Pieniądze to powszechnie akceptowalne środki płatnicze, oznaczające wartość danej usługi lub produktu, w teorii będąc symbolem odzwierciedlającym również jakość i przydatność czyjejś pracy lub czyjegoś biznesu. Pieniądze od początków cywilizacji stanowią podwalinę dobrowolnej wymiany handlowej, stanowiąc narzędzie ułatwiające przeprowadzanie operacji gospodarczych.
W czasach najdawniejszych ludzie nie posługiwali się pieniądzem, zamiast tego stosując barter – czyli handel wymienny. To właśnie dla wygody barter został zastąpiony pieniądzem kruszcowym. Początkowo monety bito z brązu, miedzi czy nawet żelaza, szybko jednak przechodząc na złoto i srebro. Współcześnie zastosowanie znajduje pieniądz fiducjarny (bez pokrycia w złocie), który może przybierać różnorodne formy.
Aby pieniądz mógł należycie pełnić swoją funkcję, to musi posiadać pewne cechy. Do siedmiu podstawowych cech należy jego poręczność, stabilność, jednolitość, trwałość, podzielność, rozpoznawalność i powszechna akceptowalność.
Choć niegdyś pieniądze znajdowały pokrycie w złocie, co w dużej mierze zabezpieczało je przed inflacją, dzisiaj możemy mówić jedynie o pieniądzu fiducjarnym, a więc emitowanym przez banki centralne wedle ich woli.
W swej formie pieniądze nie odbiegają jednak od korzeni, choć pojawiło się wiele nowych form. Wyróżniamy dziś banknoty i monety (gotówkę), ale także pieniądz bezgotówkowy, a więc przede wszystkim pieniądz elektroniczny. Czymś pośrednim pomiędzy pieniądzem, a instrumentem finansowym są weksle, czeki, obligacje czy bony.
Szczególnym i najnowszym rodzajem pieniędzy są kryptowaluty (pieniądz emitowany w ramach kryptografii) jednak nie cieszy się on powszechną akceptowalnością.
W oszczędzaniu pieniędzy możemy mieć różne cele. Nierzadko zadowoli nas po prostu ograniczenie konsumpcji na rzecz krótkotrwałych i niewielkich – acz stabilnych – zysków. W wielu sytuacjach chcielibyśmy jednak nieco bardziej przyłożyć się do oszczędzania, by potencjalnie zgromadzić fortunę w przeciągu kilku kolejnych lat.
Jeżeli zależy nam na tym, by osiągnąć relatywnie szybki jak na standardy oszczędzania zysk, a nie dysponujemy zbyt dużym kapitałem, to możemy postawić na lokaty bankowe czy obligacje Skarbu Państwa. Jeżeli mamy trochę więcej gotówki, to warto zainwestować ją w nieruchomości.
Jeśli jednak chcielibyśmy upewnić się, że gromadzone przez nas pieniądze nie tylko nie stracą na wartości, ale znacznie na niej zyskają w przeciągu na przykład dwóch dekad, to zdecydowanie najlepszą z opcji będzie zainwestowanie w złoto.
Pokaż więcej
Rolnicy posiadający niewielkie gospodarstwa mogą już sprawdzić, na jakie wsparcie finansowe będą mogli liczyć w ramach tegorocznej kampanii dopłat bezpośrednich. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło ostateczne stawki płatności, w tym ryczałt przeznaczony dla gospodarstw o powierzchni nieprzekraczającej 5 hektarów. W porównaniu z ubiegłym rokiem kwota za każdy hektar będzie nieco wyższa.
Rolnicy domagają się istotnych zmian w zasadach przyznawania emerytur z KRUS. Obecne przepisy sprawiają, że osoby, które przez wiele lat opłacały składki, nie zawsze mogą otrzymać samodzielne świadczenie rolnicze. Problem dotyczy szczególnie tych, którzy część życia zawodowego spędzili w gospodarstwie, a następnie podjęli pracę poza rolnictwem. Krajowa Rada Izb Rolniczych skierowała do resortu rolnictwa postulaty, których realizacja mogłaby zmienić sytuację finansową wielu przyszłych emerytów.
