Pieniądze to powszechnie akceptowalne środki płatnicze, oznaczające wartość danej usługi lub produktu, w teorii będąc symbolem odzwierciedlającym również jakość i przydatność czyjejś pracy lub czyjegoś biznesu. Pieniądze od początków cywilizacji stanowią podwalinę dobrowolnej wymiany handlowej, stanowiąc narzędzie ułatwiające przeprowadzanie operacji gospodarczych.
W czasach najdawniejszych ludzie nie posługiwali się pieniądzem, zamiast tego stosując barter – czyli handel wymienny. To właśnie dla wygody barter został zastąpiony pieniądzem kruszcowym. Początkowo monety bito z brązu, miedzi czy nawet żelaza, szybko jednak przechodząc na złoto i srebro. Współcześnie zastosowanie znajduje pieniądz fiducjarny (bez pokrycia w złocie), który może przybierać różnorodne formy.
Aby pieniądz mógł należycie pełnić swoją funkcję, to musi posiadać pewne cechy. Do siedmiu podstawowych cech należy jego poręczność, stabilność, jednolitość, trwałość, podzielność, rozpoznawalność i powszechna akceptowalność.
Choć niegdyś pieniądze znajdowały pokrycie w złocie, co w dużej mierze zabezpieczało je przed inflacją, dzisiaj możemy mówić jedynie o pieniądzu fiducjarnym, a więc emitowanym przez banki centralne wedle ich woli.
W swej formie pieniądze nie odbiegają jednak od korzeni, choć pojawiło się wiele nowych form. Wyróżniamy dziś banknoty i monety (gotówkę), ale także pieniądz bezgotówkowy, a więc przede wszystkim pieniądz elektroniczny. Czymś pośrednim pomiędzy pieniądzem, a instrumentem finansowym są weksle, czeki, obligacje czy bony.
Szczególnym i najnowszym rodzajem pieniędzy są kryptowaluty (pieniądz emitowany w ramach kryptografii) jednak nie cieszy się on powszechną akceptowalnością.
W oszczędzaniu pieniędzy możemy mieć różne cele. Nierzadko zadowoli nas po prostu ograniczenie konsumpcji na rzecz krótkotrwałych i niewielkich – acz stabilnych – zysków. W wielu sytuacjach chcielibyśmy jednak nieco bardziej przyłożyć się do oszczędzania, by potencjalnie zgromadzić fortunę w przeciągu kilku kolejnych lat.
Jeżeli zależy nam na tym, by osiągnąć relatywnie szybki jak na standardy oszczędzania zysk, a nie dysponujemy zbyt dużym kapitałem, to możemy postawić na lokaty bankowe czy obligacje Skarbu Państwa. Jeżeli mamy trochę więcej gotówki, to warto zainwestować ją w nieruchomości.
Jeśli jednak chcielibyśmy upewnić się, że gromadzone przez nas pieniądze nie tylko nie stracą na wartości, ale znacznie na niej zyskają w przeciągu na przykład dwóch dekad, to zdecydowanie najlepszą z opcji będzie zainwestowanie w złoto.
Pokaż więcej
Osiągnięcie wieku emerytalnego to jedno. Wybór momentu złożenia wniosku do ZUS – to zupełnie inna decyzja. W 2026 roku różnica jednego miesiąca może przełożyć się na wyraźnie wyższe świadczenie. W grę wchodzi nie tylko marcowa waloryzacja, ale także roczna waloryzacja kapitału emerytalnego. W niektórych przypadkach mowa o kilkuset złotych miesięcznie.Które miesiące w 2026 roku są najbardziej korzystne?Ile można realnie zyskać, odkładając decyzję o kilka tygodni?Których terminów lepiej unikać?
Do 4 marca właściciele domów i budynków w gospodarstwach mają okno, które szybko się zamknie. Kto złoży wniosek na czas, może uniknąć wydatku, który zwykle boli najbardziej: ekipa, transport i formalności – wszystko „idzie z programu”. I właśnie dlatego wiele osób mówi o „darmowym remoncie”.Tyle że to nie jest akcja w stylu: „dostaniesz nowe pokrycie i problem z głowy”. Chodzi o konkretny rodzaj prac, a różnica ma znaczenie – zwłaszcza jeśli planujesz porządki na stodole, garażu albo budynkach gospodarczych.
