Wsią nazywa się zasiedlony teren, na którym ludność zajmuje się głównie rolnictwem. Nie posiada ona praw miejskich (lub statusu miasta), jest jednak rodzajem miejscowości. Małe wsie posiadają do 100 mieszkańców, średnie do 500 mieszkańców, duże zaś mniej więcej 1000 mieszkańców. Zdarzają się też wsie bardziej zaludnione, choć jest to rzadkość.
Aby wieś mogła otrzymać prawa miejskie, musi spełnić określone warunki. Przede wszystkim musi ona posiadać przynamniej 2 tys. mieszkańców. Dodatkowo, co najmniej 60 proc. z nich musi utrzymywać się z działalności pozarolniczej.
W Polsce obecnie istnieje 43 122 wsi. Najwięcej wsi znajduje się w województwie mazowieckim, natomiast najmniej w województwie opolskim. Największą wsią w Polsce pod względem powierzchni jest wieś Zawoja (100,78 km²), która znajduje się w województwie małopolskim. Najludniejszą zaś wieś stanowi Józefosław z województwa mazowieckiego (14 806 mieszkańców). Najmniejszą wsią pod względem powierzchni jest wieś Sławienko (województwo śląskie), zajmująca jedynie 0,3 km².
Wsie można rozróżnić po ich rodzaju układu przestrzennego. Okolica jest rodzajem wsi, w której osady ustawione są zwarcie wokój placu tworząc kształt pierścienia. Owalica jest podobna do okolicy – różni się jedynie tym, że przez jej środek przebiega rzeka lub jakaś inna przeszkoda. Łańcuchówki zakładane były głównie na terenach górzystych. W tym przypadku domy rozmieszczone są po obu stronach drogi, przebiegającej zazwyczaj wzdłuż rzeki.
Podobne rozmieszczenie domów posiada ulicówka, przez co wyglądem przypomina miejską ulicę. Rzędówka różni się od dwóch poprzedniczek tym, że tu domy rozmieszczone są luźno, zazwyczaj tylko po jednej stronie drogi. Szeregówka swym wyglądem przypomina rzędówkę i łańcuchówkę, jednak w przeciwieństwie do nich ma ciasno ustawione zagrody. Widlica również ma zwartą zabudowę, jednak charakteryzuje się rozwidleniem dróg w ształt litery Y. Wielodrożnica jest dużym typem wsi o nierególarnej zabudowie.
Pokaż więcej
Spokojne, sobotnie popołudnie w gminie Terespol na Lubelszczyźnie przerwała tragiczna informacja z jednego z okolicznych lasów. W wyniku dramatycznego zdarzenia życie stracił 70-letni mężczyzna. Na miejscu pracowały służby ratunkowe oraz policja, a szczegółowe okoliczności wypadku wyjaśniane są pod nadzorem prokuratury.Dramat podczas prac w lesie. Życia mężczyzny nie udało się uratowaćŚledztwo w toku. Służby wyjaśniają okoliczności tragediiTa praca nie wybacza błędów. Bezpieczeństwo musi być priorytetem
Kopce pojawiają się z dnia na dzień, a trawnik zaczyna przypominać pole minowe. Choć kret jest pod ochroną i nie można go zabijać, istnieją skuteczne sposoby, by zmusić go do przeprowadzki. Kluczem jest wykorzystanie jego wyjątkowo czułego węchu i wrażliwości na wibracje.Co naprawdę odstrasza krety?Które metody działają najszybciej?Czego nie wolno robić, by nie złamać prawa?