Poniedziałek, 16 listopada, to ważny dzień dla polskich rolników. Upływa termin załatwienia kilku istotnych spraw finansowych, których przeoczenie może wiązać się z dodatkowymi kosztami lub utratą możliwości otrzymania wsparcia. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przypomina o kończących się naborach wniosków, w ramach których gospodarstwa mogą ubiegać się o dodatkowe pieniądze. Jednocześnie część właścicieli gruntów musi pamiętać o uregulowaniu zobowiązań podatkowych.
Rolnicy poznali kolejne szczegóły dotyczące dopłat bezpośrednich za 2026 rok. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło projekty rozporządzeń, w których określono proponowane kwoty wsparcia dla gospodarstw. Z dokumentów wynika, że część płatności będzie wyższa niż przed rokiem. Nie zabrakło jednak obniżek, a najbardziej odczują je między innymi plantatorzy lnu i konopi włóknistych. Niższe będzie również podstawowe wsparcie dochodów, które przysługuje do hektara kwalifikującej się powierzchni.
W poniedziałek, 16 listopada, upływa termin zapłaty czwartej, ostatniej raty podatku rolnego za 2026 rok, a obowiązek dotyczy nie tylko rolników, ale też wielu właścicieli niewielkich gruntów rolnych. Jak przypominają Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie oraz portal Gov.pl, w tym roku data przesunęła się o jeden dzień. Kto się spóźni, naraża się na dodatkowe koszty.
Kierowcy tankujący benzynę i olej napędowy mogą w najbliższych dniach liczyć na kolejne obniżki cen na stacjach paliw. Z prognoz analityków e-petrol.pl wynika, że między 16 a 22 listopada 2026 roku tańsze powinny być zarówno benzyna 95, jak i 98 oraz diesel. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku autogazu, którego cena może wzrosnąć.
Na polskich polach, łąkach i prywatnych działkach mogą kryć się niezwykłe znaleziska. Rolnicy, którzy podczas orki lub innych prac polowych natrafią na nietypowy kamień, mogą mieć do czynienia z fragmentem meteorytu, którego wartość zależy między innymi od pochodzenia i składu. Najrzadsze okazy, pochodzące z Marsa lub Księżyca, osiągają ceny nawet 21,5 tys. zł za gram. Niestety, nie każdy taki kamień jest jednak tyle warty.
Rolnicy, których uprawy ucierpiały w wyniku niekorzystnych warunków pogodowych, powinni się pospieszyć. Trwa nabór wniosków o pomoc finansową z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wsparcie obejmuje gospodarstwa poszkodowane między innymi przez wiosenne przymrozki, grad, nawałnice i huragany. Przewidziano również osobną formę rekompensat dla producentów, których uprawy ucierpiały wskutek ekstremalnych temperatur pod koniec czerwca.
Wielu rolników zastanawia się, na jakie świadczenie mogą liczyć po zakończeniu aktywności zawodowej. Szczególnie istotny jest staż ubezpieczeniowy, ponieważ przepisy KRUS określają, ile lat trzeba opłacać składki, aby uzyskać prawo do emerytury rolniczej. Okazuje się, że nawet po 25 latach ubezpieczenia można otrzymać świadczenie przekraczające 2 tys. zł brutto miesięcznie.
Koszty produkcji w gospodarstwach od miesięcy nie dają rolnikom spokoju, a rachunki za olej napędowy potrafią skutecznie wydrenować portfel. W odpowiedzi na trudną sytuację na wsi rząd szykuje zmiany w przepisach, które bezpośrednio wpłyną na zwrot akcyzy za paliwo rolnicze.
Wielu seniorów na wsi z niecierpliwością sprawdza stan konta przed każdym kolejnym przelewem. Choć zapowiadane podwyżki świadczeń z reguły wywołują uśmiech na twarzach gospodarzy, nadchodzące zmiany w przepisach kryją w sobie drugie dno. Podwyższenie wypłat z tytułu renty wdowiej może bowiem sprawić, że Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obetnie lub całkowicie zabierze inną, wyczekiwaną przez cały rok gotówkę.
