Nie wrzucaj tych liści do kompostownika. Wiosną możesz mieć poważny problem
Jesienne porządki w ogrodzie to dla wielu właścicieli działek okazja do przygotowania naturalnego nawozu na kolejny sezon. Opadające liście, skoszona trawa i resztki roślinne często trafiają bezpośrednio do kompostownika. Okazuje się jednak, że nie wszystkie bioodpady nadają się do takiego wykorzystania. Niektóre mogą spowolnić proces rozkładu, a nawet przyczynić się do rozprzestrzeniania chorób i szkodników. Warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę, zanim zebrane odpady trafią na pryzmę.
Kompostowanie pozwala ograniczyć ilość wyrzucanych śmieci i uzyskać wartościowy nawóz bez konieczności wydawania pieniędzy na gotowe preparaty. Wymaga jednak odpowiedniego doboru składników oraz zapewnienia właściwych warunków rozkładu. Jesienią szczególnie łatwo popełnić błąd, ponieważ w ogrodach gromadzą się duże ilości różnorodnych resztek roślinnych. Niektóre z nich lepiej oddzielić od pozostałego materiału.
Jesień w ogrodzie. Kompostowanie pozwala wykorzystać bioodpady i zaoszczędzić pieniądze
Jesień to okres intensywnych prac porządkowych w ogrodach i na działkach. Opadające z drzew liście, resztki po zbiorach warzyw oraz ostatnie skoszone źdźbła trawy tworzą duże ilości odpadów organicznych. Zamiast wyrzucać je do pojemników na bioodpady, wielu właścicieli nieruchomości decyduje się na samodzielne przygotowanie kompostu, który może zostać wykorzystany podczas kolejnego sezonu ogrodniczego.
Naturalny nawóz powstający w wyniku rozkładu materii organicznej poprawia strukturę gleby, wspomaga zatrzymywanie wilgoci i dostarcza składników odżywczych roślinom. Jego stosowanie może również ograniczyć konieczność kupowania ziemi ogrodniczej oraz niektórych nawozów. Kompostowanie stanowi więc rozwiązanie korzystne zarówno dla środowiska, jak i domowego budżetu.
Nie oznacza to jednak, że każdy materiał pochodzenia roślinnego można bez ograniczeń umieszczać w kompostowniku. Proces rozkładu wymaga odpowiedniej wilgotności, dostępu tlenu oraz zachowania proporcji pomiędzy składnikami bogatymi w węgiel i azot. Zbyt duża ilość jednego rodzaju odpadów może spowolnić pracę mikroorganizmów.
Szczególne znaczenie ma temperatura wewnątrz pryzmy. Przydomowe kompostowniki, zwłaszcza jesienią i zimą, nie zawsze osiągają poziom pozwalający na zniszczenie wszystkich patogenów czy nasion chwastów.
Dlatego przed rozpoczęciem jesiennego kompostowania warto dokładnie przejrzeć zbierane resztki. Niektóre gatunki liści wymagają specjalnego przygotowania, natomiast materiał porażony chorobami lub szkodnikami może stanowić zagrożenie dla przyszłych upraw.
Tych liści lepiej nie wrzucać do kompostownika. Mogą zaszkodzić roślinom
Jak informuje WP Dom, szczególnej ostrożności wymagają liście orzecha włoskiego. Zawierają one juglon, czyli naturalny związek chemiczny, który może ograniczać kiełkowanie i rozwój niektórych roślin. Wrażliwe na jego działanie są między innymi pomidory oraz inne gatunki uprawiane w przydomowych ogrodach.
Nie oznacza to jednak, że liście orzecha są całkowicie niezdatne do kompostowania. Juglon ulega rozkładowi, ale materiał należy odpowiednio długo przekompostować. W przypadku zwykłego przydomowego kompostownika bezpieczniej unikać dodawania dużych ilości takich liści, szczególnie jeśli gotowy nawóz ma trafić do warzywnika.
Kolejną grupą są liście dębu, buka oraz olszy. Ze względu na swoją strukturę i zawartość garbników mogą rozkładać się wolniej niż delikatne liście innych drzew. Wrzucenie dużej ilości nierozdrobnionego materiału do kompostownika może wydłużyć czas przygotowywania nawozu.
Nie trzeba jednak całkowicie rezygnować z ich wykorzystania. Dobrym rozwiązaniem jest wcześniejsze rozdrobnienie liści oraz stopniowe mieszanie ich z innymi odpadami organicznymi. Można również przygotować z nich osobną ziemię liściową.
Szczególną uwagę należy zwrócić na liście kasztanowca zaatakowane przez szrotówka kasztanowcowiaczka. Poczwarki tego szkodnika zimują w opadłych liściach, a wiosną mogą dać początek kolejnemu pokoleniu owadów.
Dlatego porażonych liści nie powinno się wrzucać do zwykłej, otwartej pryzmy. Należy je zebrać i odpowiednio zabezpieczyć, a następnie przekazać do zagospodarowania zgodnie z lokalnymi zasadami. Pozwoli to ograniczyć ryzyko ponownego rozprzestrzenienia się szkodnika.
Zobacz też: Jesienią podlej tym grudnika. Na święta obsypie się kwiatami
Nie tylko liście. Tych odpadów również nie należy dodawać do kompostu
Podczas jesiennych porządków uwagę trzeba zwracać także na pozostałe resztki roślinne. Szczególnie ryzykowne jest dodawanie do przydomowego kompostownika materiału z widocznymi objawami chorób. Chodzi między innymi o porażone pędy pomidorów i ziemniaków, liście róż z czarną plamistością oraz owoce dotknięte brunatną zgnilizną.
W chłodnym kompoście część patogenów może przetrwać, a następnie wraz z gotowym nawozem ponownie trafić do ogrodu. Z tego względu chore resztki roślinne najlepiej oddzielić od zdrowego materiału i przekazać do odpowiedniego zagospodarowania.
Problem mogą stanowić również chwasty, które zdążyły wytworzyć nasiona. Niektóre zachowują zdolność kiełkowania przez długi czas, dlatego wykorzystanie niedojrzałego kompostu może przyczynić się do ich rozsiewania na grządkach. Podobne ryzyko dotyczy roślin rozmnażających się przez kłącza i rozłogi, takich jak perz, powój polny czy podagrycznik.
Ostrożnie należy postępować także z gałązkami iglaków. Materiał ten rozkłada się stosunkowo wolno, dlatego przed kompostowaniem warto go rozdrobnić. Nie należy również wrzucać dużych ilości mokrej trawy w jednej warstwie. Zbity materiał ogranicza dostęp tlenu i może prowadzić do powstawania nieprzyjemnego zapachu.
Najlepszym rozwiązaniem jest mieszanie wilgotnych, zielonych odpadów z suchymi liśćmi, drobnymi gałązkami lub innymi materiałami poprawiającymi przewiewność pryzmy. Warto również kontrolować poziom wilgotności i w razie potrzeby przemieszać zawartość kompostownika.
Właściwe przygotowanie materiału jesienią pozwoli usprawnić jego rozkład i uzyskać nawóz, który w kolejnym sezonie będzie można bezpieczniej wykorzystać do poprawy jakości gleby.
