Dopłata do emerytury za wychowanie dzieci. Tyle pieniędzy można dostać od ZUS
Wychowałeś czworo dzieci lub więcej? ZUS może co miesiąc dopłacać ci nawet do 1978,49 zł. To program „Mama 4+“, z którego korzystają dziesiątki tysięcy seniorów. Świadczenie nie przysługuje jednak każdemu rodzicowi licznej rodziny, a jego wysokość bywa bardzo różna.
Program funkcjonuje od 2019 roku. Jest on skierowany do osób, które ze względu na wieloletnią opiekę nad liczną rodziną nie zdołały wypracować stażu pracy uprawniającego do uzyskania choćby minimalnej emerytury. To świadczenie kompensacyjne – finansowane z budżetu państwa – ma na celu zapewnienie starszym rodzicom dochodu na poziomie ustawowego minimum, pod warunkiem że nie posiadają oni innych źródeł utrzymania.
Nawet 1978 zł z ZUS. Tak liczona jest dopłata w Mamie 4+
Od 1 marca 2026 r. maksymalna możliwa kwota świadczenia uzupełniającego wynosi 1978,49 zł brutto. Kwota ta odpowiada aktualnej wysokości emerytury minimalnej i pozostanie niezmieniona do marca 2027 r. Warto podkreślić, że nie jest to ani dodatek do emerytury, ani premia za każde dziecko – ZUS jedynie wyrównuje różnicę między świadczeniem pobieranym przez seniora a kwotą emerytury minimalnej.
W praktyce:
- brak emerytury - pełne 1978,49 zł,
- emerytura 1200 zł - dopłata 778,49 zł,
- emerytura 1750 zł - dopłata już tylko 228,49 zł.
Osoba z emeryturą na poziomie minimum lub wyższą nie otrzyma żadnej dopłaty, bez względu na to, ile ma dzieci.
Z danych ZUS wynika, że w kwietniu 2026 roku świadczenie pobierało około 60 tysięcy osób, a średnia wypłata wyniosła 1083,23 zł brutto. Na ten cel Zakład przeznaczył wówczas blisko 65 milionów złotych.
Komu przysługuje Mama 4+? Warunki dla matek i ojców
Świadczenie przysługuje tylko jednemu z rodziców, a przepisy określają konkretne warunki jego przyznania. Matki mogą ubiegać się o nie po osiągnięciu 60. roku życia, pod warunkiem że wychowały co najmniej czworo dzieci – biologicznych, przysposobionych lub przyjętych w ramach pieczy zastępczej.
Ojcowie mogą ubiegać się o świadczenie po ukończeniu 65 lat, ale wyłącznie wtedy, gdy:
- matka dzieci zmarła,
- matka porzuciła rodzinę,
- matka przez długi czas nie sprawowała opieki nad dziećmi.
To jednak nie wszystko. Osoby ubiegające się o świadczenie muszą również wykazać, że nie posiadają wystarczających dochodów, aby pokryć podstawowe koszty utrzymania. ZUS nie bierze pod uwagę jedynie tego, czy dana osoba pobiera emeryturę − ocenia jej ogólną sytuację finansową, w tym ewentualne posiadanie firmy lub gospodarstwa rolnego.
Ponadto wymagane jest zamieszkiwanie w Polsce oraz utrzymywanie głównego miejsca zamieszkania w kraju przez co najmniej 10 lat po ukończeniu 16. roku życia.
Jak złożyć wniosek? Formularz ERSU i dokumenty
Pieniądze nie wpłyną automatycznie. Musisz złożyć wniosek do ZUS lub KRUS, korzystając z formularza ERSU, i dołączyć do niego następujące dokumenty:
- oświadczenie ERU o swojej sytuacji osobistej i majątkowej,
- numery PESEL dzieci,
- w razie potrzeby orzeczenia sądu, np. dotyczące rodziny zastępczej.
Ważne: pieniądze należą się dopiero od miesiąca, w którym ZUS wyda decyzję, a nie od dnia, w którym senior osiągnął wymagany wiek. Kto złoży wniosek za późno, nie dostanie wyrównania za miniony czas.
Pamiętaj też, żeby zgłaszać ZUS-owi każdą ważną zmianę, na przykład większe dochody albo przeprowadzkę. Jeśli tego nie zrobisz, a ZUS się o tym dowie, pobrane pieniądze trzeba będzie zwrócić. A gdy urząd odmówi przyznania świadczenia, masz prawo się odwołać:
w ciągu 14 dni − składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy;
w ciągu 30 dni − wnosząc skargę do sądu administracyjnego.