Rolnicy czekają na dodatkowe pieniądze na paliwo i nawozy. Nabór wniosków już się zakończył, a do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęły setki tysięcy zgłoszeń. Pierwsze przelewy mają ruszyć na przełomie listopada i grudnia 2026 roku.
Rolnikom zostało niewiele czasu na ubieganie się o pomoc z budżetu krajowego. Jak przypomina Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nabór obejmuje cztery programy, od rekompensat za zniszczone uprawy po dopłaty dla hodowców świń. W zależności od programu można otrzymać od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych.
Nawet 50 tys. zł dofinansowania będą mogli otrzymać rolnicy na zakup zbiorników na paliwo i nawozy, agregatów prądotwórczych czy automatów sprzedażowych. Nowy program przewiduje również wsparcie dla sadowników, którzy chcą chronić uprawy przed przymrozkami i gradem. Znacznie wyższe dotacje przygotowano dla spółek wodnych. W ich przypadku pomoc może wynieść nawet 1 mln zł.
Rolnicy mogą otrzymać nawet 3000 zł do hektara, a także 2000 zł do zakupionej loszki hodowlanej lub 1000 zł do oznakowanej lochy. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedstawiła najnowsze dane dotyczące zainteresowania czterema programami wsparcia. Łącznie złożono już około 12,7 tys. wniosków. Nie wszystkie formy pomocy cieszą się jednak takim samym zainteresowaniem. Szczególnie zaskakująca jest liczba zgłoszeń dotyczących dofinansowania zakupu loszek hodowlanych. Rolnicy mają jeszcze czas na złożenie dokumentów, ale nabór zakończy się już 16 listopada 2026 roku.
Nawet 3000 zł do hektara za straty w uprawach, 2000 zł do zakupionej loszki hodowlanej i 1000 zł do oznakowanej lochy. Rolnicy mogą ubiegać się o kilka rodzajów wsparcia finansowego, a zainteresowanie częścią programów jest naprawdę duże. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ujawniła najnowsze dane dotyczące liczby złożonych dokumentów. Łącznie do Agencji trafiło już około 12,7 tys. wniosków.
Rolnicy handlujący na giełdzie owocowo-warzywnej w Sandomierzu mogliby dotrzeć do większej liczby klientów indywidualnych. Pojawiła się propozycja, by trzy razy w tygodniu po południu znieść opłaty za wjazd na teren targowiska. Takie rozwiązanie miałoby ułatwić mieszkańcom kupowanie warzyw i owoców bezpośrednio od producentów, a sprzedającym dać szansę na zwiększenie obrotów. Pomysł nie spotkał się jednak z pełną aprobatą władz miasta.
Ponad 2500 osób ubiegających się o emeryturę rolniczą nie otrzymało pozytywnej decyzji z KRUS. Dane pokazują, że uzyskanie świadczenia nie jest automatyczne, nawet jeśli rolnik osiągnął już wymagany wiek. W wielu przypadkach przeszkodą okazuje się niespełnienie warunków dotyczących stażu ubezpieczeniowego.
Końcówka sezonu skupu malin przynosi producentom coraz mniej korzystne stawki. Zakłady przetwórcze po raz kolejny obniżają ceny, wskazując na pogarszającą się jakość dostarczanych owoców. Mimo ostatnich spadków sytuacja jest jednak lepsza niż przed rokiem - obecne ceny skupu wciąż wyraźnie przewyższają te notowane w analogicznym okresie ubiegłego roku.
Hodowcy bydła i trzody chlewnej mają coraz mniej czasu na ubieganie się o wysokie dofinansowanie. Nabór wniosków na inwestycje związane z poprawą dobrostanu zwierząt kończy się już 6 listopada. Rolnicy, którzy spełniają określone warunki, mogą otrzymać refundację nawet 65 proc. poniesionych kosztów, a maksymalna kwota wsparcia wynosi 150 tys. zł. Warto się pospieszyć, ponieważ dokumenty przyjmowane są wyłącznie drogą elektroniczną.
