Tyle naprawdę zarabia polski rolnik. Ta kwota to nie żart

Teoria statystyczna a twarda rzeczywistość

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z września 2025 roku, przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł 5429 zł rocznie. Kwota ta, choć niemal identyczna jak rok wcześniej, kiedy wynosiła 5451 zł, budzi wśród producentów rolnych kontrowersje. 

Podstawowym problemem pozostaje różnica między hektarem fizycznym a przeliczeniowym. Rolnik posiadający 200 ha gruntów o słabej jakości może zostać rozliczony według zaledwie 54 ha przeliczeniowych. W teorii jego miesięczny dochód wynosiłby wówczas ponad 24 tys. zł, jednak koszty uprawy, paliwa i nawozów musi on ponosić na całym, czterokrotnie większym areale. To sprawia, że „papierowe” zyski często mijają się z realną gotówką pozostającą w portfelu po opłaceniu faktur.

Krajobraz po hossie kosztowej

Sytuacja finansowa gospodarstw w 2026 roku jest determinowana przez nożyce cenowe – zjawisko, w którym ceny produktów rolnych w skupach spadają, podczas gdy ceny środków produkcji pozostają na wysokim poziomie. 

W niektórych segmentach, jak chociażby w produkcji zboża, ceny w 2025 roku spadły do poziomów sprzed niemal 20 lat, przy jednoczesnym wzroście kosztów produkcji o 140% w tym samym okresie. Największym obciążeniem dla budżetów są rosnące koszty energii po wzroście opłat dystrybucyjnych od stycznia 2026 roku oraz podniesienie płacy minimalnej do poziomu 4806 zł brutto. 

Choć dynamika wzrostu cen nawozów wyhamowała, ich ceny pozostają o około 74% wyższe niż jeszcze pięć lat temu. W efekcie realna siła nabywcza rolników systematycznie spada mimo nominalnego wzrostu zarobków o 15–20% w ostatnich latach.

Skala ma znaczenie: od mikrogospodarstw do potentatów

Struktura dochodów na wsi jest skrajnie spolaryzowana. Średnia wielkość gospodarstwa w Polsce w 2025 roku wyniosła 11,75 ha, ale różnice regionalne są znaczące – od kilku hektarów w Małopolsce do ponad 34 ha w województwie zachodniopomorskim. Dochody poniżej minimum socjalnego dotyczą aż 35% gospodarstw do 10 ha. Właściciele podmiotów powyżej 50 hektarów zarabiają średnio 2-3 razy więcej niż wynosi średnia krajowa, korzystając z efektu skali. Z kolei w grupie gospodarstw poniżej 2 ha aż 62,5% finansuje działalność bez wsparcia kredytowego. 

Szansą dla mniejszych graczy staje się profesjonalizacja i cyfryzacja, które mogą realnie zoptymalizować koszty i zwiększyć efektywność produkcji, choć precyzyjne określenie skali wzrostu zysków zależy od specyfiki konkretnego gospodarstwa. Wielu rolników liczy także na wyższy limit zwolnienia z VAT, który od 2026 roku ma wynosić 240 tys. zł.