Zwierzęta to zbiorcza nazwa organizmów żywych wielokomórkowych, zdolnych do aktywnego poruszania się, odżywiania przez pobieranie gotowych substancji organicznych, oraz do reagowania na bodźce zewnętrzne.
W klasyfikacji biologicznej zwierzęta tworzą odrębne królestwo, obejmujące zarówno najprostsze bezkręgowce, jak i wysoko rozwinięte ssaki – w tym także człowieka, choć zwykle w ujęciach potocznych homo sapiens wyciągany jest poza nawias tej terminologii.
Zwierzęta pełnią istotną funkcję we wszystkich ekosystemach – biorą udział w obiegu materii i energii, wpływają na równowagę biologiczną, uczestniczą w procesach zapylania, rozprzestrzeniania nasion, a także kontroli populacji innych gatunków. Obecność zwierząt w otoczeniu – zarówno dzikich, jak i udomowionych – jest nieodłącznym elementem funkcjonowania przyrody oraz wszystkich systemów gospodarczych, kulturalnych i społecznych.
Zwierzęta można kategoryzować na wiele sposobów – podstawowym kryterium jest jednak obecność kręgosłupa, na podstawie czego wyróżnia się kręgowce (ssaki, ptaki, ryby, płazy i gady) oraz bezkręgowce (owady, mięczaki, pierścienice, parzydełkowce i wiele innych grup). W dalszej kolejności stosuje się klasyfikacje oparte na środowisku życia, sposobie odżywiania czy trybie rozrodu – i każda z nich daje człowiekowi inny obraz biologicznego zróżnicowania.
W praktyce równie ważny jest podział funkcjonalny – zwierzęta dzikie, domowe, hodowlane, gospodarskie, użytkowe czy towarzyszące – który odpowiada na pytania o sposób ich wykorzystywania przez człowieka. Część z nich, jak na przykład psy czy koty, to zwierzęta pełniące dziś głównie funkcje emocjonalne i społeczne – inne zaś, jak na przykład bydło, trzoda chlewna czy drób, są integralnym elementem produkcji żywności.
Jeszcze inne z kolei, jak na przykład pszczoły, wpływają pośrednio na cały system rolniczy. W tym kontekście można wymieniać także zwierzęta dzikie (w tym ptactwo) i ryby, będące celem polowań i połowów, a także szkodniki – czyli zwierzęta, których obecność (pomimo, że jest niezbędna dla przyrody) jest szkodliwa dla ludzkiego osadnictwa i gospodarki.
Jak już wspomnieliśmy wyżej, zwierzęta odgrywają istotną rolę w gospodarce – zarówno jako bezpośrednie źródło surowców (mięsa, mleka, jaj, wełny, skór, miodu), jak i jako czynniki wspierające produkcję rolną (zapylanie, nawożenie, kontrola szkodników). Ich obecność w łańcuchach produkcyjnych przekłada się na cały system handlu, przetwórstwa, transportu i eksportu – a więc nie tylko na rynek lokalny, ale również globalne bilanse ekonomiczne.
Oprócz funkcji produkcyjnej, zwierzęta pełnią też role użytkowe – w służbach mundurowych, terapii, rekreacji, edukacji i ochronie zdrowia. Istnieją również zwierzęta laboratoryjne, które nadal pozostają ważnym elementem badań biomedycznych – choć fakt ten budzi dziś sporo kontrowersji.