Posiadanie gospodarstwa rolnego wiąże się nie tylko z codziennymi obowiązkami i kosztami prowadzenia produkcji. Rolnicy muszą również pamiętać o wymaganych przepisami ubezpieczeniach. Jednym z nich jest obowiązkowe OC rolnika, o którym łatwo zapomnieć, szczególnie gdy na co dzień trzeba pilnować wielu innych formalności. Tymczasem brak odpowiedniej polisy może oznaczać karę finansową. W 2026 roku opłata za niedopełnienie tego obowiązku wynosi 480 zł.
Ceny ziemi rolnej w Polsce pozostają wysokie, a zakup kolejnych hektarów to dla wielu gospodarstw poważne wyzwanie finansowe. Najnowsze dane dotyczące cen gruntów pokazują, że średnia stawka za hektar przekracza już 72 tys. zł. W zależności od jakości ziemi i regionu kraju różnice mogą być jednak bardzo duże. Szczególnie wysokie kwoty trzeba przygotować na zakup gruntów w województwach o rozwiniętej produkcji rolnej.
Zarobki osób sprawujących funkcje publiczne niezmiennie pozostają w centrum zainteresowania. Wiele osób zastanawia się, ile zarabia sołtys – kluczowa postać w lokalnej administracji, która odpowiada za organizację życia na wsi i ma bezpośredni kontakt z jej mieszkańcami. Wokół wynagrodzenia i uprawnień sołtysów narosło wiele mitów, jednak rzeczywistość bywa mniej atrakcyjna, niż mogłoby się wydawać.
Kierowcy, którzy we wtorek, 3 listopada, pojawią się na stacjach paliw, zapłacą nieco mniej niż w ostatnich dniach. Minister Energii opublikował nowe obwieszczenie dotyczące maksymalnych cen benzyny i oleju napędowego. Obniżki nie są duże, ale obejmują wszystkie podstawowe rodzaje paliw. Zmiany są elementem rządowego pakietu Ceny Paliwa Niżej (CPN), którego zadaniem jest ograniczenie kosztów tankowania. Wiadomo już, ile maksymalnie będzie można zapłacić za litr benzyny 95, benzyny 98 oraz diesla.
Najwyższa emerytura rolnicza wypłacana przez KRUS wynosi obecnie 4772,11 zł brutto miesięcznie. Rekordowe świadczenie trafia do mężczyzny, który był ubezpieczony przez 41 lat i 7 miesięcy. Choć jego staż ubezpieczeniowy jest imponujący, kwota pozostaje niewielka w porównaniu z najwyższą emeryturą wypłacaną przez ZUS. Dane pokazują również, jak niewielu rolników otrzymuje świadczenie przekraczające 3 tys. zł brutto.
Polacy mogą zapłacić mniej za ogrzewanie domów i zużycie prądu. Prawo i Sprawiedliwość przedstawiło projekt ustawy, który zakłada obniżenie VAT na węgiel, brykiet i pellet do 8 proc., a na energię elektryczną i ciepło - do 5 proc. Autorzy propozycji przekonują, że dzięki zmianom gospodarstwa domowe zaoszczędziłyby nawet kilkaset złotych na zakupie opału. Pojawia się jednak pytanie, czy nowe przepisy mogłyby zacząć obowiązywać jeszcze w tym sezonie grzewczym.
Emeryci mogą liczyć na dodatkowe pieniądze z ZUS, które podnoszą wysokość comiesięcznych wypłat. W grę wchodzą dwa świadczenia - dodatek pielęgnacyjny i świadczenie uzupełniające. Zasady ich przyznawania są jednak różne, a w przypadku jednego z nich znaczenie ma wysokość dochodów.
Ceny produktów rolnych, mięsa, czy produktów odzwierzęcych znacząco różnią się między poszczególnymi województwami w kraju. O ile najwyższych cen w marketach można spodziewać się w stolicy kraju, o tyle ceny w skupach nie są już tak oczywiste. W którym województwie owies sprzedawany jest po najwyższej cenie w kraju? Przyjrzeliśmy się bliżej temu zjawisku.