Składka zdrowotna KRUS w górę. Rolnicy zapłacą więcej, padła konkretna kwota

Rosnące koszty w rolnictwie. System pod presją zmian

Od dłuższego czasu eksperci wskazują, że koszty pracy w rolnictwie systematycznie rosną. Wpływają na to zarówno czynniki krajowe, jak i globalne – inflacja, wzrost płac w gospodarce czy zmieniające się regulacje podatkowo-składkowe. System ubezpieczeń rolniczych, choć odrębny od powszechnego ZUS, nie pozostaje całkowicie odporny na te procesy.

Wielu rolników korzystających z ubezpieczenia w KRUS przez lata podkreślało jego stabilność i przewidywalność. Składki były niższe niż w systemie powszechnym, a mechanizm ich wyliczania opierał się na jasno określonych zasadach. Jednak wraz ze wzrostem przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce zmieniają się także parametry, które wpływają na wysokość części obciążeń.

Warto pamiętać, że w przypadku KRUS nie wszyscy rolnicy płacą składkę w identycznej wysokości. W grę wchodzi m.in. powierzchnia gospodarstwa oraz specyfika prowadzonej działalności. To sprawia, że każda zmiana stawek może mieć zróżnicowane skutki. Czy tym razem będzie podobnie?

Nie wszyscy odczują to tak samo. Kogo dotyczą nowe wyliczenia?

W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się pytania o to, które grupy rolników najmocniej odczują nadchodzące zmiany. System KRUS przewiduje bowiem różne zasady opłacania składki zdrowotnej – w zależności od charakteru gospodarstwa oraz liczby osób w nim pracujących.

Dla większości rolników podstawowe reguły pozostają bez zmian. Składka zdrowotna w KRUS nadal w dużej mierze uzależniona jest od liczby hektarów przeliczeniowych. W przypadku najmniejszych gospodarstw część obciążeń pokrywana jest z budżetu państwa, co oznacza brak bezpośredniej wpłaty ze strony rolnika.

Sytuacja wygląda jednak inaczej w przypadku osób prowadzących tzw. działy specjalne produkcji rolnej oraz domowników i pomocników rolnika. To właśnie ta grupa musi szczególnie uważnie śledzić komunikaty, ponieważ sposób wyliczania ich składki opiera się na innych wskaźnikach – bezpośrednio powiązanych z kondycją całej gospodarki.

Decyzje w tej sprawie nie zapadają w próżni. Podstawą do ustalenia nowych stawek są dane statystyczne publikowane przez Główny Urząd Statystyczny. To one wyznaczają punkt odniesienia dla dalszych kalkulacji. Jak przekłada się to na konkretne kwoty?

Od 1 kwietnia 2026 roku wyższa składka. Oto konkretne kwoty i zasady

Najważniejsza zmiana wejdzie w życie 1 kwietnia 2026 roku. Zgodnie z ogłoszonymi wyliczeniami, miesięczna składka zdrowotna w KRUS dla domowników oraz pomocników rolnika wyniesie 277 zł. To wzrost o około 20 zł miesięcznie w porównaniu z poprzednim rokiem.

Nowa stawka stanowi 9 proc. podstawy wymiaru, która została ustalona na poziomie 33,4 proc. przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Punktem odniesienia są najnowsze dane GUS. Zgodnie z opublikowanymi informacjami, przeciętne miesięczne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2025 roku wyniosło 9228,64 zł – i to właśnie ta kwota posłużyła do wyliczeń.

Zmiana dotyczy przede wszystkim osób nieobjętych systemem składek zależnym od liczby hektarów, czyli:

• domowników rolnika,
• pomocników rolnika,
• osób pracujących w gospodarstwach prowadzących intensywną, specjalistyczną produkcję.

Dla większych gospodarstw, w których zatrudnionych jest kilka osób, łączny wzrost kosztów może być już wyraźnie odczuwalny w skali miesiąca i roku. W praktyce oznacza to konieczność uwzględnienia wyższych wydatków w planowaniu budżetu gospodarstwa.

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podkreśla jednocześnie, że dla większości rolników – szczególnie tych posiadających gospodarstwa do 6 ha przeliczeniowych – zasady pozostają bez zmian, a składka zdrowotna nadal pokrywana jest z budżetu państwa.

Podwyżka wpisuje się w szerszy trend rosnących obciążeń związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W ostatnich latach składki rosły stopniowo, zazwyczaj o kilka procent rocznie. Tegoroczna zmiana – sięgająca około 20 zł miesięcznie – należy jednak do większych korekt w ostatnim czasie.

Rolnicy, zwłaszcza prowadzący specjalistyczne działy produkcji rolnej, coraz częściej wskazują, że kolejne wzrosty kosztów mogą wpływać na rentowność działalności. Z drugiej strony mechanizm podwyżki jest bezpośrednio powiązany z rosnącymi wynagrodzeniami w całej gospodarce, co sprawia, że trudno mówić o całkowitym zaskoczeniu.

Od 1 kwietnia 2026 roku część rolników objętych systemem KRUS zapłaci wyższą składkę zdrowotną. Nowa stawka 277 zł miesięcznie dotyczy przede wszystkim domowników i pomocników rolnika, a jej wysokość wynika ze wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Choć dla wielu gospodarstw zmiana nie będzie rewolucyjna, w przypadku większych podmiotów może oznaczać realny wzrost stałych kosztów prowadzenia działalności.