmawiał m.in. z byłym ministrem rolnictwa Michałem Kołodziejczakiem oraz Polską Izbą Ubezpieczeń.
Rolnicy mogą w tym roku otrzymać wyższe dopłaty bezpośrednie niż w poprzednich latach. Wiele zależy od kursu euro, który zostanie przyjęty do przeliczenia tegorocznych płatności. Jak donosi serwis TopAgrar.pl, dotychczasowe notowania wspólnej waluty dają powody do optymizmu. Ostateczna kwota wsparcia pozostaje jednak uzależniona od oficjalnego kursu, który zostanie ustalony pod koniec września.
Rolnicy czekający na zapowiadane wsparcie do zakupu nawozów muszą przygotować się na zmianę. Pojawił się nowy komunikat dotyczący zasad wyliczania dofinansowania, a najnowsza wersja projektu rozporządzenia przewiduje wyraźnie niższy poziom pomocy niż wcześniej zakładano.
Główny Urząd Statystyczny ogłosił nową wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Za 2025 rok wskaźnik wyniósł 5479 zł z 1 ha przeliczeniowego. To o 50 zł więcej niż rok wcześniej. Choć zmiana wydaje się niewielka, może mieć znaczenie dla rodzin rolniczych ubiegających się o świadczenia uzależnione od kryterium dochodowego.
Rolnicy drżą o cenę mleka, która w ciągu ostatnich tygodni mocno spadła. Dane pokazują, że stawki wypłacane producentom są dziś wyraźnie niższe niż przed rokiem. Dla wielu gospodarstw oznacza to coraz większą presję na marże.
Rolnicy mogą wkrótce otrzymać wsparcie na rozwój przetwórstwa produktów rolnych oraz ich bezpośrednią sprzedaż. W zależności od rodzaju prowadzonej działalności i wielkości inwestycji dofinansowanie wyniesie od 30 do 120 tys. zł. Dla mikroprzedsiębiorców przewidziano wyższy limit – nawet 500 tys. zł.
Ceny żywności pozostają obecnie względnie stabilne. Sytuacja na rynku rolnym staje się jednak coraz trudniejsza. Rolnicy mierzą się z rosnącymi kosztami paliwa, nawozów i innych środków produkcji. Ceny zbóż, rzepaku i kukurydzy zaczęły reagować na napięcia geopolityczne. W rozmowie Dla Handlu pojawiło się pytanie o możliwe podwyżki cen żywności jesienią.
Powódź z września 2024 r. pozostawiła po sobie nie tylko zniszczone gospodarstwa i infrastrukturę, ale również grunty, których dalsze użytkowanie rolnicze może być nieopłacalne. Od 16 września 2026 r. zaczną obowiązywać przepisy, które mają pomóc właścicielom takich działek – w określonych przypadkach będą oni mogli otrzymać w zamian inne grunty należące do Skarbu Państwa, a jeśli zamiana nie będzie możliwa, państwo będzie mogło wykupić zniszczoną ziemię.
Posiadanie gospodarstwa rolnego wiąże się nie tylko z podatkami czy obowiązkami dotyczącymi prowadzonej produkcji. Przepisy wymagają również zawarcia określonych umów ubezpieczenia, a niedopilnowanie jednej z nich może skończyć się dodatkowym wydatkiem. Nie chodzi przy tym o dobrowolną polisę chroniącą sam majątek właściciela. Wysokość sankcji jest powiązana z obowiązującą w danym roku płacą minimalną.
Dla części rolników 15 września jest jednym z ostatnich ważnych terminów tegorocznej kampanii dopłat bezpośrednich i obszarowych. Chodzi zarówno o reakcję na nieprawidłowości wykryte przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak i o dokumentację wymaganą przy jednym z ekoschematów. Niedopełnienie formalności może mieć wpływ na przyznanie pieniędzy. Nie oznacza to jednak, że obowiązek dotyczy wszystkich osób, które w tym roku złożyły wniosek obszarowy.
Rolnicy i właściciele mikrofirm mogą sięgnąć po bezzwrotne dotacje na przetwarzanie i sprzedaż żywności. Gospodarze dostaną do 120 tysięcy złotych, a mikroprzedsiębiorcy nawet 500 tysięcy. Nabór rusza już 1 października, a pieniądze można wydać na maszyny, chłodnie, a nawet fotowoltaikę.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski przedstawił w Spale najnowsze informacje dotyczące wsparcia dla rolników. Wypłata zaliczek dopłat bezpośrednich już się rozpoczęła. W pierwszej kolejności pieniądze mają trafiać do określonych grup gospodarstw. Szef resortu wskazał też kolejne formy pomocy i zaapelował o wybieranie polskich produktów.
Rolnicy mogą otrzymać dodatkowe 52 grosze do każdego litra oleju napędowego. Nabór wniosków ma rozpocząć się 1 października 2026 roku. O przyznaniu pomocy ma decydować kolejność złożenia kompletnych wniosków. Kluczowe będą faktury za paliwo oraz indywidualny limit zwrotu podatku akcyzowego.