Pokaż więcej
Empatia wobec zwierząt to cecha, którą polskie społeczeństwo wykazuje coraz częściej, zwłaszcza gdy na drodze spotykamy stworzenie potrzebujące natychmiastowej pomocy. Reakcja na widok zagubionego czworonoga wydaje się naturalnym odruchem, jednak granica między domowym pupilem a dzikim mieszkańcem lasu bywa zaskakująco cienka. Historia, która wydarzyła się we wtorkowy wieczór na Warmii i Mazurach, pokazuje, że dobre intencje mogą prowadzić do sytuacji, które wprawiają w osłupienie nawet doświadczonych funkcjonariuszy policji.Granica między empatią a bezpieczeństwem na drodzeDzikie zwierzę przypominające domowego pupilaKobieta zapakowała do samochodu przedstawiciela inwazyjnego gatunku
Podróżujący jedną z najważniejszych tras w Polsce byli świadkami niebezpiecznej sytuacji. Na ruchliwej drodze w okolicach Siedlec, wprost pod koła nadjeżdżających samochodów, z przyczepy wydostał się przewożony ładunek. Nie były to jednak materiały budowlane, lecz żywe stworzenie, które cudem uniknęło śmierci pod kołami innych aut.Jak zabezpieczyć przewożone zwierzęta?Z pojazdu wypadło zwierzęTo może grozić właścicielowi zwierzęcia
W nocy z czwartku na piątek weszła w życie nowelizacja rozporządzenia, która dotknie środowisko łowieckie w Polsce. Zgodnie z zapowiedziami resortu klimatu, lista gatunków łownych została ostatecznie uszczuplona - w ostatecznym rozrachunku wykreślono pięć pozycji. Dla organizacji ekologicznych to historyczne zwycięstwo, dla myśliwych początek końca tradycji. Jakie gatunki zwierząt zyskały prawną ochronę?Myślistwo tradycją, pasją i tworem prawnymNa te zwierzęta polują myśliwiKoniec z polowaniami na te ptaki. Lista gatunków łownych uszczuplona
W polskich lasach pojawia się coś, co dla jednych jest tylko ciekawostką, a dla innych realnym źródłem zarobku. Sezon dopiero się zaczyna, a zainteresowanie rośnie z dnia na dzień, zwłaszcza wśród osób szukających dodatkowych pieniędzy. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że pozornie niewinna pasja może mieć swoje granice. Wystarczy jeden nieostrożny krok, by zamiast zysku pojawiły się konsekwencje.Sezonowy szał i tajemniczy trend, który przyciąga do lasówLasy kuszą, ale nie wszędzie obowiązują te same zasadyPoroże, ceny i przepisy, o których trzeba wiedzieć
Afrykański Pomór Świń (ASF) ponownie postawił w stan gotowości polskie służby i rolników. Ostatnie dni przyniosły znaczące pogorszenie sytuacji epizootycznej w województwie łódzkim. Intensywne działania poszukiwawcze na terenie powiatu piotrkowskiego, prowadzone z udziałem służb weterynaryjnych i żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT), doprowadziły do odnalezienia dzików z pozytywnym wynikiem badań na obecność ASF. Skala zakażenia wymusza szybkie decyzje administracyjne.
Polscy rybacy, zwłaszcza ci prowadzący małoskalowe połowy na Bałtyku, mogą odetchnąć z ulgą. Podczas niedawnego posiedzenia Rady Unii Europejskiej do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), które odbyło się w Brukseli w dniach 11–12 grudnia, polskiej delegacji udało się wywalczyć polityczne porozumienie w sprawie kluczowej dla sektora regulacji.
Polski drób to potężna siła eksportowa, a nasi producenci latami budowali ten rynek. Niestety potwierdzone przypadki Wysoce Zjadliwej Grypy Ptaków (HPAI) na terenie kraju błyskawicznie stały się argumentem dla partnerów handlowych. Pierwsza zareagowała Bośnia i Hercegowina, wprowadzając z początkiem grudnia ostry zakaz eksportu, który uderza w produkcję z regionów objętych restrykcjami.
Powiat piotrkowski, będący kluczowym ośrodkiem polskiej hodowli trzody chlewnej, obejmującym ponad 1000 stad i około 430 tysięcy świń, stoi w obliczu poważnego zagrożenia. W regionie ponownie wykryto ogniska Afrykańskiego Pomoru Świń (ASF), a zakażenia potwierdzono u dzików znalezionych w pobliżu miejsca, w którym wcześniej podrzucono tzw. „dzika zero”. Sytuacja ta jest sygnałem alarmowym dla całego sektora. Wprowadzono radykalne obostrzenia, a śledztwo w sprawie pochodzenia wirusa prowadzą służby specjalne.
Zbliża się nieprzekraczalny termin: do 31 grudnia gospodarstwa hodowlane muszą dostosować infrastrukturę do wymogów programu azotanowego. Brak szczelnych płyt i zbiorników może oznaczać nie tylko mandaty, ale i utratę dopłat. Kto powinien działać natychmiast i jak uniknąć błędów formalnych?