Roztopy i intensywne opady stawiają wielu rolników w niezwykle trudnej sytuacji. Zalane pola, zastoiska wody i ryzyko zniszczenia upraw sprawiają, że prace polowe mogą zostać opóźnione nawet o kilka tygodni, a w skrajnych przypadkach o całe miesiące.Roztopy zalewają pola. Rolnicy mówią wprost: „sytuacja jest dramatyczna”Woda zalewa uprawy, sezon stoi pod znakiem zapytaniaNadzieja w pogodzie. Ciepła aura może uratować sytuację
Wiosna to kluczowy czas dla wszystkich posiadaczy trawników. To wtedy mech, który przez zimę rozwijał się w wilgotnej i zacienionej glebie, zaczyna dominować nad trawą. Na wielu posesjach pojawiają się zielone, śliskie kępy, które nie tylko szpecą trawnik, ale mogą też utrudniać codzienne użytkowanie ogrodu. Wczesna interwencja, nawet już w marcu może sprawić, że mech w sezonie nie wróci. Zamiast czekać do pełni wiosny, warto zadbać o jego kondycję już teraz.Dlaczego mech pojawia się w ogrodzie? Oto prawdziwa przyczynaBłyskawiczny sposób na usunięcie mchu w 24 godzinyJak raz na dobre rozprawić się z mchem
Wraz ze zbliżającą się wiosną warto wiedzieć, które rośliny w ogrodzie mogą sprzyjać obecności kleszczy. Odpowiednie zaplanowanie nasadzeń i unikanie gęstej, wilgotnej roślinności ma znaczenie dla bezpieczeństwa domowników oraz zwierząt, które najczęściej mają kontakt z przydomową zielenią.W tych warunkach kleszcze czują się najlepiejTe rośliny w ogrodzie to raj dla kleszczyProste zmiany w ogrodzie, które ograniczą obecność kleszczy
Skrajne zaniedbania w gospodarstwie w gminie Krypno wstrząsnęły służbami i opinią publiczną. Śledczy ustalili, że ponad 20 krów było przetrzymywanych bez wody i paszy, a część zwierząt stała we własnych odchodach. 50-letni właściciel usłyszał zarzuty znęcania się nad zwierzętami.Dramat zwierząt wyszedł na jaw po interwencji służbWrośnięte łańcuchy i brak jedzenia. Dramatyczny stan krów50-latek usłyszał zarzuty znęcania się nad zwierzętami
Decyzja zapadła zaledwie dzień po wyroku Sądu Najwyższego USA, który zakwestionował podstawę prawną wcześniejszych taryf. Administracja nie zwlekała z reakcją. W grze są dziesiątki miliardów dolarów, możliwe zwroty dla importerów i ryzyko kolejnych sporów sądowych. Rynki finansowe analizują skalę skutków.Dlaczego Sąd Najwyższy unieważnił wcześniejsze cła?Na jakiej podstawie prawnej administracja wprowadza nowe 15-proc. taryfy?Co to oznacza dla UE, Polski i kursu dolara?
Na śniegu w polskich lasach znów pojawiły się charakterystyczne, ciemne skupiska tysięcy drobnych organizmów. Zjawisko, które bywa określane jako „żywy śnieg”, to efekt masowej aktywności pcheł śnieżnych, czyli skoczogonków. Choć ich widok może zaskakiwać, leśnicy podkreślają, że to naturalny sygnał zmian sezonowych i element prawidłowego funkcjonowania ekosystemu.W polskich lasach pojawiły się chmary tysięcy organizmówCzym są pchły śnieżne?Ważna rola w glebie. Jedne z najstarszych organizmów lądowych
Coraz więcej właścicieli nieruchomości w Polsce zaczyna dostrzegać, że słupy energetyczne, linie wysokiego napięcia lub inna infrastruktura przesyłowa, które stoją na ich działkach od lat, mogą być podstawą do uzyskania pieniężnej rekompensaty od przedsiębiorstwa energetycznego. Dzieje się tak przede wszystkim wtedy, gdy sprzęt energetyczny został posadowiony bez formalnej umowy albo wpisu prawnego. Nowe interpretacje prawne oraz orzecznictwo otwierają drogę do poważnych roszczeń, nawet za lata bezumownego korzystania z gruntu.Słup stoi bez umowy? To może oznaczać wysoką wypłatęNie każdy o tym wie. Komu należy się odszkodowanie?Czas działa na niekorzyść. Te terminy mogą zdecydować o odszkodowaniu
Od blisko trzech lat Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wypłaca świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Prezes KRUS przekazał właśnie najnowsze informacje na temat „Sołtysowego”.Czym jest „Sołtysowe”?Jak ubiegać się o świadczenie?Tyle od marca wyniesie „Sołtysowe”
W wielu domach to właśnie ono pracuje częściej, niż się wydaje. Włączasz je odruchowo, nie zastanawiając się nad kosztem ani nad tym, czy istnieje bardziej efektywne rozwiązanie. Dopiero rachunki za prąd skłaniają do pytania, czy codzienny nawyk nie generuje większych wydatków, niż powinien. Coraz więcej osób zaczyna to sprawdzać — i odkrywa, że technologia w kuchni zmieniła się bardziej, niż się wydaje.Ile energii zużywa czajnik elektryczny w skali roku?Czym są systemy natychmiastowego podgrzewania wody?Które urządzenia w domu generują najwyższe rachunki i jak je ograniczyć?
