Będzie nowe wsparcie dla rolników. Prezydent podpisał ważną nowelizację

Nowelizacja ustawy podpisana przez prezydenta

Prezydent podpisał kluczową nowelizację ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, która otwiera drogę do nowych funduszy dla producentów rolnych. Zmiany w przepisach stanowią odpowiedź na ewoluujące regulacje unijne i mają na celu lepszą ochronę zasobów naturalnych przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesów finansowych rolników. 

Nowe prawo wprowadza szereg modyfikacji, od dopłat do terenów trudnych pod względem przyrodniczym, po zmiany w definicjach gruntów, które wpłyną na codzienne zarządzanie gospodarstwem.

Jedną z najważniejszych zmian jest uruchomienie nowej formy pomocy finansowej dla rolników gospodarujących na terenach objętych normą GAEC 2. Chodzi przede wszystkim o torfowiska oraz inne obszary podmokłe użytkowane rolniczo. Co jeszcze dalej rolnikom da ustawa? 

Wsparcie dla gospodarstw na torfowiskach i terenach podmokłych

Nowe wsparcie będzie realizowane w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej pod nazwą „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”. Wprowadzenie tej formy pomocy stało się możliwe dzięki zmianom w przepisach Unii Europejskiej dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej.

Rolnicy, którzy zdecydują się realizować wymagania wynikające z normy GAEC 2, będą mogli ubiegać się o rekompensaty finansowe. Mają one pokrywać zarówno poniesione koszty, jak i utracone dochody, które mogą wynikać z konieczności prowadzenia gospodarowania w sposób bardziej przyjazny dla środowiska.

Nowelizacja obejmuje także kwestie związane z wieloletnimi zobowiązaniami rolno-środowiskowo-klimatycznymi oraz działaniami zalesieniowymi rozpoczętymi w poprzednich okresach programowania. Od 2026 roku ich finansowanie będzie realizowane ze środków Planu Strategicznego WPR 2023–2027. Co jeszcze rolnicy powinni wiedzieć na temat nowelizacji? 

Zmiany w definicji trwałych użytków zielonych i nowe zasady

Nowe przepisy wprowadzają również zmianę w definicji trwałych użytków zielonych (TUZ). Zgodnie z nowelizacją za takie grunty będą uznawane działki wykorzystywane do uprawy traw lub innych roślin pastewnych, które nie były objęte zmianowaniem przez określony czas. Dotychczas okres ten wynosił co najmniej 5 lat, natomiast po zmianach zostanie wydłużony do 7 lat. W praktyce oznacza to większą elastyczność w gospodarowaniu gruntami. Rolnicy nie będą musieli wykonywać dodatkowych zabiegów agrotechnicznych wyłącznie po to, aby uniknąć zmiany klasyfikacji działki.

Według projektodawców nowe rozwiązanie ma kilka ważnych celów. Po pierwsze ograniczy niepotrzebną orkę, która była wykonywana tylko z powodów formalnych. Po drugie może przyczynić się do lepszej ochrony gleby oraz poprawy zdolności zatrzymywania wody w krajobrazie rolniczym. Po trzecie pozwoli skoncentrować działania ochronne na najbardziej wartościowych przyrodniczo użytkach zielonych.

Jednocześnie przepisy jasno wskazują, że grunty, które już mają status trwałych użytków zielonych, nie utracą go automatycznie po wejściu w życie nowych regulacji. Rolnicy zachowają jednak możliwość zmiany klasyfikacji gruntów z własnej inicjatywy — zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Nowelizacja doprecyzowuje także przepisy dotyczące tzw. warunkowości społecznej, czyli obowiązku przestrzegania prawa pracy przez rolników zatrudniających pracowników. Zmiany mają wyeliminować wątpliwości interpretacyjne i umożliwić prawidłowe stosowanie systemu kar administracyjnych w ramach tego mechanizmu. Szacuje się, że przepisy związane z warunkowością społeczną mogą dotyczyć około 7,5 tysiąca gospodarstw rolnych w Polsce. Mechanizm ten został obowiązkowo wdrożony w państwach członkowskich Unii Europejskiej od 2025 roku.

Nowe regulacje wpisują się w szerszą strategię modernizacji rolnictwa oraz ochrony środowiska w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W praktyce oznacza to, że część gospodarstw będzie mogła liczyć na dodatkowe wsparcie finansowe, jednocześnie realizując działania sprzyjające ochronie gleby, wody oraz cennych ekosystemów rolniczych.