Wsią nazywa się zasiedlony teren, na którym ludność zajmuje się głównie rolnictwem. Nie posiada ona praw miejskich (lub statusu miasta), jest jednak rodzajem miejscowości. Małe wsie posiadają do 100 mieszkańców, średnie do 500 mieszkańców, duże zaś mniej więcej 1000 mieszkańców. Zdarzają się też wsie bardziej zaludnione, choć jest to rzadkość.
Aby wieś mogła otrzymać prawa miejskie, musi spełnić określone warunki. Przede wszystkim musi ona posiadać przynamniej 2 tys. mieszkańców. Dodatkowo, co najmniej 60 proc. z nich musi utrzymywać się z działalności pozarolniczej.
W Polsce obecnie istnieje 43 122 wsi. Najwięcej wsi znajduje się w województwie mazowieckim, natomiast najmniej w województwie opolskim. Największą wsią w Polsce pod względem powierzchni jest wieś Zawoja (100,78 km²), która znajduje się w województwie małopolskim. Najludniejszą zaś wieś stanowi Józefosław z województwa mazowieckiego (14 806 mieszkańców). Najmniejszą wsią pod względem powierzchni jest wieś Sławienko (województwo śląskie), zajmująca jedynie 0,3 km².
Wsie można rozróżnić po ich rodzaju układu przestrzennego. Okolica jest rodzajem wsi, w której osady ustawione są zwarcie wokój placu tworząc kształt pierścienia. Owalica jest podobna do okolicy – różni się jedynie tym, że przez jej środek przebiega rzeka lub jakaś inna przeszkoda. Łańcuchówki zakładane były głównie na terenach górzystych. W tym przypadku domy rozmieszczone są po obu stronach drogi, przebiegającej zazwyczaj wzdłuż rzeki.
Podobne rozmieszczenie domów posiada ulicówka, przez co wyglądem przypomina miejską ulicę. Rzędówka różni się od dwóch poprzedniczek tym, że tu domy rozmieszczone są luźno, zazwyczaj tylko po jednej stronie drogi. Szeregówka swym wyglądem przypomina rzędówkę i łańcuchówkę, jednak w przeciwieństwie do nich ma ciasno ustawione zagrody. Widlica również ma zwartą zabudowę, jednak charakteryzuje się rozwidleniem dróg w ształt litery Y. Wielodrożnica jest dużym typem wsi o nierególarnej zabudowie.
Pokaż więcej
W wielu domach to właśnie ono pracuje częściej, niż się wydaje. Włączasz je odruchowo, nie zastanawiając się nad kosztem ani nad tym, czy istnieje bardziej efektywne rozwiązanie. Dopiero rachunki za prąd skłaniają do pytania, czy codzienny nawyk nie generuje większych wydatków, niż powinien. Coraz więcej osób zaczyna to sprawdzać — i odkrywa, że technologia w kuchni zmieniła się bardziej, niż się wydaje.Ile energii zużywa czajnik elektryczny w skali roku?Czym są systemy natychmiastowego podgrzewania wody?Które urządzenia w domu generują najwyższe rachunki i jak je ograniczyć?
Nowa lodówka do domu na wsi, pralka po remoncie łazienki, a może zabudowa kuchni „pod wymiar” w świeżo kupionym siedlisku? W wielu domach takie zakupy idą w tysiące złotych — i właśnie dlatego część podatników łapie się za głowę, gdy słyszy: to może obniżyć PIT. Ale jest haczyk: to nie jest ulga „za samo kupienie AGD”, tylko element ulgi mieszkaniowej związanej ze sprzedażą nieruchomości.Odliczenie zakupów AGD/mebli/oświetlenia jest możliwe, jeśli są wydatkiem na własne cele mieszkaniowe w ramach ulgi mieszkaniowejWarunek kluczowy: sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat i wydanie przychodu na cele mieszkaniowe w 3 lata od końca roku sprzedażyUlgę rozlicza się w PIT-39, a podstawą są faktury/rachunki na podatnika oraz zakupy z katalogu zaakceptowanego w interpretacji MF
Główny Inspektorat Weterynarii potwierdził kolejne ognisko choroby niebieskiego języka (BT) w Polsce – tym razem w dużym stadzie bydła na Opolszczyźnie, liczącym 1049 sztuk. Materiał genetyczny wirusa serotypu 3 (BTV-3) wykryto u dwóch zwierząt, podobnie jak w poprzednich przypadkach w 2026 roku. Choć sytuacja wymaga zachowania szczególnej ostrożności przez hodowców, nie prowadzi do zmian w obowiązujących już strefach ograniczeń.Nowe ognisko choroby niebieskiego języka na Opolszczyźnie – szczegóły i skala zagrożeniaSerotyp BTV-3 i jego znaczenie dla stref ograniczeń w hodowli bydłaPraktyczne konsekwencje dla hodowców i odpowiedź na najczęstsze pytania