Nowa lodówka do domu na wsi, pralka po remoncie łazienki, a może zabudowa kuchni „pod wymiar” w świeżo kupionym siedlisku? W wielu domach takie zakupy idą w tysiące złotych — i właśnie dlatego część podatników łapie się za głowę, gdy słyszy: to może obniżyć PIT. Ale jest haczyk: to nie jest ulga „za samo kupienie AGD”, tylko element ulgi mieszkaniowej związanej ze sprzedażą nieruchomości.Odliczenie zakupów AGD/mebli/oświetlenia jest możliwe, jeśli są wydatkiem na własne cele mieszkaniowe w ramach ulgi mieszkaniowejWarunek kluczowy: sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat i wydanie przychodu na cele mieszkaniowe w 3 lata od końca roku sprzedażyUlgę rozlicza się w PIT-39, a podstawą są faktury/rachunki na podatnika oraz zakupy z katalogu zaakceptowanego w interpretacji MF
Polscy rolnicy, którzy w ostatnich latach zdecydowali się na powiększenie swoich gospodarstw o grunty z zasobów państwowych, znaleźli się w pułapce rygorystycznych przepisów. Mechanizm, który w założeniu miał chronić rodzimą ziemię przed spekulacją i niekontrolowanym wykupem, dziś obraca się przeciwko tym, którzy realnie na niej pracują. Okazuje się bowiem, że nawet drobne uchybienie formalne lub nieświadome naruszenie zapisów umowy z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa może skutkować nałożeniem gigantycznej kary finansowej, będącej w stanie doprowadzić do bankructwa nawet najsolidniejsze podmioty w branży.Mechanizm ochrony, który stał się finansową gilotynąPułapki formalne ukryte w codziennym zarządzaniu ziemiąKonieczność zmian i nadzieja na nową legislację
Transparentność pochodzenia żywności wchodzi na nowy poziom. Od 17 lutego 2026 roku sprzedawcy świeżych owoców i warzyw mają obowiązek umieszczania graficznego symbolu flagi kraju pochodzenia przy produktach oferowanych luzem. Nowe regulacje mają ułatwić konsumentom szybką identyfikację źródła towaru i wesprzeć uczciwą konkurencję na rynku rolnym.Nowy wymóg prawny dla handlu detalicznegoKatalog produktów i zasady ekspozycjiKonsekwencje dla rynku i konsumenta
Emerytury z KRUS od lat pozostają w cieniu tych wypłacanych przez ZUS, co budzi zrozumiałe emocje wśród mieszkańców wsi. Planowana na marzec 2026 roku waloryzacja ma nieco poprawić sytuację finansową seniorów, choć realne kwoty dla wielu wciąż mogą okazać się sporym zaskoczeniem w obliczu rosnących kosztów utrzymania gospodarstw. Mimo regularnych podwyżek, wysokość świadczenia po trzydziestu latach ciężkiej pracy fizycznej na roli nadal z trudem dogania standardy znane z sektora pozarolniczego, co zmusza do wnikliwej analizy nadchodzących zmian w systemie ubezpieczeń społecznych rolników.Nowy rok i nowe stawki w rolniczym systemie ubezpieczeńTrzydzieści lat składek i ich efektDodatki i przywileje zmieniające obraz rolniczej jesieni
Luty 2026 roku staje się momentem prawdy dla polskiego systemu ochrony zdrowia, który zmaga się z rekordową dziurą budżetową. W centrum politycznego cyklonu znalazł się Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i uprzywilejowana pozycja rolników w finansowaniu leczenia. Reforma pod presją miliardowego deficytuBezpieczeństwo żywnościowe kontra podatkowa sprawiedliwośćLewica chce rewolucji zamiast pudrowania systemu
Walentynki to nie tylko kwiaty i czekoladki. W tym roku na sklepowych półkach pojawił się produkt, który łączy romantyczny gest z biznesową kalkulacją. Zamówienia rosną, a zainteresowanie wykracza poza Polskę. Czy to początek nowego trendu, a może powrót do korzeni?Walentynkowy rynek prezentów. Owoce na Walentynki wchodzą do gryOd naklejek do graweru. Miłosne napisy na jabłkach podbijają sklepy2 zł za sztukę i zamówienia z zagranicy. Grawerowane jabłka na Walentynki to realny biznes
Rolnicy gospodarujący na takim terenie mogą wkrótce otrzymać dodatkowe wsparcie finansowe. Nowe dopłaty w ramach Planu Strategicznego WPR mają zrekompensować ograniczenia w użytkowaniu trudnych gruntów. Sprawdź, kto może skorzystać i jakie warunki trzeba spełnić, by dostać nawet kilka tysięcy złotych za hektar.
