Zbierasz deszczówkę? Koniecznie zrób to ze zbiornikiem przed zimą
Jesienne opady potrafią szybko napełnić ogrodowe zbiorniki na deszczówkę. Gdy przychodzą przymrozki, pozostawiona w nich woda może jednak doprowadzić do pęknięcia ścianek, uszkodzenia kranika lub przyłączy. Dlatego przed zimą warto dokładnie opróżnić beczkę i zabezpieczyć wszystkie jej elementy.
Nie wystarczy jedynie odkręcić zaworu i spuścić większości zgromadzonej wody. W zbiorniku mogą pozostać resztki cieczy, a podłączony do rynny system może ponownie napełnić go podczas kolejnych opadów. Przygotowanie beczki do zimy powinno więc obejmować również filtr, węże i łącznik rynnowy.
Dlaczego pełna beczka na deszczówkę może pęknąć podczas mrozu?
Problem wynika z właściwości wody, która podczas zamarzania zwiększa swoją objętość o około 9 proc. Jeżeli zbiornik jest niemal pełny, zamarzająca ciecz zaczyna wywierać nacisk na jego ścianki. Gdy nie ma wystarczająco dużo miejsca na rozszerzający się lód, materiał może się odkształcić, a nawet pęknąć. Szczególnie narażone są plastikowe beczki, ponieważ niska temperatura może ograniczać elastyczność tworzywa. Nie oznacza to jednak, że metalowe zbiorniki są całkowicie odporne na zimowe uszkodzenia.
Nawet jeśli sam pojemnik wytrzyma mróz, problem może dotyczyć jego dodatkowych elementów. Woda pozostająca w kraniku, uszczelkach, wężach czy przyłączach również może zamarznąć i doprowadzić do ich uszkodzenia. Dlatego przed zimą trzeba zadbać nie tylko o opróżnienie głównej części zbiornika, lecz także o usunięcie resztek wody z instalacji. Najlepiej zrobić to jeszcze przed nadejściem dłuższego okresu ujemnych temperatur. W Polsce przygotowania warto zwykle rozpocząć na przełomie października i listopada, choć dokładny termin zależy od pogody i regionu. Nie należy czekać, aż na powierzchni deszczówki pojawi się pierwsza warstwa lodu.

Jak prawidłowo opróżnić beczkę i przygotować ją do zimy?
Pierwszym krokiem jest spuszczenie zgromadzonej deszczówki. Można ją wcześniej wykorzystać do podlewania roślin zimozielonych, o ile ziemia nie jest zamarznięta ani nadmiernie mokra. Następnie trzeba pamiętać o wodzie, która może pozostać na dnie. W wielu modelach kranik znajduje się kilka centymetrów nad podstawą, dlatego samo jego odkręcenie nie opróżnia całego zbiornika. Pozostałości należy usunąć za pomocą dolnego korka spustowego albo przez bezpieczne przechylenie pustej beczki, jeśli pozwala na to jej konstrukcja.
Po opróżnieniu warto wyczyścić wnętrze z liści, piasku, glonów i osadu. Można użyć miękkiej szczotki oraz czystej wody. Przy okazji należy sprawdzić stan kranika i połączeń, zwracając uwagę na ewentualne pęknięcia oraz nieszczelności. Trzeba również odłączyć węże i dodatkowe przyłącza, w których mogłaby zostać woda. Kranik należy pozostawić otwarty, jeśli zaleca to producent, albo zdemontować i przechować w suchym miejscu. Warto sprawdzić instrukcję konkretnego zbiornika, ponieważ sposób przygotowania do zimy może zależeć od jego konstrukcji. Jeśli beczkę można przenieść, najlepiej schować ją do garażu, szopy lub pomieszczenia gospodarczego.
Nie zapomnij o filtrze i rynnie. Beczka może ponownie napełnić się wodą
Opróżnienie zbiornika nie wystarczy, jeżeli nadal pozostaje on podłączony do systemu zbierania deszczówki. Podczas kolejnych jesiennych opadów woda z rynny może ponownie napłynąć do beczki i zgromadzić się w jej wnętrzu. Dlatego przed zimą należy przełączyć zbieracz deszczówki w tryb zimowy albo odłączyć go zgodnie z instrukcją producenta. Filtr warto wyjąć, oczyścić z liści i osadu oraz sprawdzić, czy w przewodach nie pozostała woda. To istotny etap przygotowań, o którym łatwo zapomnieć podczas porządkowania samego zbiornika.
Po odłączeniu beczki trzeba również zadbać o prawidłowe odprowadzanie wody z dachu. Deszczówka powinna swobodnie spływać rurą spustową, a nie trafiać bezpośrednio pod ścianę budynku. Jeżeli rura kończy się wysoko nad ziemią, można zastosować odpowiednie przedłużenie i kolanko, aby skierować wodę z dala od fundamentów, w miejsce, w którym będzie mogła bezpiecznie wsiąkać w grunt lub trafić do przygotowanego odwodnienia. Jeśli duży zbiornik musi pozostać na zewnątrz, należy go całkowicie opróżnić, zabezpieczyć przed ponownym napełnieniem i ustawić stabilnie, chroniąc przed wiatrem. Mniejsze beczki można, jeśli pozwala na to ich konstrukcja, odwrócić do góry dnem. Osłona przed śniegiem i deszczem może dodatkowo pomóc, ale nie zastępuje opróżnienia zbiornika. Wiosną przed ponownym uruchomieniem instalacji warto skontrolować szczelność połączeń, zamontować kranik i podłączyć zbieracz do rynny.