Nowa lodówka do domu na wsi, pralka po remoncie łazienki, a może zabudowa kuchni „pod wymiar” w świeżo kupionym siedlisku? W wielu domach takie zakupy idą w tysiące złotych — i właśnie dlatego część podatników łapie się za głowę, gdy słyszy: to może obniżyć PIT. Ale jest haczyk: to nie jest ulga „za samo kupienie AGD”, tylko element ulgi mieszkaniowej związanej ze sprzedażą nieruchomości.Odliczenie zakupów AGD/mebli/oświetlenia jest możliwe, jeśli są wydatkiem na własne cele mieszkaniowe w ramach ulgi mieszkaniowejWarunek kluczowy: sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat i wydanie przychodu na cele mieszkaniowe w 3 lata od końca roku sprzedażyUlgę rozlicza się w PIT-39, a podstawą są faktury/rachunki na podatnika oraz zakupy z katalogu zaakceptowanego w interpretacji MF
Główny Inspektorat Weterynarii potwierdził kolejne ognisko choroby niebieskiego języka (BT) w Polsce – tym razem w dużym stadzie bydła na Opolszczyźnie, liczącym 1049 sztuk. Materiał genetyczny wirusa serotypu 3 (BTV-3) wykryto u dwóch zwierząt, podobnie jak w poprzednich przypadkach w 2026 roku. Choć sytuacja wymaga zachowania szczególnej ostrożności przez hodowców, nie prowadzi do zmian w obowiązujących już strefach ograniczeń.Nowe ognisko choroby niebieskiego języka na Opolszczyźnie – szczegóły i skala zagrożeniaSerotyp BTV-3 i jego znaczenie dla stref ograniczeń w hodowli bydłaPraktyczne konsekwencje dla hodowców i odpowiedź na najczęstsze pytania
W niedzielę wieczorem w Cieninie Zabornym w powiecie słupeckim wybuchł pożar dużej hali magazynowej wypełnionej zbożem. Do walki z żywiołem skierowano 23 zastępy straży pożarnej, a opanowanie ognia zajęło kilka godzin. Choć pożar udało się ugasić dopiero po północy, prace rozbiórkowe i dogaszanie trwają nadal, a zdarzenie podkreśla wyzwania związane z bezpieczeństwem w magazynach rolniczych.Gigantyczny pożar hali ze zbożem w Cieninie Zabornym i wyzwania akcji gaśniczejCharakterystyka pożarów materiałów sypkich i etapy działań straży pożarnejPożary w rolnictwie – kontekst, prewencja i śledztwo w sprawie przyczyn
Zmiany w przepisach samorządowych wchodzą w życie już wkrótce i dotkną każdej gminy w Polsce. Nowe regulacje porządkują kwestie odpowiedzialności i bezpieczeństwa osób pełniących jedną z najbliższych mieszkańcom funkcji publicznych.Obowiązkowe ubezpieczenia sołtysów – co dokładnie zmienia nowe prawoZakres ochrony OC i NNW w praktyce oraz najważniejsze ograniczeniaKoszty dla gmin i realne skutki dla sołtysów oraz mieszkańców wsi
Właściciele domów na terenach wiejskich w Polsce stoją w obliczu nowego zestawu obowiązków, które wynikają z przygotowywanego projektu ustawy o produkcji rolnej i funkcji produkcyjnej wsi. Zmiany mają chronić rolników i uporządkować zasady życia na wsi w relacji między działalnością rolniczą a mieszkaniową. Rząd pracuje nad ustawą o funkcji produkcyjnej wsiCo ustawa oznacza w praktyce?Krajewski zabrał głos w sprawie Mercosur