Zmiany w przepisach dotyczących planowania przestrzennego miały uporządkować zasady zabudowy w całym kraju. Dziś coraz więcej właścicieli działek sprawdza jednak mapy i dokumenty z rosnącym niepokojem. Zbliża się ważny termin, a wiele samorządów wciąż nie zakończyło prac nad nowymi dokumentami. Dla części osób może to oznaczać poważne konsekwencje finansowe.Reforma planowania przestrzennego – co zmieniły nowe przepisyGminy nie zdążą z planami? Skala opóźnień rośnieCo może zrobić właściciel działki, by ograniczyć ryzyko
Nie zrobisz tego do 25 lutego 2026 roku, dostaniesz karę finansową do 915 złotych oraz egzekucja długu z konta bankowego, pensji czy emerytury. Płatności nie można lekceważyć, a osoby uprawnione do zwolnienia muszą dopełnić formalności, by nie płacić legalnie. O co dokładnie chodzi? Już wyjaśniamy. Ostateczny termin opłaty abonamentu RTV w lutym i ryzyko zaległościKto może legalnie uniknąć opłat i jakie formalności trzeba spełnić?Egzekucja i kary – co grozi tym, którzy nie zapłacą
Podczas spotkania z rolnikami na Podlasiu szef resortu rolnictwa przedstawił nowe decyzje finansowe, które mają zwiększyć skalę wsparcia dla gospodarstw oraz zachęcić młode osoby do pozostania w sektorze. Zmiany obejmują zarówno budżet programu inwestycyjnego, jak i wysokość premii dla rozpoczynających działalność.Budżet programu I.10.4 rośnie do 2,8 mld zł – więcej pieniędzy na zielone inwestycje300 tys. zł premii dla młodych rolników – kto dostanie wyższą kwotęMinister Stefan Krajewski: hodowla zwierząt ma wzmocnić stabilność rynku rolnego
Zbliżający się sezon zbiorów w Europie Zachodniej ponownie otwiera tysiące miejsc pracy dla Polaków. Oferty obejmują zarówno kilkutygodniowe kontrakty przy zbiorach, jak i propozycje dłuższej współpracy z atrakcyjnym wynagrodzeniem i dodatkowymi świadczeniami. Sprawdzamy, jakie warunki proponują zagraniczni pracodawcy i na co mogą liczyć osoby planujące wyjazd.Ile można zarobić na zbiorach w Niemczech, Holandii i Danii w 2026 roku?Stawki godzinowe, system akordowy i realne koszty wyjazdu – konkretne wyliczeniaNie tylko sezon – stała praca w Norwegii nawet za 15 tys. zł miesięcznie
Rolnicy, którzy zatrudniają pomocników przy pracach sezonowych (np. przy zbiorach owoców czy warzyw), muszą pamiętać o ważnym terminie płatności składek KRUS. Zgodnie z przepisami, składki za pomocnika za styczeń 2026 należy opłacić do 15 lutego – brak przelewu oznacza brak ubezpieczenia i ryzyko poważnych konsekwencji w razie choroby, wypadku czy konieczności korzystania z opieki zdrowotnej.To termin, o którym wielu rolników zapomina, szczególnie gdy prace w gospodarstwie pochłaniają ich bez resztyW praktyce jednak nieprzestrzeganie tego obowiązku powoduje brak ciągłości ubezpieczenia pomocnika, co staje się problemem zwłaszcza w sezonie intensywnej pracyW naszym artykule wyjaśniamy, kto musi zapłacić składkę KRUS za pomocnika, jak to zrobić i ile wynosi
Nowe wyliczenia i aktualne dane przełożą się na realne obciążenia w budżetach rolników. Chodzi o składkę zdrowotną w systemie KRUS, której wysokość została ponownie przeliczona. Część osób zapłaci więcej już w najbliższych miesiącach. To efekt rosnących wskaźników w gospodarce i mechanizmu powiązanego z przeciętnym wynagrodzeniem. Rosnące koszty w rolnictwie. System pod presją zmianNie wszyscy odczują to tak samo. Kogo dotyczą nowe wyliczenia?Od 1 kwietnia 2026 roku wyższa składka. Oto konkretne kwoty i zasady
Nadciśnienie to jedna z najczęściej występujących chorób — coraz częściej tego typu schorzenie pojawia się nie tylko u starszych, ale również u młodszych pacjentów. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że przy tej dolegliwości przysługuje dodatek w wysokości nawet ponad 200 złotych. Jakie trzeba spełnić warunki?