Ptaki, które niegdyś spotkać można było na każdym kroku, dziś zniknęły z większości miast. Ten sygnał, że brakuje im do życia kilku kluczowych, podstawowych rzeczy. Wróbel domowy (Passer domesticus) to ptak niezwykły. Jest niewielki, krępy, o krótkim, stożkowatym dziobie, idealnym do kruszenia ziaren. To gatunek wybitnie synantropijny, co oznacza, że przystosował się do życia blisko człowieka. Był naszym nieodłącznym towarzyszem od wieków, ale ta symbioza zaczęła się psuć.
Znalezienie martwego dzika z Afrykańskim Pomorem Świń (ASF) pod Rozprzą w powiecie piotrkowskim wywołało duży niepokój. Dzik był częściowo oskórowany i wypatroszony, co sugeruje udział człowieka, a jego truchło odnaleziono w sercu zagłębia hodowli trzody chlewnej. W związku z tym sprawa jest traktowana z najwyższą powagą przez służby państwowe. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) spotkał się już z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), analizując możliwość wszczęcia śledztwa w kierunku bioterroryzmu.
Powiat piotrkowski, będący istotnym regionem hodowli trzody chlewnej w Polsce, odnotował przypadek zakażenia wirusem afrykańskiego pomoru świń (ASF). Potwierdzenie obecności wirusa nastąpiło po zbadaniu szczątków dzika znalezionych na terenie gminy Rozprza. Minister Krajewski nie wyklucza, że jest to kolejny przypadek dywersji.
Prezydent Karol Nawrocki podjął dwie kluczowe decyzje, które wywołały skrajne emocje. Pałac Prezydencki ostatecznie przypieczętował los ferm futerkowych, podpisując historyczny zakaz. Jednocześnie głowa państwa powiedziała "nie" przepisom, na które czekały tysiące miłośników czworonogów. Radość z sukcesu miesza się z goryczą i społecznym oburzeniem. Branża futerkowa zareagowała dwojako - jedni dziękują, drudzy grzmią pod adresem prezydenta.
Zając szarak jest od wieków nieodłącznym elementem naszego krajobrazu. Choć wydaje się, że jest go coraz mniej, dzikie zające nie znikają, a jedynie zmieniają swoje przyzwyczajenia. Jak przetrwają zimę i, co najważniejsze, jak rozpoznać ich ukrycie, by nieświadomie nie zniszczyć schronienia w czasie prac polowych?
Wśród potężnych świerków i gęstych jodeł kryje się prawdziwy władca, choć o wadze listu poleconego – to mysikrólik zwyczajny (Regulus regulus), najmniejszy ptak, jaki lata w polskich lasach. Waży tyle, co pięć ziarenek kawy, a mimo to z impetem i gracją prowadzi akrobatyczne łowy. Jak to możliwe, że taki mikroskopijny wojownik jest w stanie przetrwać srogą zimę i co sprawia, że ornitolodzy nazywają go „królem ptaków”?
Zanim jeszcze zniknęły znicze ze sklepowych półek, rybacy rozpoczęli zapisy na wigilijnego karpia. Chętni wpłacają zaliczki już w listopadzie – i od razu łapią się za portfel. Tegoroczne ceny potrafią zaskoczyć nawet stałych bywalców świątecznych stoisk.
Jesień w ogrodzie to nie tylko czas złocących się liści i ostatnich zbiorów. To także okres intensywnych przygotowań do zimy – i to nie tylko dla nas, ale również dla wszelkiej maści szkodników. Wraz ze spadkiem temperatur i kurczącymi się zasobami pożywienia, cała armia nieproszonych gości szuka ciepłego, bezpiecznego i pełnego jedzenia schronienia na nadchodzące, mroźne miesiące. Nasze ogrody, altany, kompostowniki, a wreszcie domy i piwnice stają się dla nich celem numer jeden. Wiele osób, nieświadomie popełniając proste błędy, dosłownie wystawia gryzoniom zaproszenie, którego skutki będą katastrofalne.
Zimowe dokarmianie ptaków to dla wielu Polaków piękna tradycja i gest troski o przyrodę. Mało kto jednak wie, że niewłaściwe dokarmianie może skończyć się interwencją służb i wysoką karą. Choć wydaje się to nieszkodliwe, przepisy nie pozostawiają złudzeń — w niektórych sytuacjach może to być wykroczenie. Warto więc wiedzieć, gdzie i jak karmić, by dobre intencje nie obróciły się przeciwko nam.