W niedzielę wieczorem w Cieninie Zabornym w powiecie słupeckim wybuchł pożar dużej hali magazynowej wypełnionej zbożem. Do walki z żywiołem skierowano 23 zastępy straży pożarnej, a opanowanie ognia zajęło kilka godzin. Choć pożar udało się ugasić dopiero po północy, prace rozbiórkowe i dogaszanie trwają nadal, a zdarzenie podkreśla wyzwania związane z bezpieczeństwem w magazynach rolniczych.Gigantyczny pożar hali ze zbożem w Cieninie Zabornym i wyzwania akcji gaśniczejCharakterystyka pożarów materiałów sypkich i etapy działań straży pożarnejPożary w rolnictwie – kontekst, prewencja i śledztwo w sprawie przyczyn
Zmiany w przepisach samorządowych wchodzą w życie już wkrótce i dotkną każdej gminy w Polsce. Nowe regulacje porządkują kwestie odpowiedzialności i bezpieczeństwa osób pełniących jedną z najbliższych mieszkańcom funkcji publicznych.Obowiązkowe ubezpieczenia sołtysów – co dokładnie zmienia nowe prawoZakres ochrony OC i NNW w praktyce oraz najważniejsze ograniczeniaKoszty dla gmin i realne skutki dla sołtysów oraz mieszkańców wsi
Właściciele domów na terenach wiejskich w Polsce stoją w obliczu nowego zestawu obowiązków, które wynikają z przygotowywanego projektu ustawy o produkcji rolnej i funkcji produkcyjnej wsi. Zmiany mają chronić rolników i uporządkować zasady życia na wsi w relacji między działalnością rolniczą a mieszkaniową. Rząd pracuje nad ustawą o funkcji produkcyjnej wsiCo ustawa oznacza w praktyce?Krajewski zabrał głos w sprawie Mercosur
Nad Europą w nadchodzących dniach rozpocznie się gwałtowny epizod pogodowy – potężny cyklon Leonardo nadciąga znad Atlantyku, zapowiadając intensywne wichury, sztormy i zakłócenia pogodowe. To zaledwie początek dynamicznych zmian, jakie mogą wpłynąć zarówno na kraje zachodniej części kontynentu, jak i dalsze warunki pogodowe w Europie Środkowej oraz Polsce.Cyklon Leonardo – jak wpłynie na pogodę w Europie?Czego spodziewać się w Polsce?Skutki wichury i zagrożenia
Raporty Głównego Urzędu Statystycznego są bezlitosne: polscy rolnicy się starzeją, a następców brakuje. Zjawisko to, określane mianem "wymierania wsi", staje się jednym z największych wyzwań dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Mimo miliardów płynących z Brukseli i Warszawy, młodzi ludzie coraz częściej wybierają życie w mieście, zostawiając ojcowiznę bez spadkobierców.Miliardy na zachętę. Czy premie dla młodych to pułapka?Walka o każdy hektar. Ziemi ubywa, a ceny szybująRozczarowujące dane GUS. Polska wieś siwieje
Przeprowadzka na wieś to nie tylko sielskie widoki, lecz także ryk ciągnika o świcie i zapach obornika. Dla wielu nowych mieszkańców to szok, który kończy się w sądzie. Ministerstwo Rolnictwa chce przeciąć te spory nową ustawą o ochronie funkcji produkcyjnej wsi. Sprawdzamy, jakie zmiany czekają wieś w 2026 roku oraz co z widmem taniej żywności z Ameryki Południowej.Wieś to nie skansen. Zasady nowego prawaRewolucja w prawie
Wielu gospodarzy z niecierpliwością wyczekuje przelewów z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), jednak w ferworze codziennych obowiązków łatwo przeoczyć kluczowy termin. Choć wydaje się, że czasu jest pod dostatkiem, zegar tyka nieubłaganie – dokumenty muszą trafić do urzędników najpóźniej do 31 stycznia. Brak reakcji w tym terminie może mieć opłakane skutki dla portfela.Czasu jest coraz mniej. Urzędnicy przypominają o terminachSprawozdanie do ARiMR - dokumenty należy złożyć najpóźniej 31 styczniaCo grozi spóźnialskim? Konsekwencje mogą zaboleć
Czy sąsiedztwo nowoczesnego osiedla musi oznaczać koniec tradycyjnej hodowli? Wielu gospodarzy w Polsce drży na myśl o deweloperach wykupujących grunty za płotem, obawiając się skarg na zapachy czy hałas maszyn. Tym razem jednak karta się odwróciła. Precedensowy wyrok sądu, w którym rolnik wygrał batalię z wielką inwestycją mieszkaniową, daje jasny sygnał: wieś to przede wszystkim miejsce produkcji żywności.Betonowa dżungla kontra zapach oboryRolnik postawił się inwestorowi. Zagrożono mu karami finansowymiDeweloper chciał bloków, sąd powiedział “nie”
W obliczu narastających konfliktów przestrzennych na linii rolnictwo-osadnictwo mieszkaniowe, Ministerstwo Rolnictwa podejmuje kroki legislacyjne mające na celu sformalizowanie priorytetu produkcji żywności na obszarach wiejskich. Nowe regulacje mają nie tylko chronić istniejące gospodarstwa przed presją urbanizacyjną, ale również wprowadzić jasne zasady współistnienia, które będą wymagały od nowych mieszkańców pełnej akceptacji specyfiki pracy rolnika.