Rolnictwo ekologiczne w nowej perspektywie Wspólnej Polityki Rolnej przestaje być niszowym kierunkiem i coraz częściej staje się realną alternatywą dla gospodarstw o różnej skali. Zmiany obejmują nie tylko poziom wsparcia finansowego, ale także uproszczenie zasad i mniejsze obciążenia formalne. Dopłaty za hektar sięgają ponad 3 tys. zł - w jaki sposób pozyskać te środki?Wsparcie dla rolnictwa ekologicznego w Planie Strategicznym WPRMniej biurokracji od 2025 roku – co uproszczono w praktyce?Premia za produkcję zrównoważoną i specjalne zasady dla małych gospodarstw
Ministerstwo Rolnictwa przygotowało projekt rozporządzenia, które wprowadza zmiany w opłatach za czynności Inspekcji Weterynaryjnej. Nowe przepisy zmieniają sposób naliczania kosztów, wprowadzają stawki godzinowe w zakładach przetwórczych oraz różnicują opłaty za ubój drobiu i pracę w godzinach nocnych, świątecznych i nadliczbowych. Zmiany mają wejść w życie 18 marca 2026 roku i dotyczą wszystkich przedsiębiorców podlegających nadzorowi weterynaryjnemu.Rosną opłaty weterynaryjne. Jakie są główne przyczyny zmian?Jak będą naliczane nowe stawki w zakładach i różnicowanie kosztów za drób?Skutki finansowe zmian dla przedsiębiorców i wpływy do budżetu państwa
Nie tylko Podlasie oferuje dofinansowanie do noclegów dla turystów spoza województwa. Samorządy innego regionu Polski ponownie sięgają po sprawdzone narzędzie wsparcia turystyki, które ma zachęcić do podróży w mniej oczywistym terminie. Program skierowany jest do szerokiego grona turystów i ma pomóc lokalnym przedsiębiorcom w okresie, który zwykle oznacza mniejszy ruch. Start już pod koniec lutego. Wiosenna odsłona bonu turystycznego – Warmia i Mazury stawia na ruch poza sezonemJakie bony będą dostępne i kto może z nich skorzystać?Terminy, rejestracja i znaczenie programu dla lokalnej turystyki
Zarobki w niemieckim rolnictwie nie są jednolite i zależą od wielu czynników, takich jak skala działalności, profil produkcji czy położenie gospodarstwa. Oficjalne dane pokazują, że różnice między poszczególnymi grupami rolników są znaczące, a dochód w jednym regionie potrafi być niemal dwukrotnie wyższy niż w innym.Średnie dochody rolników w Niemczech i wpływ formy prowadzenia gospodarstwaGdzie rolnicy zarabiają najwięcej? Północ i południe kraju w liczbachEkologia, produkcja konwencjonalna i znaczenie dopłat w budżetach gospodarstw
W marcu 2026 roku emeryci i renciści otrzymają podwyżkę świadczeń, która okaże się wyższa, niż pierwotnie zakładano w ustawie budżetowej. Najnowsze informacje pokazują, że sytuacja finansowa systemu ubezpieczeń społecznych pozwala na taki ruch, choć nie pozostaje on bez znaczenia dla finansów publicznych.Ile wyniesie waloryzacja emerytur i rent w marcu 2026 rokuCo oznacza wyższa waloryzacja dla budżetu państwa i Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychJak seniorzy oceniają podwyżkę i czego obawiają się w kolejnych miesiącach
Rosnące koszty utrzymania psa lub kota coraz częściej budzą niepokój wśród opiekunów zwierząt. Wizyty u weterynarza, badania, zabiegi profilaktyczne i obowiązkowe procedury zdrowotne potrafią mocno obciążyć domowy budżet, przez co wielu właścicieli odkłada decyzje, które powinny być oczywiste. Tymczasem w niektórych miejscach w Polsce funkcjonują rozwiązania, które w mniej oczywisty sposób mają realnie pomóc mieszkańcom poradzić sobie z tym problemem.Gdy troska o zwierzę spotyka się z lokalną inicjatywą500 plus na psa i kotaWsparcie właścicieli psów i kotów. Praktyczne zasady działania programów samorządowych