Najnowsze doniesienia na temat przerażającej choroby mrożą krew w żyłach. Badacze wiedzą, co ją wywołuje, leki nie istnieją. Zwierzęta zachowują się irracjonalnie, epidemiolodzy z całego świata odczuwają niepokój. Stawia to fundamentalne pytania o mechanizmy kontroli chorób dzikiej fauny i realność zagrożenia dla ludzi.
Dolnośląski Inspektorat Ochrony Zwierząt informuje o interwencji w Nadleśnictwie Jędrzejów. Zdaniem aktywistów, na terenie należącym do Lasów Państwowych, w złych warunkach przetrzymywany był pies. Sprawa budzi kontrowersje, bo dotyczy instytucji publicznej, która powinna dbać o dobrostan zwierząt. Lasy Państwowe wydały oświadczenie.
Kopce na trawniku, zwiędnięte bez powodu rośliny, podkopane grządki… To scenariusz, który każdy ogrodnik zna aż za dobrze. Pierwsza myśl? Szkodnik! Ale czy nornice w ogrodzie to wyłącznie problem, którego trzeba się pozbyć za wszelką cenę? Zanim sięgniemy po radykalne środki, warto spojrzeć na tego małego ssaka z innej perspektywy. Okazuje się, że jego działalność ma dwie strony medalu.
Pierwszy przymrozek ścina trawę, a wiatr hula po pustym polu. Dla hodowcy drobiu to sygnał, że beztroskie lato dobiegło końca. Nadchodzi czas, w którym natura testuje zarówno odporność ptaków, jak i naszą zapobiegliwość. Czy ocieplony kurnik wystarczy, by zapewnić kurom komfort i bezpieczeństwo? Jak wygląda skuteczna ochrona kur zimą, gdy głodne drapieżniki podchodzą coraz bliżej domostw?
Po długich negocjacjach Polska otworzyła kolejny rynek zbytu. Mięso i jego przetwory mogą oficjalnie trafiać na Malediwy. Czy to tylko egzotyczna ciekawostka, czy może sygnał znacznie większej zmiany dla krajowych producentów?
Pojawienie się myszy w domu to sygnał, że domowa przestrzeń przestała być wyłączną domeną mieszkańców. Zanim problem wymknie się spod kontroli, warto wiedzieć, jak skutecznie i z głową przepędzić gryzonie. Co naprawdę działa?
Polski sektor drobiarski otrzymał kolejny cios po tym, jak wrześniowe ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) w województwie warmińsko-mazurskim wywołały natychmiastową reakcję Bośni i Hercegowiny. Kraj ten wprowadził embargo na import polskiego drobiu i produktów pochodnych z tego regionu. Decyzja ta rodzi pytania o konsekwencje dla producentów i zakres wprowadzonych restrykcji.
Zwierzęta pełnią w rolnictwie istotną rolę, przynosząc wiele korzyści gospodarstwom. W Polsce ubezpieczenie zwierząt gospodarskich jest ważnym narzędziem zarządzania ryzykiem, umożliwiającym rolnikom ochronę swoich gospodarstw przed nieprzewidzianymi zdarzeniami, takimi jak choroby, wypadki czy klęski żywiołowe. Wnioski o zwrot już opłaconych składek ubezpieczenia zwierząt można składać jeszcze do 29 września 2025 r. Jakie choroby wskazano na liście, kto może skorzystać z refundacji i jakie są wymagania?
Wydaje się niegroźny, a jednak potrafi w jedną noc zrujnować tygodnie ciężkiej pracy. Inwazja ślimaków to problem, który spędza sen z powiek rolnikom i działkowcom, zwłaszcza po łagodnych zimach i w wilgotnych sezonach. Straty mogą być dotkliwe, a walka z nimi przypomina syzyfową pracę. Czy jesteśmy skazani na chemię, czy może istnieje sposób, by powstrzymać szkody po ślimakach w uprawach w zgodzie z naturą?
Jeszcze niedawno ukraińscy hodowcy zaciskali pasa. Obecnie sytuacja diametralnie się zmienia: eksport żywego bydła z Ukrainy w lipcu sięgnął 1,98 tys. ton, przynosząc dochód w wysokości 4,19 mln USD. Stanowi to wzrost o 62% w porównaniu z poprzednim miesiącem i o 14% w ujęciu rocznym. Ukraina na nowo kusi zagranicznych odbiorców, co budzi pytania o miejsce polskich producentów wołowiny w tej rynkowej układance.