Choć kalendarzowa zima kojarzy się rolnikom i ogrodnikom głównie z czasem serwisowania maszyn i planowania zasiewów, ziemia wcale nie musi zapaść w głęboki sen. Okazuje się, że przy sprzyjającej aurze „martwy sezon” to pojęcie względne. Czy istnieją rośliny, które nie tylko wytrzymają ujemne temperatury, ale wręcz potrzebują chłodu, by pokazać swoje prawdziwe oblicze? Wybraliśmy trzy gatunki, które odmienią twój ogród, gdy wszystko inne wokół szarzeje.Czy zimowe sadzenie w ogóle ma sens?Rośliny sadzone zimą. Trzej wielbiciele mrozuJak zadbać o rośliny zimą?
Hodowla kur w Polsce przeżywa swój renesans, a media społecznościowe coraz częściej stają się platformą wymiany doświadczeń. Ostatnie nagranie, które błyskawicznie obiegło sieć, wywołało lawinę komentarzy i podzieliło internautów. Posiłek tam ukazany przypomina danie z restauracji, a nie typową paszę gospodarczą. Wiadomo, co się w nim znalazło.Polska przoduje w produkcji drobiuWymagająca hodowla kur na mrozieTym nakarmiła kury, w sieci poruszenie
Sezon grzewczy w Polsce niezmiennie wiąże się z gorączkowym poszukiwaniem oszczędności, a drewno opałowe pozostaje ważnym paliwem w wielu gospodarstwach domowych. Niewłaściwe zabezpieczenie surowca przed warunkami atmosferycznymi może drastycznie obniżyć jego efektywność i podnieść koszty. Warto wiedzieć, czego należy unikać.Polacy korzystają z tej formy opałuTego nie wolno robić z drewnem opałowymTak zabezpieczysz drewno opałowe
Zima w Polsce to czas beztroskich zabaw na śniegu, ale statystyki służb ratunkowych każdego roku weryfikują nasze poczucie bezpieczeństwa. Tradycyjny kulig, kojarzony z sielanką i dzwonkami coraz częściej zmienia się w dramat. Tak stało się w Wielkopolsce, gdzie rodzinna przejażdżka za ciągnikiem rolniczym zakończyła się interwencją śmigłowca LPR.Kuligi z długą tradycją w PolsceTakie kuligi mogą być niebezpieczneTragiczny wypadek podczas kuligu
Marzenie o własnym domu z ogrodem dla wielu Polaków kończy się dopiero na linii ogrodzenia. Przez lata wyznaczenie terytorium było kwestią priorytetową, a płot miał chronić prywatność. Jednak najnowsze regulacje oraz mogą być zimnym prysznicem dla inwestorów planujących zamienić swoją posesję w niedostępną twierdzę. Te ogrodzenia są zakazane.Polacy chętnie się ogradzająW tym przypadku to samowola budowlanaNowe regulacje mówią jasno, takie ogrodzenie jest zakazane
Jakość życia w danym regionie jest wypadkową wielu czynników, jednak jednym z najbardziej wymiernych wskaźników potencjału rozwojowego jest zamożność lokalnych samorządów. Pismo Samorządu Terytorialnego "Wspólnota" opublikowało zestawienie, które rzuca światło na kondycję finansową polskich miast, gmin i województw w 2024 roku. Okazuje się, że w Polsce istnieją miejsca, których budżety per capita wielokrotnie przewyższają dochody stolicy, a kluczem do sukcesu często okazuje się nie wielkość miasta, lecz specyfika lokalnego przemysłu lub turystyki. Wrażenie robi szczególnie “polski Kuwejt”, jak określana jest najbogatsza gmina wiejska na terenie Polski.Dominacja Mazowsza i finansowa potęga stolicyTurystyczne kurorty i przemysłowe ośrodki w czołówceWiejski rekordzista, który zawstydza metropolie. Tajemnica "polskiego Kuwejtu"
To, co wydaje się słuszną polityką środowiskową, dla jednych może być „gwoździem do trumny” dla całego sektora. Kwestia dostosowania rolnictwa do unijnych norm czystości budzi gigantyczne emocje, a najnowsze wyliczenia ekonomistów nie pozostawiają złudzeń.