Premia dla młodego rolnika przyznawana przez ARiMR nie jest jedynie jednorazowym wsparciem finansowym. Regulacje jasno określają, że przynajmniej 70 procent środków musi być przeznaczone na inwestycje długoterminowe w gospodarstwie, co ma wzmocnić potencjał produkcyjny, natomiast pozostałe 30 procent można wykorzystać na bieżące potrzeby. W 2026 roku wprowadzono dodatkowe zmiany – premię w wysokości 300 tysięcy złotych mogą otrzymać gospodarstwa specjalizujące się w produkcji zwierzęcej, co znacząco zwiększa możliwości rozwoju dla młodych hodowców.Jak wydatkować premię dla młodego rolnika: obowiązkowe inwestycje w środki trwałe i wartości niematerialnePozostałe środki premii: bieżące wydatki gospodarstwa i elastyczne wsparcie finansowePremia w 2026 roku: podwyżki dla hodowców zwierząt i nowe warunki finansowania
Polscy rolnicy zgłosili ogromne zapotrzebowanie na dofinansowanie inwestycji w zrównoważone rolnictwo – liczba wniosków w pierwszym naborze pokazała, że obecne wsparcie nie nadążało za potrzebami sektora. W odpowiedzi na rekordowe zainteresowanie rząd zwiększył budżet programu, co daje szansę na realizację kilkunastu tysięcy projektów modernizacyjnych i inwestycyjnych w całym kraju.vRekordowe zainteresowanie rolników inwestycjami i zwiększenie budżetu do 2,8 mld złKonkretne kierunki inwestycji i dodatkowe wsparcie dla młodych gospodarstwWpływ inwestycji na konkurencyjność polskiego rolnictwa i perspektywy na 2026 rok
Rok 2026 przynosi istotne zmiany dla producentów rolnych ubiegających się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego. Dzięki waloryzacji stawki, wsparcie finansowe dla gospodarstw będzie odczuwalnie wyższe. Kluczowe jest jednak dotrzymanie terminów i prawidłowe udokumentowanie zakupów, tak aby nie stracić należnych środków.Jest to odpowiedź na rosnące koszty produkcji rolnej.System zwrotu ma na celu zmniejszenie obciążeń podatkowych.Pieniądze wypłacane są przelewem na rachunek bankowy.
Część rolników musi co roku dopełnić formalności, które coraz częściej są kontrolowane automatycznie przez administrację. Niedopilnowanie terminów lub brak dokumentów może oznaczać poważne problemy finansowe, nawet jeśli w gospodarstwie nie powstały żadne odpady.Kiedy rolnik musi być wpisany do BDO i jakie gospodarstwa obejmują przepisyJak wygląda sprawozdanie BDO, do kiedy trzeba je złożyć i jakie grożą karyKto jest zwolniony z obowiązku oraz gdzie rolnicy mogą uzyskać pomoc
Zasiłek pielęgnacyjny stanowi formę wsparcia finansowego przeznaczoną dla osób o ograniczonej samodzielności, wymagających opieki osób trzecich. Poniższe zestawienie przybliża aktualne parametry tego świadczenia, w tym wymagane progi kwalifikacyjne oraz procedury obowiązujące w 2026 roku.Czym jest zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku i jakie są podstawowe kryteria dochodowe do jego otrzymaniaKto dokładnie kwalifikuje się do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego w 2026 roku, uwzględniając chorobyJakie kroki należy podjąć, aby skutecznie ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku?Jaka jest wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w 2026 roku i w jakich sytuacjach nie można go otrzymać?
Prawidłowe przygotowanie pojazdu do jazdy w warunkach zimowych jest obowiązkiem każdego kierowcy, wynikającym bezpośrednio z przepisów o bezpieczeństwie ruchu drogowego. Zaniechanie usunięcia lodu lub szronu z szyb nie jest jedynie kwestią komfortu, lecz poważnym naruszeniem norm prawnych, które wiąże się z surowymi restrykcjami finansowymi i punktowymi.Jakie są konsekwencje prawne jazdy z niedostatecznie oczyszczonymi szybami zimą?Jakie mandaty grożą za jazdę z oszronionymi lub niedokładnie oczyszczonymi szybami?Dlaczego policja uznaje jazdę z niedostatecznie oczyszczonymi szybami za zagrożenie?Jakie inne wykroczenia zimowe mogą skutkować mandatem?