Mama widzi jedno, babcia drugie. W obserwacji dziecka liczy się cała rodzina.
Rozmowa o rozwoju dziecka najczęściej koncentruje się wokół rodziców i specjalistów. To naturalne – rodzice spędzają z dzieckiem najwięcej czasu, a eksperci pomagają interpretować pojawiające się zachowania. Coraz częściej zwraca się jednak uwagę na jeszcze jedną grupę osób, które mogą dostrzegać ważne sygnały rozwojowe. Są nimi członkowie najbliższej rodziny.
Dziadkowie odgrywają dziś w wielu rodzinach bardzo ważną rolę. Często uczestniczą w opiece nad wnukami, odbierają je z przedszkola, spędzają z nimi weekendy lub kilka godzin w tygodniu. Dzięki temu mają okazję obserwować rozwój dziecka w codziennych sytuacjach i dostrzegać zachowania, które dla rodziców mogą być mniej widoczne.
Nie oznacza to oczywiście, że wiedzą więcej o dziecku niż jego rodzice. Chodzi raczej o inną perspektywę. Osoby, które nie uczestniczą w każdej codziennej rutynie, czasem łatwiej zauważają zmiany zachodzące na przestrzeni miesięcy.
Rozwój dziecka to wspólna obserwacja
Specjaliści podkreślają, że nie istnieje jedna osoba, która posiada pełny obraz rozwoju dziecka. Każdy obserwuje je w innych sytuacjach.
Rodzice widzą, jak dziecko funkcjonuje każdego dnia. Nauczyciele i opiekunowie obserwują je w grupie rówieśniczej. Dziadkowie często zwracają uwagę na sposób budowania relacji, komunikowania potrzeb czy reagowania na otoczenie.
Rodzice są pierwszymi i najważniejszymi obserwatorami rozwoju swoich dzieci, ale warto pamiętać, że dziecko funkcjonuje w różnych środowiskach i relacjach. Każda osoba bliska może dostarczyć cennych informacji pomagających lepiej zrozumieć jego potrzeby rozwojowe.
Eksperci zwracają uwagę, że najważniejsza jest otwartość na rozmowę i wymianę obserwacji. Nie chodzi o ocenianie dziecka ani porównywanie go do innych. Chodzi o wspólne budowanie wiedzy na temat jego rozwoju.
Co warto obserwować?
Wielu rodziców przyznaje, że największą trudnością nie jest sama obserwacja dziecka, ale odpowiedź na pytanie, które zachowania są szczególnie istotne z punktu widzenia rozwoju społecznego i komunikacyjnego.
Właśnie dlatego Fundacja Alpha realizuje kampanię społeczną „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.”, której celem jest zwiększanie świadomości na temat pierwszych sygnałów rozwojowych pojawiających się u dzieci między 11. a 30. miesiącem życia.
Kampania zwraca uwagę na pięć ważnych obszarów rozwoju:
Z – Zwraca uwagę innych na przedmioty i zabawki,
N – Naśladuje zachowania innych osób,
A – Angażuje się w komunikację za pomocą gestów,
K – Kojarzy swoje imię i reaguje, gdy jest wołane,
I – Interesuje się ludźmi i odwzajemnia uśmiech.
To zachowania, które można obserwować podczas codziennych aktywności i kontaktów z dzieckiem. Nie wymagają specjalistycznej wiedzy, ale ich znajomość pomaga lepiej rozumieć rozwój najmłodszych dzieci.
Wspólna troska, nie wspólna diagnoza
Eksperci podkreślają, że obserwacja rozwoju dziecka nie powinna prowadzić do samodzielnego stawiania diagnoz ani wywoływania niepotrzebnego niepokoju.
Jej celem jest budowanie świadomości.
Im więcej osób z najbliższego otoczenia dziecka potrafi rozpoznawać ważne zachowania związane z komunikacją i relacjami społecznymi, tym łatwiej zauważyć jego potrzeby i w razie potrzeby skorzystać z profesjonalnego wsparcia.
Dlatego rozmowa o rozwoju dziecka nie jest wyłącznie zadaniem rodziców czy specjalistów. To temat, który coraz częściej staje się częścią rodzinnych rozmów i wspólnej troski o najmłodszych.
Dowiedz się więcej
Fundacja Alpha zachęca rodziców, dziadków i wszystkich opiekunów małych dzieci do poznania kampanii „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.” oraz bezpłatnej aplikacji ASDetect wspierającej obserwację rozwoju społecznego i komunikacyjnego dzieci.
📱 Więcej informacji: https://asdetect.autyzmlublin.pl/
Bo rozwój dziecka najłatwiej wspierać wtedy, gdy patrzymy na niego wspólnie.
Projekt „Z.N.A.K.I. – wiedzieć więcej, wspierać mądrzej” współfinansowany jest ze środków PFRON - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Obserwuj w Google News