Polska wieś mierzy się z najpoważniejszymi problemami od lat. Choć nie widać tego na sklepowych półkach, gdzie ceny żywności pozostają wysokie, w gospodarstwach rolnych narasta fala niepokoju. Co stoi za tym głębokim kryzysem?
Austriacki Unimarkt wycofuje się z rynku i wystawia wszystkie sklepy na sprzedaż. Dla dziesiątek wiosek to dramat, bo w wielu przypadkach był to jedyny punkt codziennych zakupów. Pierwszą partię 23 placówek przejmie sieć SPAR, ratując dostęp do pieczywa i mleka w najmniejszych miejscowościach.
Zarobki osób sprawujących funkcje publiczne niezmiennie pozostają w centrum zainteresowania. Wiele osób zastanawia się, ile zarabia sołtys – kluczowa postać w lokalnej administracji, która odpowiada za organizację życia na wsi i ma bezpośredni kontakt z jej mieszkańcami. Wokół wynagrodzenia i uprawnień sołtysów narosło wiele mitów, jednak rzeczywistość bywa mniej atrakcyjna, niż mogłoby się wydawać.
Sezon grzewczy to coroczny test dla naszych portfeli. Kaloryfery robią się gorące, a w skrzynce lądują rachunki, od których robi się zimno. Patrzymy na liczniki i mamy wrażenie, że pieniądze dosłownie ulatują kominem. Czy jesteśmy skazani na tę kosztowną walkę z chłodem? Niekoniecznie. Skuteczne zatrzymanie ciepła w domu to nie zawsze kwestia generalnego remontu i ogromnych inwestycji – czasem wystarczy kilka sprytnych ruchów.
Kryzys goni kryzys. Przymrozki zniszczyły sady, ulewy zalały pola, a ceny zbóż wciąż nie pozwalają na godziwy zarobek. Rolnicy od miesięcy zadają jedno pytanie: gdzie jest realne wsparcie? Podczas wizyty w Płocku minister rolnictwa Stefan Krajewski złożył szereg konkretnych deklaracji. To obietnice setek milionów złotych.
W jednym z gospodarstw rolniczych wybuchł pożar, który szybko rozprzestrzeniał się po terenie zabudowań gospodarczych. Zagrożenie było duże, ponieważ ogień mógł w krótkim czasie objąć kolejne budynki i zagrozić zwierzętom oraz sprzętowi. To ostatni z serii dramatycznych pożarów, które w ostatnim czasie dotknęły lokalnych rolników.
W ciągu pierwszych trzech dni po zaprzysiężeniu prezydent Karol Nawrocki przedstawił trzy projekty ustaw. Obok aktów dotyczących budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz prawa podatkowego pojawiła się także propozycja dla polskiej wsi. Dysponujemy już pełną treścią projektu, który – choć niewielki – w ocenie prezydenta będzie miał znaczący wpływ na sytuację polskich rolników.
Lato potrafi być piękne, ale wystarczy, że do mieszkania wpadnie chmara drobnych, czarnych owadów, a sielanka zamienia się w nerwowe machanie rękami. Meszki w domu pojawiają się nagle, gryzą boleśnie i potrafią zmienić spokojny wieczór przy otwartym oknie w prawdziwy pokaz cierpliwości. Czy można z nimi wygrać, zanim zupełnie przejmą salon i sypialnię?
Przez lata mówiło się, że pszenica „już tańsza nie będzie”. Początek sierpnia 2025 roku udowadnia jednak, że rynek potrafi zaskoczyć nawet weteranów branży zbożowej. W wielu punktach skupu tona ziarna kosztuje dziś mniej niż 800 zł, a rolnicy, patrząc na rosnące hałdy niesprzedanego plonu, zadają sobie pytanie: skąd ta zapaść i czy ceny odbiją jesienią?