Nad Europą w nadchodzących dniach rozpocznie się gwałtowny epizod pogodowy – potężny cyklon Leonardo nadciąga znad Atlantyku, zapowiadając intensywne wichury, sztormy i zakłócenia pogodowe. To zaledwie początek dynamicznych zmian, jakie mogą wpłynąć zarówno na kraje zachodniej części kontynentu, jak i dalsze warunki pogodowe w Europie Środkowej oraz Polsce.Cyklon Leonardo – jak wpłynie na pogodę w Europie?Czego spodziewać się w Polsce?Skutki wichury i zagrożenia
Raporty Głównego Urzędu Statystycznego są bezlitosne: polscy rolnicy się starzeją, a następców brakuje. Zjawisko to, określane mianem "wymierania wsi", staje się jednym z największych wyzwań dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Mimo miliardów płynących z Brukseli i Warszawy, młodzi ludzie coraz częściej wybierają życie w mieście, zostawiając ojcowiznę bez spadkobierców.Miliardy na zachętę. Czy premie dla młodych to pułapka?Walka o każdy hektar. Ziemi ubywa, a ceny szybująRozczarowujące dane GUS. Polska wieś siwieje
Przeprowadzka na wieś to nie tylko sielskie widoki, lecz także ryk ciągnika o świcie i zapach obornika. Dla wielu nowych mieszkańców to szok, który kończy się w sądzie. Ministerstwo Rolnictwa chce przeciąć te spory nową ustawą o ochronie funkcji produkcyjnej wsi. Sprawdzamy, jakie zmiany czekają wieś w 2026 roku oraz co z widmem taniej żywności z Ameryki Południowej.Wieś to nie skansen. Zasady nowego prawaRewolucja w prawie
Wielu gospodarzy z niecierpliwością wyczekuje przelewów z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), jednak w ferworze codziennych obowiązków łatwo przeoczyć kluczowy termin. Choć wydaje się, że czasu jest pod dostatkiem, zegar tyka nieubłaganie – dokumenty muszą trafić do urzędników najpóźniej do 31 stycznia. Brak reakcji w tym terminie może mieć opłakane skutki dla portfela.Czasu jest coraz mniej. Urzędnicy przypominają o terminachSprawozdanie do ARiMR - dokumenty należy złożyć najpóźniej 31 styczniaCo grozi spóźnialskim? Konsekwencje mogą zaboleć
Czy sąsiedztwo nowoczesnego osiedla musi oznaczać koniec tradycyjnej hodowli? Wielu gospodarzy w Polsce drży na myśl o deweloperach wykupujących grunty za płotem, obawiając się skarg na zapachy czy hałas maszyn. Tym razem jednak karta się odwróciła. Precedensowy wyrok sądu, w którym rolnik wygrał batalię z wielką inwestycją mieszkaniową, daje jasny sygnał: wieś to przede wszystkim miejsce produkcji żywności.Betonowa dżungla kontra zapach oboryRolnik postawił się inwestorowi. Zagrożono mu karami finansowymiDeweloper chciał bloków, sąd powiedział “nie”
W obliczu narastających konfliktów przestrzennych na linii rolnictwo-osadnictwo mieszkaniowe, Ministerstwo Rolnictwa podejmuje kroki legislacyjne mające na celu sformalizowanie priorytetu produkcji żywności na obszarach wiejskich. Nowe regulacje mają nie tylko chronić istniejące gospodarstwa przed presją urbanizacyjną, ale również wprowadzić jasne zasady współistnienia, które będą wymagały od nowych mieszkańców pełnej akceptacji specyfiki pracy rolnika.
Choć kalendarzowa zima kojarzy się rolnikom i ogrodnikom głównie z czasem serwisowania maszyn i planowania zasiewów, ziemia wcale nie musi zapaść w głęboki sen. Okazuje się, że przy sprzyjającej aurze „martwy sezon” to pojęcie względne. Czy istnieją rośliny, które nie tylko wytrzymają ujemne temperatury, ale wręcz potrzebują chłodu, by pokazać swoje prawdziwe oblicze? Wybraliśmy trzy gatunki, które odmienią twój ogród, gdy wszystko inne wokół szarzeje.Czy zimowe sadzenie w ogóle ma sens?Rośliny sadzone zimą. Trzej wielbiciele mrozuJak zadbać o rośliny zimą?
Hodowla kur w Polsce przeżywa swój renesans, a media społecznościowe coraz częściej stają się platformą wymiany doświadczeń. Ostatnie nagranie, które błyskawicznie obiegło sieć, wywołało lawinę komentarzy i podzieliło internautów. Posiłek tam ukazany przypomina danie z restauracji, a nie typową paszę gospodarczą. Wiadomo, co się w nim znalazło.Polska przoduje w produkcji drobiuWymagająca hodowla kur na mrozieTym nakarmiła kury, w sieci poruszenie
Sezon grzewczy w Polsce niezmiennie wiąże się z gorączkowym poszukiwaniem oszczędności, a drewno opałowe pozostaje ważnym paliwem w wielu gospodarstwach domowych. Niewłaściwe zabezpieczenie surowca przed warunkami atmosferycznymi może drastycznie obniżyć jego efektywność i podnieść koszty. Warto wiedzieć, czego należy unikać.Polacy korzystają z tej formy opałuTego nie wolno robić z drewnem opałowymTak zabezpieczysz drewno opałowe
Zima w Polsce to czas beztroskich zabaw na śniegu, ale statystyki służb ratunkowych każdego roku weryfikują nasze poczucie bezpieczeństwa. Tradycyjny kulig, kojarzony z sielanką i dzwonkami coraz częściej zmienia się w dramat. Tak stało się w Wielkopolsce, gdzie rodzinna przejażdżka za ciągnikiem rolniczym zakończyła się interwencją śmigłowca LPR.Kuligi z długą tradycją w PolsceTakie kuligi mogą być niebezpieczneTragiczny wypadek podczas kuligu
Marzenie o własnym domu z ogrodem dla wielu Polaków kończy się dopiero na linii ogrodzenia. Przez lata wyznaczenie terytorium było kwestią priorytetową, a płot miał chronić prywatność. Jednak najnowsze regulacje oraz mogą być zimnym prysznicem dla inwestorów planujących zamienić swoją posesję w niedostępną twierdzę. Te ogrodzenia są zakazane.Polacy chętnie się ogradzająW tym przypadku to samowola budowlanaNowe regulacje mówią jasno, takie ogrodzenie jest zakazane
Jakość życia w danym regionie jest wypadkową wielu czynników, jednak jednym z najbardziej wymiernych wskaźników potencjału rozwojowego jest zamożność lokalnych samorządów. Pismo Samorządu Terytorialnego "Wspólnota" opublikowało zestawienie, które rzuca światło na kondycję finansową polskich miast, gmin i województw w 2024 roku. Okazuje się, że w Polsce istnieją miejsca, których budżety per capita wielokrotnie przewyższają dochody stolicy, a kluczem do sukcesu często okazuje się nie wielkość miasta, lecz specyfika lokalnego przemysłu lub turystyki. Wrażenie robi szczególnie “polski Kuwejt”, jak określana jest najbogatsza gmina wiejska na terenie Polski.Dominacja Mazowsza i finansowa potęga stolicyTurystyczne kurorty i przemysłowe ośrodki w czołówceWiejski rekordzista, który zawstydza metropolie. Tajemnica "polskiego Kuwejtu"